Kritische en creatief denken en handelen
Creatief denken en handelen
- Vertrekpunt: twee praktijkscenario's (jongere in jeugdcentrum, stille
groep) — eerst spontane reactie, daarna kritische reflectie via
gerichte vragen
- 4 pijlers volgens Byttebier: verbeelden, oordeel uitstellen, associatief
denken, waarnemen
- Belang van de "Ode aan de verwondering": verwondering als
professionele basishouding in het sociaal werk
Uitstel van oordeel
- Een oordeel = iemand met één blik bekijken, niet in zijn volledigheid
zien
- Oordelen zijn functioneel (structureren, snel reageren, gevaar
inschatten) maar ook beperkend
- Onderscheid: mening – oordeel – vooroordeel
- Oefening rond 'woke' als voorbeeld van meervoudige narratieven en
standpunten
Kritisch denken en handelen
- Filosofisch: open staan voor andere perspectieven, eigen denkproces
bevragen
- Psychologisch: analyseren, interpreteren, logisch redeneren
- In de praktijk: samenspel van beide (Facione, 2015)
- Hannah Arendt: kritisch denken vereist verbeelding — het perspectief
van anderen innemen
Multiperspectief Drie niveaus (Stein e.a., 2020):
- Learning about differences – kennis over andere perspectieven, eigen
denkkader blijft intact
- Learning from differences – waarderende houding, maar
machtsverhoudingen blijven onbesproken
- Being taught by differences – enkelvoudige denkkaders afwijzen,
verbondenheid erkennen
Aanpak via: deliberatieve gesprekken, actief luisteren, open houding,
vragen stellen, bereidheid tot twijfel, Socratisch gesprek en visual thinking
strategies.