Filosofie samenvatting hoofdstuk
7
1: klimaatverandering en opwarming van de aarde:
enkele feiten
Eerste vraag: Wat is de opwarming van de aarde? Sinds 1880 is de aarde 0.8 °C opgewarmd, en tegen
2100 kan dat temperatuurverschil mogelijk oplopen tot 4 °C. Hierdoor worden de oceanen warmer,
stijgt de zeespiegel, is er meer vocht in de atmosfeer, neem de oppervlakte aan zee-ijs en gletsjers af
en ligt er minder sneeuw.
Tweede vraag: Wie is er verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde? Volgens
wetenschappers is het extreem waarschijnlijk dat het merendeel van de opwarming van de aarde te
wijten is aan een toename van broeikasgassen in de atmosfeer. Deze toename is aan menselijke
activiteiten te wijten. Mensen consumeren veel, en om deze consumptie te kunnen onderhouden is
een grote industrie nodig. In deze industrie worden veel broeikasgassen uitgestoten, die zich in de
atmosfeer opstapelen en voor het broeikas effect zorgen. Deze broeikasgassen komen voornamelijk
vrij tijdens het verbranden van fossiele brandstoffen.
Derde vraag: Hoe verloopt de opwarming van de aarde. Door het absorberen van bepaalde
frequenties van infraroodstraling door broeikasgassen, en ze terug naar de aarde te zenden.
Broeikasgassen zorgen ervoor dat de warmte niet aan de aarde ontsnapt.
Vierde vraag: Wat zijn de gevolgen van de klimaatverandering? Op kort termijn zullen er hogere
temperaturen, zwaardere stormen, langere hittegolven, smeltende gletsjers en een stijgende
zeespiegel voorkomen. Op lange termijn zal de klimaatopwarming migratiestromen, hongersnoden,
watertekorten en andere catastrofes veroorzaken. Het is duidelijk dat de toekomstige generaties
meer zullen lijden onder de klimaatopwarming dan de mensen die ze veroorzaakt hebben.
De opwarming van de aarde zorgt ook voor moraal filosofische problemen: Wij zijn verantwoordelijk
voor een probleem waaronder toekomstige generaties zullen lijden. Een eerste vraag luidt: Wat
kunnen we doen om het de klimaatverandering tegen te gaan? Hiervoor hebben we vertrouwen in
de wetenschap. Een andere vraag luidt: Wat moeten we doen om klimaatverandering tegen te gaan?
Welke plichten hebben we ten opzichte van de toekomstige generaties? Hier kunnen
wetenschappers geen antwoorde op geven, maar wel moraal filosofen.
Klimaatverandering tussen economie en ethiek
Het probleem van klimaatverandering roept heel wat filosofische vragen op. Het al dan niet
bestrijden van klimaatverandering is een uiterst complexe kosten-baten analyse. De welgestelden
zullen welvaart moeten opgeven, opdat de armen en de toekomstige generaties er beter voor staan.
Economen hebben zich in het verleden al capabel bewezen in het oplossen van uiterst complexe
kosten-baten analyses.
, Econoom Stern stelde in een rapport een zeer nuchtere en grondige kosten-batenanalyse op, en
concludeerde dat het crimineel is om niet onmiddellijk op actie over te gaan: voordelen
onmiddellijke actie > kosten daadloosheid. Econoom Nordhaus wist deze conclusie echter te
relativeren. (Stern geeft geen antwoorden op hoe veel, hoe snel, hoe duur) Stern informeerde ons
over de fundamentele vragen, maar boodt geen geschikte oplossing. Kernohan vat Nordhaus
conclusies samen als: “Laat het probleem van klimaatopwarming over aan toekomstige generaties.”
Hoe kunnen twee gerenommeerde economen, die toegang tot dezelfde data hadden, er zo ’n
verschillende mening op nahouden? Ze nemen een ander standpunt aan in veel fundamentelere
economische discussies, waardoor hun conclusies drastisch verschillen. Fons ging echter niet diep in
op deze discussies (oeps toch wel, herlezen die handel!) . Het besluit luidt dat de er ook filosofen
nodig zijn om de kosten-baten analyse omtrent klimaatverandering op te stellen.
Oke dus we gaan hier wel verder op in:
Verschil = technisch-economisch verschil (discount rate) gebaseerd op moraalfilosofische
verschillen.
Verschil in mening over 2 morele problemen:
1. Moeten we arm en rijk op een andere manier behandelen?
2. Heeft het lijden van de mens in de toekomst evenveel waarde als het lijden van de mens in
het heden?
Normaliter in de economie: aan toekomstige goederen een minder belangrijke waarde te geven dan
aan huidige goederen = temporal discounting
Redenen:
1. Mensen zijn nonchalant en kortzichtig (denken weinig aan de toekomst)
2. Aantal goederen in de toekomst > aantal goederen nu EN waarde van goederen is
omgekeerd evenredig met het aantal (aantal stijgt = waarde daalt)
Vraag is: hoe belangrijk zijn de toekomstige voordelen voor ons (als wij er wss niet meer zijn), ookal
zijn de grootste kosten wel voor onze generatie? En wss zijn mensen in de toekomst beter gesteld
dan wij nu, moeten we dit in rekening brengen?
Antwoorden:
1. Eenzelfde goed heeft een grotere waarde als het bestemd is voor een arm iemand, dan voor
een rijk iemand = PRIORITARIANISME
Prioritarianisten = consequentialisten: morele waarde van iets is afhankelijk van de impact
ervan op het geluk van iedereen (consequentialisme) EN NU voor het geluk van een
minderbedeelde (prioritarianisme). Arme mensen krijgen prioriteit.
2. Elk individu, ongeacht zijn vermogen, heeft evenveel gewicht in het berekenen van de totale
hoeveelheid geluk = UTILITARISME
Utilitarisen = consequentialisten
Verklaringen: (volgens Broome)
1. Economisch: verschillende visie op relatieve belangen van toekomstige goederen/voordelen.
Discount rate Nordhaus > Stern. Dus volgens Stern: NU investeren.
2. Ethisch: verschil in relatieve waarde van voordelen voor rijk en arm
7
1: klimaatverandering en opwarming van de aarde:
enkele feiten
Eerste vraag: Wat is de opwarming van de aarde? Sinds 1880 is de aarde 0.8 °C opgewarmd, en tegen
2100 kan dat temperatuurverschil mogelijk oplopen tot 4 °C. Hierdoor worden de oceanen warmer,
stijgt de zeespiegel, is er meer vocht in de atmosfeer, neem de oppervlakte aan zee-ijs en gletsjers af
en ligt er minder sneeuw.
Tweede vraag: Wie is er verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde? Volgens
wetenschappers is het extreem waarschijnlijk dat het merendeel van de opwarming van de aarde te
wijten is aan een toename van broeikasgassen in de atmosfeer. Deze toename is aan menselijke
activiteiten te wijten. Mensen consumeren veel, en om deze consumptie te kunnen onderhouden is
een grote industrie nodig. In deze industrie worden veel broeikasgassen uitgestoten, die zich in de
atmosfeer opstapelen en voor het broeikas effect zorgen. Deze broeikasgassen komen voornamelijk
vrij tijdens het verbranden van fossiele brandstoffen.
Derde vraag: Hoe verloopt de opwarming van de aarde. Door het absorberen van bepaalde
frequenties van infraroodstraling door broeikasgassen, en ze terug naar de aarde te zenden.
Broeikasgassen zorgen ervoor dat de warmte niet aan de aarde ontsnapt.
Vierde vraag: Wat zijn de gevolgen van de klimaatverandering? Op kort termijn zullen er hogere
temperaturen, zwaardere stormen, langere hittegolven, smeltende gletsjers en een stijgende
zeespiegel voorkomen. Op lange termijn zal de klimaatopwarming migratiestromen, hongersnoden,
watertekorten en andere catastrofes veroorzaken. Het is duidelijk dat de toekomstige generaties
meer zullen lijden onder de klimaatopwarming dan de mensen die ze veroorzaakt hebben.
De opwarming van de aarde zorgt ook voor moraal filosofische problemen: Wij zijn verantwoordelijk
voor een probleem waaronder toekomstige generaties zullen lijden. Een eerste vraag luidt: Wat
kunnen we doen om het de klimaatverandering tegen te gaan? Hiervoor hebben we vertrouwen in
de wetenschap. Een andere vraag luidt: Wat moeten we doen om klimaatverandering tegen te gaan?
Welke plichten hebben we ten opzichte van de toekomstige generaties? Hier kunnen
wetenschappers geen antwoorde op geven, maar wel moraal filosofen.
Klimaatverandering tussen economie en ethiek
Het probleem van klimaatverandering roept heel wat filosofische vragen op. Het al dan niet
bestrijden van klimaatverandering is een uiterst complexe kosten-baten analyse. De welgestelden
zullen welvaart moeten opgeven, opdat de armen en de toekomstige generaties er beter voor staan.
Economen hebben zich in het verleden al capabel bewezen in het oplossen van uiterst complexe
kosten-baten analyses.
, Econoom Stern stelde in een rapport een zeer nuchtere en grondige kosten-batenanalyse op, en
concludeerde dat het crimineel is om niet onmiddellijk op actie over te gaan: voordelen
onmiddellijke actie > kosten daadloosheid. Econoom Nordhaus wist deze conclusie echter te
relativeren. (Stern geeft geen antwoorden op hoe veel, hoe snel, hoe duur) Stern informeerde ons
over de fundamentele vragen, maar boodt geen geschikte oplossing. Kernohan vat Nordhaus
conclusies samen als: “Laat het probleem van klimaatopwarming over aan toekomstige generaties.”
Hoe kunnen twee gerenommeerde economen, die toegang tot dezelfde data hadden, er zo ’n
verschillende mening op nahouden? Ze nemen een ander standpunt aan in veel fundamentelere
economische discussies, waardoor hun conclusies drastisch verschillen. Fons ging echter niet diep in
op deze discussies (oeps toch wel, herlezen die handel!) . Het besluit luidt dat de er ook filosofen
nodig zijn om de kosten-baten analyse omtrent klimaatverandering op te stellen.
Oke dus we gaan hier wel verder op in:
Verschil = technisch-economisch verschil (discount rate) gebaseerd op moraalfilosofische
verschillen.
Verschil in mening over 2 morele problemen:
1. Moeten we arm en rijk op een andere manier behandelen?
2. Heeft het lijden van de mens in de toekomst evenveel waarde als het lijden van de mens in
het heden?
Normaliter in de economie: aan toekomstige goederen een minder belangrijke waarde te geven dan
aan huidige goederen = temporal discounting
Redenen:
1. Mensen zijn nonchalant en kortzichtig (denken weinig aan de toekomst)
2. Aantal goederen in de toekomst > aantal goederen nu EN waarde van goederen is
omgekeerd evenredig met het aantal (aantal stijgt = waarde daalt)
Vraag is: hoe belangrijk zijn de toekomstige voordelen voor ons (als wij er wss niet meer zijn), ookal
zijn de grootste kosten wel voor onze generatie? En wss zijn mensen in de toekomst beter gesteld
dan wij nu, moeten we dit in rekening brengen?
Antwoorden:
1. Eenzelfde goed heeft een grotere waarde als het bestemd is voor een arm iemand, dan voor
een rijk iemand = PRIORITARIANISME
Prioritarianisten = consequentialisten: morele waarde van iets is afhankelijk van de impact
ervan op het geluk van iedereen (consequentialisme) EN NU voor het geluk van een
minderbedeelde (prioritarianisme). Arme mensen krijgen prioriteit.
2. Elk individu, ongeacht zijn vermogen, heeft evenveel gewicht in het berekenen van de totale
hoeveelheid geluk = UTILITARISME
Utilitarisen = consequentialisten
Verklaringen: (volgens Broome)
1. Economisch: verschillende visie op relatieve belangen van toekomstige goederen/voordelen.
Discount rate Nordhaus > Stern. Dus volgens Stern: NU investeren.
2. Ethisch: verschil in relatieve waarde van voordelen voor rijk en arm
