WIJSBEGEERTE– STROMINGEN –
BEGRIPPENLIJST
H1: WAT IS FILOSOFIE?
BEGRIPPEN
Intuïtie De neiging om in een bepaalde richting te denken
Fauteuilfilosofen (armchair Filosofen die geen empirie gebruiken maar enkel hun intuïtie
philosofers)
Conceptuele analyse Concepten analyseren, kijken naar literatuur, hoe iets gebruikt
wordt en meerdere invullingen v/e woord in kaart brengen
Volkpsychologie/folkpsychology Concepten die doorheen geschiedenis aangepast & herschikt
worden om tegemoet te komen aan steeds veranderende
noden v/d gebruikers -> meerzinnigheid
Concept constructie Het vertalen van een idee (concept) naar een fysiek ontwerp
en de uiteindelijke bouw
Gedachte-experiment In je gedachten dingen afwegen
Metafysica De tak van de filosofie die de fundamentele aard van de
werkelijkheid bestudeert
Determinisme De filosofische opvatting dat alle gebeurtenissen, inclusief
menselijke handelingen, het onvermijdelijke gevolg zijn van
voorafgaande oorzaken en natuurwetten
Logica De wetenschap en filosofie van het geldig redeneren. Het helpt
ons om argumenten te structureren en te bepalen of een
conclusie daadwerkelijk volgt uit bepaalde aannames
Epitstemologie/kennisleer De tak van de filosofie die de aard, oorsprong, reikwijdte en
beperkingen van kennis onderzoekt.
Moraalfilosofie/ethiek De tak van de filosofie die kritisch reflecteert op menselijk
handelen. Ze onderzoekt wat 'goed' en 'slecht' is, hoe we
behoren te leven, en welke morele principes, waarden en
normen daaraan ten grondslag liggen
STROMINGEN
Sceptisisme Een houding waarbij je twijfelt aan beweringen en ze niet
zomaar als waar aanneemt zonder goede redenen of bewijs
Experimentele filosofie Een stroming binnen de filosofie die empirisch onderzoek
gebruikt, zoals vragenlijsten of experimenten, om filosofische
vragen te onderzoeken
Natuurfilosofen Vroege Griekse die de natuur probeerden te verklaren met de
rede in plaats van met mythen en goden. Ze zochten naar een
onpersoonlijk oerprincipe (de archè) achter alle verschijnselen en
worden gezien als de grondleggers van de moderne wetenschap
Sciëntisme De overtuiging dat de natuurwetenschappen de enige bron zijn
van echte kennis over eender welk onderwerp.
H2: DESCARTES
, BEGRIPPEN
Scholastiek Middeleeuwse filosofie die het christelijke
denken probeerde te combineren met de
filosofie van Aristoteles. Ze probeerde geloof en
verstand met elkaar te verzoenen.
Heliocentrisme De theorie dat de zon in het centrum staat en
dat de aarde en andere planeten daarrond
draaien. Dit staat tegenover geocentrisme,
waarbij de aarde centraal staat.
Het bovenmaanse In het oude/aristotelische wereldbeeld was er
een verschil tussen de wereld onder de maan
en de wereld boven de maan. Het
bovenmaanse werd gezien als perfecter,
goddelijker en gemaakt uit een speciale vijfde
stof.
Mechanische verklaringen Verklaringen waarbij men fenomenen uitlegt
door voorafgaande fysieke oorzaken, niet door
doelen of bezieling. Iets gebeurt omdat
materiële deeltjes, krachten of lichamen op
elkaar inwerken.
Doeloorzaak (argument of design) Een verklaring waarbij iets wordt verklaard
vanuit het doel dat het dient. De oorzaak ligt als
het ware in de toekomst: iets bestaat of
gebeurt “omwille van” een bepaald doel.
H3: ZIJN WIJ ONS BREIN?
BEGRIPPEN
Ervaringen Gewaarwordingen:
1) Ons bewustzijn van wat er zich buitenom ons
afspeelt
2) Stemmingen/moods (niet met intentionaliteit)
3) Qualia
Proprioceptie Een 6e zintuig waarmee we ons bewustzijn van waar onze
lichaamsdelen zich in de buitenwereld bevinden
Qualia Een specifiek gevoel van hoe je iets ervaart dat je niet kan
delen met anderen.
Propositionele attitude De houding die we aannemen t.o.v. een propositie ->
intentionaliteit t.o.v. iets
Mentale handelingen Actief mentaal bezig zijn
e.g. hoofdrekenen
Intentionaliteit Mate waarin je gericht bent op iets
Vooral bij propositionele attitudes, weinig bij ervaringen
Communiceerbaarheid Mate waarin je iets aan andere kan uitleggen
Hoog bij mentale handelingen en propositionele attitudes,
minder bij ervaringen
Subjectieve toegankelijkheid Mate waarin je zelf meteen toegang hebt
Hoog bij mentale handelingen en ervaringen maar minder
bij propositionele attitudes
Bv. Niet weten dat je naar iets verlangt of het niet willen
accepteren/toegeven
Publieke Mate waarin een mentale toestand publiek toegankelijk is
BEGRIPPENLIJST
H1: WAT IS FILOSOFIE?
BEGRIPPEN
Intuïtie De neiging om in een bepaalde richting te denken
Fauteuilfilosofen (armchair Filosofen die geen empirie gebruiken maar enkel hun intuïtie
philosofers)
Conceptuele analyse Concepten analyseren, kijken naar literatuur, hoe iets gebruikt
wordt en meerdere invullingen v/e woord in kaart brengen
Volkpsychologie/folkpsychology Concepten die doorheen geschiedenis aangepast & herschikt
worden om tegemoet te komen aan steeds veranderende
noden v/d gebruikers -> meerzinnigheid
Concept constructie Het vertalen van een idee (concept) naar een fysiek ontwerp
en de uiteindelijke bouw
Gedachte-experiment In je gedachten dingen afwegen
Metafysica De tak van de filosofie die de fundamentele aard van de
werkelijkheid bestudeert
Determinisme De filosofische opvatting dat alle gebeurtenissen, inclusief
menselijke handelingen, het onvermijdelijke gevolg zijn van
voorafgaande oorzaken en natuurwetten
Logica De wetenschap en filosofie van het geldig redeneren. Het helpt
ons om argumenten te structureren en te bepalen of een
conclusie daadwerkelijk volgt uit bepaalde aannames
Epitstemologie/kennisleer De tak van de filosofie die de aard, oorsprong, reikwijdte en
beperkingen van kennis onderzoekt.
Moraalfilosofie/ethiek De tak van de filosofie die kritisch reflecteert op menselijk
handelen. Ze onderzoekt wat 'goed' en 'slecht' is, hoe we
behoren te leven, en welke morele principes, waarden en
normen daaraan ten grondslag liggen
STROMINGEN
Sceptisisme Een houding waarbij je twijfelt aan beweringen en ze niet
zomaar als waar aanneemt zonder goede redenen of bewijs
Experimentele filosofie Een stroming binnen de filosofie die empirisch onderzoek
gebruikt, zoals vragenlijsten of experimenten, om filosofische
vragen te onderzoeken
Natuurfilosofen Vroege Griekse die de natuur probeerden te verklaren met de
rede in plaats van met mythen en goden. Ze zochten naar een
onpersoonlijk oerprincipe (de archè) achter alle verschijnselen en
worden gezien als de grondleggers van de moderne wetenschap
Sciëntisme De overtuiging dat de natuurwetenschappen de enige bron zijn
van echte kennis over eender welk onderwerp.
H2: DESCARTES
, BEGRIPPEN
Scholastiek Middeleeuwse filosofie die het christelijke
denken probeerde te combineren met de
filosofie van Aristoteles. Ze probeerde geloof en
verstand met elkaar te verzoenen.
Heliocentrisme De theorie dat de zon in het centrum staat en
dat de aarde en andere planeten daarrond
draaien. Dit staat tegenover geocentrisme,
waarbij de aarde centraal staat.
Het bovenmaanse In het oude/aristotelische wereldbeeld was er
een verschil tussen de wereld onder de maan
en de wereld boven de maan. Het
bovenmaanse werd gezien als perfecter,
goddelijker en gemaakt uit een speciale vijfde
stof.
Mechanische verklaringen Verklaringen waarbij men fenomenen uitlegt
door voorafgaande fysieke oorzaken, niet door
doelen of bezieling. Iets gebeurt omdat
materiële deeltjes, krachten of lichamen op
elkaar inwerken.
Doeloorzaak (argument of design) Een verklaring waarbij iets wordt verklaard
vanuit het doel dat het dient. De oorzaak ligt als
het ware in de toekomst: iets bestaat of
gebeurt “omwille van” een bepaald doel.
H3: ZIJN WIJ ONS BREIN?
BEGRIPPEN
Ervaringen Gewaarwordingen:
1) Ons bewustzijn van wat er zich buitenom ons
afspeelt
2) Stemmingen/moods (niet met intentionaliteit)
3) Qualia
Proprioceptie Een 6e zintuig waarmee we ons bewustzijn van waar onze
lichaamsdelen zich in de buitenwereld bevinden
Qualia Een specifiek gevoel van hoe je iets ervaart dat je niet kan
delen met anderen.
Propositionele attitude De houding die we aannemen t.o.v. een propositie ->
intentionaliteit t.o.v. iets
Mentale handelingen Actief mentaal bezig zijn
e.g. hoofdrekenen
Intentionaliteit Mate waarin je gericht bent op iets
Vooral bij propositionele attitudes, weinig bij ervaringen
Communiceerbaarheid Mate waarin je iets aan andere kan uitleggen
Hoog bij mentale handelingen en propositionele attitudes,
minder bij ervaringen
Subjectieve toegankelijkheid Mate waarin je zelf meteen toegang hebt
Hoog bij mentale handelingen en ervaringen maar minder
bij propositionele attitudes
Bv. Niet weten dat je naar iets verlangt of het niet willen
accepteren/toegeven
Publieke Mate waarin een mentale toestand publiek toegankelijk is
