PORTFOLIO-OPDRACHT 2.3:
DE INZET VAN OUDERE
WERKNEMERS
Naam: Anona Morgan
Studentnummer: 995014318
Opleiding: Toegepaste Psychologie Voltijd
Modulenummer: 1855 0915
Literatuur: Organisatiepsychologie en Diversiteit
APA: toegepast
Verslagtechnieken: toegepast
Herkansing: n.v.t.
,Inhoudsopgave
Inleiding.............................................................................................................................................. 2
Literatuuronderzoek........................................................................................................................... 3
Methoden van onderzoek................................................................................................................... 5
Analyse............................................................................................................................................... 7
Conclusies........................................................................................................................................ 10
Aanbevelingen.................................................................................................................................. 11
Reflectie........................................................................................................................................... 13
Literatuurlijst..................................................................................................................................... 15
Bijlage............................................................................................................................................... 17
Topiclijst....................................................................................................................................... 17
1
,Inleiding
Dat Nederland vergrijst is geen nieuwtje. Waren de 65-plussers in 1970 maar 8,4% van de
totale Nederlandse bevolking, zijn ze in minder dan vijftig jaar gestegen naar 14%. De
gemiddelde leeftijd is in diezelfde periode gestegen met bijna tien jaar, waarmee grijze druk is
gestegen naar 31,3%. (CBS, 2019a) Dit heeft uiteraard invloed op organisaties die werken
met een steeds oudere werknemersgroep. Uit een onderzoek van Bierings (2016) blijkt dan
ook dat oudere werknemers gemiddeld genomen langer verzuimen dan jongere werknemers.
Oorzaak hiervan zou voornamelijk te maken hebben met psychische klachten zoals
overspannenheid en burn-out.
Daarbovenop komt dat er in de formele hulpverlening steeds meer schaarste heerst. (Stevaert
& Kwekkeboom, 2010) Daarom luidt de onderzoeksvraag als volgt: Hoe wordt het verzuim
van oudere werknemers voorkomen binnen zorginstelling Amarant?
2
, Literatuuronderzoek
Oudere werknemers
Nederland krijgt steeds vaker te maken met het samenwerken met oudere werknemers. Dit
komt onder andere door de sinds 2013 stijgende AOW-leeftijd, het steeds verder terugbrengen
van de maximale duur van de werkloosheidsuitkeringen en de afschaffing van
prepensioenregelingen en vrijstelling van de sollicitatieplicht. (Josten & Vlasblom, 2015)
Hierdoor was de gemiddelde pensioenleeftijd 65 jaar in 2018 (CBS, 2019b), wat een fors
verschil is met de gemiddelde uittreedleeftijd van 2000 die toen op 61 jaar lag. (CBS, 2015)
Hierdoor was de nettoarbeidsparticipatie in 2019 onder mannen tussen de 45 en 75 jaar 65,6%
en onder vrouwen in dezelfde leeftijdscategorie 53,1%. (CBS, 2019c) Maar vanaf wanneer is
iemand een oude werknemer?
Volgens een onderzoek van NIDI is de mening van managers sterk verdeeld over wanneer
iemand te oud is om te blijven werken. (Oude Mulders, 2015) Uit hetzelfde onderzoek komt
naar voren dat 25% van de managers vindt dat werknemers onder de 65 jaar te oud zijn om
mee te draaien. Een derde vindt 65 jaar de correcte pensioensleeftijd, wat dus ook het sterkst
overeenkomt met de bepaalde AOW-leeftijd. De overige ruim 40% is van mening dat
werknemers ouder dan 65 jaar nog geschikt zijn om bij hun organisatie te blijven werken.
Ook werden in dat onderzoek 50- en 60-plussers beide als ‘ouderen’ gezien door hun
managers, maar werden de 50-plussers beter beoordeeld.
(Voor)oordelen oudere werknemer
Oudere werknemers hebben aanzienlijk vaak te maken met (voor)oordelen op de werkvloer.
Ze zouden minder bereid zijn tot verandering en zouden niet beschikken over technologische
vaardigheden en fysieke en mentale capaciteiten. (Karpinska et al., 2013) Ouderen worden
gezien als betrouwbaar en oprecht, maar minder capabel en efficiënt. (Fiske et al., 2002)
Daardoor vinden veel managers dat hun salaris niet in verhouding staat tot hun productiviteit.
(Josten & Vlasblom, 2015) Deze stereotype zorgt er in de werkelijkheid voor dat oudere
werklozen vaker niet worden uitgenodigd op een sollicitatiegesprek en dus de kans niet
krijgen om de manager te overtuigen van hun kwaliteiten. (Oude Mulders, 2015)
Ondanks dat er sprake is van leeftijdsdiscriminatie (CBS, 2012), is de houding van managers
ten aanzien van ouderen wel positief. Uit een onderzoek van het LISS-panel (2013) komt naar
3
DE INZET VAN OUDERE
WERKNEMERS
Naam: Anona Morgan
Studentnummer: 995014318
Opleiding: Toegepaste Psychologie Voltijd
Modulenummer: 1855 0915
Literatuur: Organisatiepsychologie en Diversiteit
APA: toegepast
Verslagtechnieken: toegepast
Herkansing: n.v.t.
,Inhoudsopgave
Inleiding.............................................................................................................................................. 2
Literatuuronderzoek........................................................................................................................... 3
Methoden van onderzoek................................................................................................................... 5
Analyse............................................................................................................................................... 7
Conclusies........................................................................................................................................ 10
Aanbevelingen.................................................................................................................................. 11
Reflectie........................................................................................................................................... 13
Literatuurlijst..................................................................................................................................... 15
Bijlage............................................................................................................................................... 17
Topiclijst....................................................................................................................................... 17
1
,Inleiding
Dat Nederland vergrijst is geen nieuwtje. Waren de 65-plussers in 1970 maar 8,4% van de
totale Nederlandse bevolking, zijn ze in minder dan vijftig jaar gestegen naar 14%. De
gemiddelde leeftijd is in diezelfde periode gestegen met bijna tien jaar, waarmee grijze druk is
gestegen naar 31,3%. (CBS, 2019a) Dit heeft uiteraard invloed op organisaties die werken
met een steeds oudere werknemersgroep. Uit een onderzoek van Bierings (2016) blijkt dan
ook dat oudere werknemers gemiddeld genomen langer verzuimen dan jongere werknemers.
Oorzaak hiervan zou voornamelijk te maken hebben met psychische klachten zoals
overspannenheid en burn-out.
Daarbovenop komt dat er in de formele hulpverlening steeds meer schaarste heerst. (Stevaert
& Kwekkeboom, 2010) Daarom luidt de onderzoeksvraag als volgt: Hoe wordt het verzuim
van oudere werknemers voorkomen binnen zorginstelling Amarant?
2
, Literatuuronderzoek
Oudere werknemers
Nederland krijgt steeds vaker te maken met het samenwerken met oudere werknemers. Dit
komt onder andere door de sinds 2013 stijgende AOW-leeftijd, het steeds verder terugbrengen
van de maximale duur van de werkloosheidsuitkeringen en de afschaffing van
prepensioenregelingen en vrijstelling van de sollicitatieplicht. (Josten & Vlasblom, 2015)
Hierdoor was de gemiddelde pensioenleeftijd 65 jaar in 2018 (CBS, 2019b), wat een fors
verschil is met de gemiddelde uittreedleeftijd van 2000 die toen op 61 jaar lag. (CBS, 2015)
Hierdoor was de nettoarbeidsparticipatie in 2019 onder mannen tussen de 45 en 75 jaar 65,6%
en onder vrouwen in dezelfde leeftijdscategorie 53,1%. (CBS, 2019c) Maar vanaf wanneer is
iemand een oude werknemer?
Volgens een onderzoek van NIDI is de mening van managers sterk verdeeld over wanneer
iemand te oud is om te blijven werken. (Oude Mulders, 2015) Uit hetzelfde onderzoek komt
naar voren dat 25% van de managers vindt dat werknemers onder de 65 jaar te oud zijn om
mee te draaien. Een derde vindt 65 jaar de correcte pensioensleeftijd, wat dus ook het sterkst
overeenkomt met de bepaalde AOW-leeftijd. De overige ruim 40% is van mening dat
werknemers ouder dan 65 jaar nog geschikt zijn om bij hun organisatie te blijven werken.
Ook werden in dat onderzoek 50- en 60-plussers beide als ‘ouderen’ gezien door hun
managers, maar werden de 50-plussers beter beoordeeld.
(Voor)oordelen oudere werknemer
Oudere werknemers hebben aanzienlijk vaak te maken met (voor)oordelen op de werkvloer.
Ze zouden minder bereid zijn tot verandering en zouden niet beschikken over technologische
vaardigheden en fysieke en mentale capaciteiten. (Karpinska et al., 2013) Ouderen worden
gezien als betrouwbaar en oprecht, maar minder capabel en efficiënt. (Fiske et al., 2002)
Daardoor vinden veel managers dat hun salaris niet in verhouding staat tot hun productiviteit.
(Josten & Vlasblom, 2015) Deze stereotype zorgt er in de werkelijkheid voor dat oudere
werklozen vaker niet worden uitgenodigd op een sollicitatiegesprek en dus de kans niet
krijgen om de manager te overtuigen van hun kwaliteiten. (Oude Mulders, 2015)
Ondanks dat er sprake is van leeftijdsdiscriminatie (CBS, 2012), is de houding van managers
ten aanzien van ouderen wel positief. Uit een onderzoek van het LISS-panel (2013) komt naar
3