Explore the Big Picture – Complete Tentamensamenvatting | Algemene Economie in een Duurzame Samenleving + Explore the Big Picture

1) Verschillende economische systemen

Waar gaat dit over?

Een economisch systeem bepaalt:

 Wat er geproduceerd wordt.
 Hoe er geproduceerd wordt.
 Voor wie er geproduceerd wordt.

Hoofdsoorten

Markteconomie

Kenmerken:

 Vraag en aanbod bepalen de prijs.
 Bedrijven produceren wat winstgevend is.
 Beperkte rol van de overheid.

Voordelen:

 Veel keuzevrijheid.
 Veel innovatie.
 Efficiënte productie.

Nadelen:

 Kans op ongelijkheid.
 Milieuschade wordt niet altijd meegenomen.

Planeconomie

Kenmerken:

 Overheid bepaalt productie en prijzen.
 Centrale planning.

Voordelen:

 Meer inkomensgelijkheid.
 Basisvoorzieningen vaak voor iedereen beschikbaar.

Nadelen:

 Minder innovatie.
 Kans op tekorten en overschotten.

Gemengde Economie

Kenmerken:

 Combinatie van marktwerking en overheidsingrijpen.
 Meest voorkomende systeem in Europa.

Voordelen:

,  Balans tussen vrijheid en zekerheid.
 Overheid kan marktfalen corrigeren.

Nadelen:

 Complexe besluitvorming.

Verzorgingsstaat

Kenmerken:

 Uitgebreid sociaal vangnet.
 Overheid zorgt voor sociale zekerheid.

Voorbeelden:

 Onderwijs
 Zorg
 Uitkeringen

Belangrijke Begrippen

 Markteconomie
 Planeconomie
 Gemengde economie
 Verzorgingsstaat

→ Figuur economische systemen invoegen uit boek

2) Elementen van een Duurzame Economie

Waar gaat dit over?

Een duurzame economie houdt rekening met de behoeften van huidige én toekomstige generaties.

Belangrijkste Elementen

Circulaire Economie

Grondstoffen worden zo lang mogelijk hergebruikt.

Voorbeelden:

 Repareren
 Hergebruiken
 Recyclen

Schone Energie

Voorbeelden:

 Zonne-energie
 Windenergie
 Waterstof

Eerlijk Werk

,Kenmerken:

 Veilige werkomstandigheden
 Eerlijke lonen
 Geen kinderarbeid

Natuurkapitaal

Voorbeelden:

 Biodiversiteit
 Water
 Bossen
 Bodemkwaliteit

Transparantie

Duidelijkheid over:

 Productieketen
 Herkomst
 Milieu-impact

Waarom Belangrijk?

 Minder milieuschade.
 Minder grondstofverbruik.
 Meer toekomstbestendige economie.

Rol van de Overheid

 Subsidies
 Belastingen op vervuiling
 Wetgeving

Rol van Consumenten

 Bewuste keuzes maken.
 Duurzame producten kopen.

→ Figuur duurzame economie invoegen uit boek

3) Neoklassieke Economie versus Gedragseconomie

Waar gaat dit over?

Twee verschillende visies op hoe mensen economische keuzes maken.

Neoklassieke Economie

Uitgangspunt

Mensen handelen rationeel.

Kenmerken:

,  Volledige informatie.
 Logische keuzes.
 Maximale welvaart nastreven.

Homo Economicus

De mens wordt gezien als volledig rationeel.

Voorbeeld:
De consument kiest altijd het product met de hoogste waarde tegen de laagste prijs.

Gedragseconomie

Uitgangspunt

Mensen handelen niet altijd rationeel.

Invloeden:

 Emoties
 Gewoontes
 Sociale druk
 Beperkte informatie

Bekende Gedragseffecten

Verliesaversie

Verlies voelt sterker dan winst.

Kuddegedrag

Mensen volgen het gedrag van anderen.

Status-quo-bias

Mensen houden vast aan bestaande keuzes.

Waarom Belangrijk?

Gedragseconomie verklaart waarom consumenten vaak andere keuzes maken dan de theorie
voorspelt.

Belangrijke Begrippen

 Homo Economicus
 Verliesaversie
 Kuddegedrag
 Status-quo-bias

4) Nudging

Waar gaat dit over?

Nudging is het subtiel beïnvloeden van gedrag zonder keuzevrijheid weg te nemen.