Oefeningen GWR
1) Juist of fout vragen
Een indieningsbesluit is het besluit waarmee de koning een wetsontwerp bij een
van de kamers indient
Antwoord: JUIST, het is een formele handeling waarmee de UM haar initiatiefrecht
uitoefent
Het Grondwettelijk Hof kan de grondwet zelf toetsen aan internationale
verdragen
Antwoord: FOUT, het GWH toetst wetten, decreten en ordonnanties aan de GW,
niet de GW zelf aan andere normen
Volgens het monistische stelsel verwerft een regel van internationaal recht pas
de status van geldig recht in de nationale rechtsorde nadat ze is omgezet door
een regel van nationaal recht
Antwoord: FOUT, bij het monistisch stelsel maakt een bindend internationaal
verdrag automatisch deel uit van de nationale rechtsorde, er is geen omzetting
nodig.
We spreken van rechtstreekse toepasselijkheid. Wel moet de internationale regel
geldig tot stand zijn gekomen
De uitdrukking ‘Bundesrecht bricht Landesrecht’ wordt gebruikt wanneer de
federale en deelstatelijke rechtsnormen in een federale staat gelijke rechtskracht
hebben
Antwoord: FOUT, het wordt gebruikt wanneer er een conflict is binnen 1
staatsverband of bestuursniveau. De hogere norm gaat voor op de lagere.
In geval van conflict tussen een federale regel en een deelstatelijke regel heeft
de federale wetgeving voorrang op de deelstatelijke wetgeving
,In het arrest Honeywell achtte het Duitse Bundesverfassungsgericht zich bevoegd
om te oordelen of de Europese instellingen hun bevoegdheden niet te buiten zijn
gegaan
Antwoord: JUIST, het Honeywell arrest is een uitspraak van het Duitse
grondwettelijk hof uit 2010.
Het is belangrijk in het debat over het voorrangsbeginsel. Mag het Duitse
grondwettelijk hof EU-recht ongeldig verklaren als het Hof van Justitie van de EU
zijn bevoegdheden te buiten gaat (ultra vires handelt)?
Het Duitse Hof bevestigde dat zij in uitzonderlijke gevallen mag ingrijpen als het
Hof van Justitie van de EU ultra vires handelt, MAAR dat mag alleen onder zeer
strikte voorwaarden:
1. Duidelijke bevoegdheidsoverschrijding
2. De fout moet evident zijn, dus duidelijk buiten het verdrag treden
3. Er moet een dialoog geweest zijn met het Hof van Justitie van de EU
Het Honeywell arrest is zowel een bevestiging als beperking van het ultra vires
controlerecht van het Duitse grondwettelijk hof. De normale toepassing van EU
recht blijft in principe voorrang behouden zolang die binnen de bevoegdheden
van de EU blijft
De rechtbank van eerste aanleg van Limburg, afdeling Tongeren, zal een wet
buiten toepassing laten omdat zij strijdig is met een verdrag dat België bindt en
waarvan de bepalingen voldoende duidelijk, precies en onvoorwaardelijk zijn; uit
de preambule van het verdrag blijkt echter niet dat de verdragsluitende partijen
wensen dat het verdrag rechtstreeks kan worden ingeroepen
Antwoord: FOUT, om je als particulier te kunnen beroepen op verdragen voor de
rechter moet er sprake zijn van directe werking van dat verdrag.
Belgische rechtspraak houdt hierbij rekening met 2 voorwaarden:
1. Objectieve criterium: veronderstelt dat de verdragsbepaling voldoende
duidelijk, precies en onvoorwaardelijk is (objectieve criterium is in casu
voldaan)
2. Subjectieve criterium: verdragspartijen hadden de bedoeling de bepaling
directe werking te geven (subjectieve criterium is in casu niet voldaan)
Omdat het subjectieve criterium niet is voldaan zal de rechtbank in theorie de
wet niet buiten toepassing laten, maar in de praktijk wordt er vooral rekening
gehouden met het objectieve criterium
,En wat indien deze wet strijdig is met de grondwet? Zal deze rechtbank van
eerste aanleg van Limburg, afdeling Tongeren, de wet dan buiten toepassing
laten?
Antwoord: JUIST, MAAR gewone rechtbanken zijn niet bevoegd om wetten te
toetsen aan de grondwet, dat behoort tot de bevoegdheid van het Grondwettelijk
Hof.
De gewone rechtbanken kunnen zich niet beroepen op art. 159 GW omdat deze
stelt dat dat de gewone rechter enkel de bevoegdheid heeft om regelementen en
besluiten buiten toepassing te laten.
De gewone rechtbank kan wel een prejudiciële vraag stellen aan het
Grondwettelijk Hof (art. 26 BWGH)
Indien het hof beslist dat de wet strijdig is met de GW kan zij deze wet
vernietigen (verdwijnt uit de rechtsorde art. 1 BWGH) OF moet de rechter die de
vraag stelde deze wet buiten toepassing laten (in die concrete zaak)
Indien het hof beslist dat de wet wel conform is aan de GW moet de rechter deze
wet gewoon toepassen
Het Hof van Cassatie zal een besluit van de Vlaamse Regering toetsen aan artikel
10 van het EVRM en, indien nodig, buiten toepassing laten
Antwoord: JUIST, België is monistisch (smeerkaasarrest/franco-suisse le ski) dus
internationale verdragen hebben rechtstreekse werking in de nationale
rechtsorde, en hebben voorrang op nationale wetgeving
Het verdrag heeft ook directe werking indien 2 criteria zijn vervuld:
1. Objectieve criterium: voldoende duidelijk, precies en onvoorwaardelijk
2. Subjectieve criterium: verdragspartijen hadden de bedoeling de bepaling
directe werking te geven
In praktijk wordt er vooral naar het objectieve criterium gekeken; deze is voldaan
dus kan een particulier zich voor de rechter beroepen op dit verdrag
Op grond van art. 159 GW heeft de gewone rechter (dus ook HvC) de
bevoegdheid om besluiten en reglementen te toetsen aan hogere normen.
Hof van Cassatie mag een besluit van de Vlaamse regering dus toetsen aan art.
10 EVRM en deze buiten toepassing laten indien er sprake is van strijdigheid
, Het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof gaan uit van de voorrang van het
Europees Unierecht op de Grondwet, doch niet van de voorrang van het EVRM op
de Grondwet
Antwoord: FOUT, de visies hierover zijn verdeeld
Volgens het Hof van Cassatie gaat zowel het internationaal recht al het EU-recht
voor op het nationaal recht van de lidstaten, dus ook op de grondwet
(smeerkaasarrest)
Het Grondwettelijk hof acht zich bevoegd om onrechtstreeks na te gaan of een
verdrag waarmee de wet instemt conform is aan de eigen GW. Ze stelt dus dat de
GW voorgaat op internationaal recht. De redenering hiervoor is dat de wetgever
niet rechtstreeks kan (wet aannemen in strijd met GW) wat hij ook niet
onrechtstreeks kan (instemmen met verdrag dat strijdig is met GW)
Voor het EU recht aanvaardt het Grondwettelijk Hof de voorrang op de GW wel,
onder bepaalde voorwaarden. Op basis van art. 34 GW kan de GW niet worden
ingeroepen tegen afgeleid EU recht
De bekrachtiging van een wet door de koning is een louter ceremoniële handeling
zonder juridische gevolgen
Antwoord: FOUT, het is een handeling waarbij de koning als tak van de
wetgevende macht instemt met de door de kamers aangenomen tekst
De ontbinding van de kamer van volksvertegenwoordigers brengt in de huidige
grondwettelijke regeling niet noodzakelijk de ontbinding van de senaat met zich
mee
Antwoord: JUIST, sinds de 6e staatshervorming wordt de senaat niet meer
rechtstreeks verkozen en volgt deze een andere logica dan de kamer
In het arrest Ecotaksen oordeelde het GWH dat het gelijkheidsbeginsel ook van
toepassing is op fiscale aangelegenheden
Antwoord: JUIST, het Hof bevestigde dat ook de fiscale wetgever het
gelijkheidsbeginsel moet respecteren
In een dualistisch systeem is een internationale norm direct inroepbaar zonder
nationale omzettingswet.
Antwoord: FOUT, in een dualistisch systeem is een nationale omzettingshandeling
vereist om de internationale norm geldigheid te geven in de nationale rechtsorde
1) Juist of fout vragen
Een indieningsbesluit is het besluit waarmee de koning een wetsontwerp bij een
van de kamers indient
Antwoord: JUIST, het is een formele handeling waarmee de UM haar initiatiefrecht
uitoefent
Het Grondwettelijk Hof kan de grondwet zelf toetsen aan internationale
verdragen
Antwoord: FOUT, het GWH toetst wetten, decreten en ordonnanties aan de GW,
niet de GW zelf aan andere normen
Volgens het monistische stelsel verwerft een regel van internationaal recht pas
de status van geldig recht in de nationale rechtsorde nadat ze is omgezet door
een regel van nationaal recht
Antwoord: FOUT, bij het monistisch stelsel maakt een bindend internationaal
verdrag automatisch deel uit van de nationale rechtsorde, er is geen omzetting
nodig.
We spreken van rechtstreekse toepasselijkheid. Wel moet de internationale regel
geldig tot stand zijn gekomen
De uitdrukking ‘Bundesrecht bricht Landesrecht’ wordt gebruikt wanneer de
federale en deelstatelijke rechtsnormen in een federale staat gelijke rechtskracht
hebben
Antwoord: FOUT, het wordt gebruikt wanneer er een conflict is binnen 1
staatsverband of bestuursniveau. De hogere norm gaat voor op de lagere.
In geval van conflict tussen een federale regel en een deelstatelijke regel heeft
de federale wetgeving voorrang op de deelstatelijke wetgeving
,In het arrest Honeywell achtte het Duitse Bundesverfassungsgericht zich bevoegd
om te oordelen of de Europese instellingen hun bevoegdheden niet te buiten zijn
gegaan
Antwoord: JUIST, het Honeywell arrest is een uitspraak van het Duitse
grondwettelijk hof uit 2010.
Het is belangrijk in het debat over het voorrangsbeginsel. Mag het Duitse
grondwettelijk hof EU-recht ongeldig verklaren als het Hof van Justitie van de EU
zijn bevoegdheden te buiten gaat (ultra vires handelt)?
Het Duitse Hof bevestigde dat zij in uitzonderlijke gevallen mag ingrijpen als het
Hof van Justitie van de EU ultra vires handelt, MAAR dat mag alleen onder zeer
strikte voorwaarden:
1. Duidelijke bevoegdheidsoverschrijding
2. De fout moet evident zijn, dus duidelijk buiten het verdrag treden
3. Er moet een dialoog geweest zijn met het Hof van Justitie van de EU
Het Honeywell arrest is zowel een bevestiging als beperking van het ultra vires
controlerecht van het Duitse grondwettelijk hof. De normale toepassing van EU
recht blijft in principe voorrang behouden zolang die binnen de bevoegdheden
van de EU blijft
De rechtbank van eerste aanleg van Limburg, afdeling Tongeren, zal een wet
buiten toepassing laten omdat zij strijdig is met een verdrag dat België bindt en
waarvan de bepalingen voldoende duidelijk, precies en onvoorwaardelijk zijn; uit
de preambule van het verdrag blijkt echter niet dat de verdragsluitende partijen
wensen dat het verdrag rechtstreeks kan worden ingeroepen
Antwoord: FOUT, om je als particulier te kunnen beroepen op verdragen voor de
rechter moet er sprake zijn van directe werking van dat verdrag.
Belgische rechtspraak houdt hierbij rekening met 2 voorwaarden:
1. Objectieve criterium: veronderstelt dat de verdragsbepaling voldoende
duidelijk, precies en onvoorwaardelijk is (objectieve criterium is in casu
voldaan)
2. Subjectieve criterium: verdragspartijen hadden de bedoeling de bepaling
directe werking te geven (subjectieve criterium is in casu niet voldaan)
Omdat het subjectieve criterium niet is voldaan zal de rechtbank in theorie de
wet niet buiten toepassing laten, maar in de praktijk wordt er vooral rekening
gehouden met het objectieve criterium
,En wat indien deze wet strijdig is met de grondwet? Zal deze rechtbank van
eerste aanleg van Limburg, afdeling Tongeren, de wet dan buiten toepassing
laten?
Antwoord: JUIST, MAAR gewone rechtbanken zijn niet bevoegd om wetten te
toetsen aan de grondwet, dat behoort tot de bevoegdheid van het Grondwettelijk
Hof.
De gewone rechtbanken kunnen zich niet beroepen op art. 159 GW omdat deze
stelt dat dat de gewone rechter enkel de bevoegdheid heeft om regelementen en
besluiten buiten toepassing te laten.
De gewone rechtbank kan wel een prejudiciële vraag stellen aan het
Grondwettelijk Hof (art. 26 BWGH)
Indien het hof beslist dat de wet strijdig is met de GW kan zij deze wet
vernietigen (verdwijnt uit de rechtsorde art. 1 BWGH) OF moet de rechter die de
vraag stelde deze wet buiten toepassing laten (in die concrete zaak)
Indien het hof beslist dat de wet wel conform is aan de GW moet de rechter deze
wet gewoon toepassen
Het Hof van Cassatie zal een besluit van de Vlaamse Regering toetsen aan artikel
10 van het EVRM en, indien nodig, buiten toepassing laten
Antwoord: JUIST, België is monistisch (smeerkaasarrest/franco-suisse le ski) dus
internationale verdragen hebben rechtstreekse werking in de nationale
rechtsorde, en hebben voorrang op nationale wetgeving
Het verdrag heeft ook directe werking indien 2 criteria zijn vervuld:
1. Objectieve criterium: voldoende duidelijk, precies en onvoorwaardelijk
2. Subjectieve criterium: verdragspartijen hadden de bedoeling de bepaling
directe werking te geven
In praktijk wordt er vooral naar het objectieve criterium gekeken; deze is voldaan
dus kan een particulier zich voor de rechter beroepen op dit verdrag
Op grond van art. 159 GW heeft de gewone rechter (dus ook HvC) de
bevoegdheid om besluiten en reglementen te toetsen aan hogere normen.
Hof van Cassatie mag een besluit van de Vlaamse regering dus toetsen aan art.
10 EVRM en deze buiten toepassing laten indien er sprake is van strijdigheid
, Het Hof van Cassatie en het Grondwettelijk Hof gaan uit van de voorrang van het
Europees Unierecht op de Grondwet, doch niet van de voorrang van het EVRM op
de Grondwet
Antwoord: FOUT, de visies hierover zijn verdeeld
Volgens het Hof van Cassatie gaat zowel het internationaal recht al het EU-recht
voor op het nationaal recht van de lidstaten, dus ook op de grondwet
(smeerkaasarrest)
Het Grondwettelijk hof acht zich bevoegd om onrechtstreeks na te gaan of een
verdrag waarmee de wet instemt conform is aan de eigen GW. Ze stelt dus dat de
GW voorgaat op internationaal recht. De redenering hiervoor is dat de wetgever
niet rechtstreeks kan (wet aannemen in strijd met GW) wat hij ook niet
onrechtstreeks kan (instemmen met verdrag dat strijdig is met GW)
Voor het EU recht aanvaardt het Grondwettelijk Hof de voorrang op de GW wel,
onder bepaalde voorwaarden. Op basis van art. 34 GW kan de GW niet worden
ingeroepen tegen afgeleid EU recht
De bekrachtiging van een wet door de koning is een louter ceremoniële handeling
zonder juridische gevolgen
Antwoord: FOUT, het is een handeling waarbij de koning als tak van de
wetgevende macht instemt met de door de kamers aangenomen tekst
De ontbinding van de kamer van volksvertegenwoordigers brengt in de huidige
grondwettelijke regeling niet noodzakelijk de ontbinding van de senaat met zich
mee
Antwoord: JUIST, sinds de 6e staatshervorming wordt de senaat niet meer
rechtstreeks verkozen en volgt deze een andere logica dan de kamer
In het arrest Ecotaksen oordeelde het GWH dat het gelijkheidsbeginsel ook van
toepassing is op fiscale aangelegenheden
Antwoord: JUIST, het Hof bevestigde dat ook de fiscale wetgever het
gelijkheidsbeginsel moet respecteren
In een dualistisch systeem is een internationale norm direct inroepbaar zonder
nationale omzettingswet.
Antwoord: FOUT, in een dualistisch systeem is een nationale omzettingshandeling
vereist om de internationale norm geldigheid te geven in de nationale rechtsorde
