Farmacologie samenvatting

Samenvatting farmacologie



Teratologie
De student herkent de teratogene stoffen en beschrijft op eenvoudige
wijze hun invloed op moeder en kind

Toxische stoffen= schadelijke stoffen voor de gezondheid.

 Op verschillende plaatsen komen we hiermee in contact
 Gevaarlijke stoffen komen in verscheidene vormen voor
 Gevaarlijke stoffen kunnen op verschillende manieren in ons lichaam
opgenomen worden

Vormen

 Gas bv: koolstofmonoxide
 Damp bv: benzine in gasvormige toestand of kwik
 Vloeistof bv: spiritus
 Vaste stof bv: asbest
 Nevel bv: kleine druppels die in de lucht zweven
 Stof bv: kleine vaste deeltjes die in de lucht zweven

Op welke manier kunnen ze opgenomen worden:

 Door de spijsverteringsorganen bv: mond (besmet voedsel)
 Door huid:
- Vet- beschermlaag kan verwijderd worden door oplosmiddel
poriën (benzine)
- Let op! Wondjes op de huid
- Besmetting via slijmvliezen bv: via ogen
 Ademhalingsorganen (longen)
- Stof, gas en nevel
- Bescherming: neushaartjes en slijm in de luchtwegen
- Deeltjes kunnen tot in de longblaasjes doordringen

Organopsychosyndroom: een gevoel van dronkenschap, hoofdpijn en
zenuwbeschadiging bij langdurige blootstelling aan een stof.

,Indeling gevaarlijke stoffen.
 Giftige stoffen
 Schadelijke stoffen
 Sensibiliserende stoffen
 Carcinogene stoffen
 Mutagene stoffen
 Reprotoxische stoffen
 Teratogene stoffen



1 giftige stoffen/ toxische stoffen
Stoffen die bij een relatief lage hoeveelheid dodelijk kunnen zijn. Of een
stof giftig is, wordt vaak getest op proefdieren.

Giftige stof:

 Orale toediening
 (Minder dan) 200mg/kg lichaamsgewicht.

Zeer giftige stoffen

 Orale toediening
 (Minder dan) 25mg/kg
 Dit veroorzaakt sterfte bij 50% van de proefdieren

Niet enkel orale toediening, maar bijv. ook voor dermale toediening zijn
grenzen vastgesteld.

Gezondheidseffecten kunnen

 Direct of vertraagd zichtbaar worden
 Lokaal of systemisch zijn.
 Acute vergiftiging (snel klachten) of chronische vergiftiging (vage
klachten die langzaam ernstiger worden)

Lokale of plaatselijke effecten:

 Kunnen optreden aan de ogen, huid en slijmvliezen
 Is afhankelijk van eigenschappen van de stof en de manier van
blootstelling
 Kan irritatie, roodheid, zwelling, blaren of verbranding veroorzaken.
 Bijv.: geconcentreerde zuren.




Systemische of algemene effecten:

,  Toxische stof is in het lichaam opgenomen
 Heeft zich meestal al in de bloedbaan verspreid
 Opname via ademhaling, via de huis en of door inslikken



Schadelijke stoffen
= pas giftig of toxisch bij inname van zeer grote hoeveelheden

 Schadelijke stoffen kunnen zijn, op voorwaarden dat een grote
hoeveelheid wordt ingenomen/opgenomen

Sensibiliserende stoffen
Allergenen

 Hebben in eerste weinig effect
 Na verloop van tijd specifieke reactie:
- Huidirritatie
- Ademhalingsmoeilijkheden
- Of andere problemen

Eens sensibilisering heeft plaatsgevonden, is een zeer kleine
hoeveelheid genoeg om een reactie uit te lokken

Voorbeelden:

 Natuurlijke stoffen, zoals graspollen, huidschilfers van dieren,
huisstofmijt
 Bestandsdelen van twee-component verven, lijmen en
vloerproducten,
 Metalen: nikkel, cobalt, chroom
 Conserveermiddelen in cosmetica, verven lijmen
 Geneesmiddel (zoals antibiotica) latex

Carcinogene stoffen
Kankerverwekkende stoffen

 Brengen gezondheidsschade toe die vaak pas na langere tijd
zichtbaar worden in de vorm van kankercellen.
 De kans op het optreden van kanker is afhankelijk van de
hoeveelheid waaraan man wordt blootgesteld: hoe groter de dosis,
hoe groter de kans op kanker.

, Onderscheid tussen

 Bewezen carcinogenen
 Verdachte carcinogenen
 Stoffen waarvoor onvoldoende gegevens beschikbaar zijn.

Onderzoek is moeilijk: epidemiologisch onderzoek bij mensen,
experimenteel onderzoek bij dieren

Sommige antitumorale middelen zijn zelf carcinogeen

Niet meer kanker door vaccinatie

Kenmerken van kanker als beroepsziekte:

 De ontwikkeling ervan duurt doorgaans lang (10-14 j)
 Meestal is er sprake van een gewoon kankertype, soms een
bijzondere vorm zoals mesothelioom (door asbest) en
hemangiosacroom (door vinylchloridemonomeer)
 Komt vaak voor op relatief jonge leeftijd
 In het geval van huidkanker zit de kanker meestal op plaatsen waar
men contact had met de kankerverwekkende stof
 Komt vaak voor bij mannen dan bij vrouwen