CHRONISCHE AANDOENINGEN
Vragen worden elk jaar aangepast!! = Multiple choice
CURSUS is het belangrijkste!! (schuine afdruk is NIET te kennen)
ENDOCRINOLOGIE
OVERGEWICHT EN OBESITAS -VAN DER SCHUEREN
HUIDIGE OMSTANDIGHEDEN ID WERELD
Lang een Amerikaans probleem, nu ook Midden-Oosten en Azië!
Turning point => meer serieusiteit , we weten er ook meer over => meer ontwikkeling medicatie door
toename van inzicht!
Non-communicabel diseases = niet besmettelijke aandoeningen
EU => kanker plan, cardiovasculair plan (voorkomen van de aandoeningen)
Amerikanen betalen veel meer voor anti-obesitas/diabetes producten.
Nu MEER kinderen met obesitas dan ondervoeding!!
Normaal in staat om in periode van schaarste zelf ons gewicht onder controle te houden.
Trends in België ➔ 5% prevalentie bij meisjes (kinderen); we zien meer eetstoornissen.
➔Jongens 8% met nog steeds een toename.
Maar sneller terug evolueren naar u hoger gewicht in volwassen fasen indien als kind
obesitas!!!
➔ stijgende trend bij volwassenen, sterker dan kinderen. (Rond 50% heeft overgewicht)
Zodra 30-40j dan veel moeilijker om je gewicht onder controle te houden= early adult
Vanwaar de plots toegenomen aandacht?
- Farma-industrie
- COVID-pandemie; double trouble => obesitas pandemie + een nieuw infectieus agens. Mensen
met overgewicht kwamen veel meer op ICU en bleven ook langer liggen. Dus enorme druk op de
zorg doordat we te hoge prevalentie hadden van obesitas.
Probleem, er wordt ge-oversimplificieerd. Vb eet gwn de helft! => maar voelt vaak als een aanval. Ligt heel
gevoelig bij mensen. De oorzaak van obesitas is vaak MULTIFACTORIEEL!
Harvard implicit association test;
- Door aantal vragen te stellen gaat het je eigen vooringenomenheid testen
Vb; heb je een preferentie voor magere mensen?
- Uitkomst => overgrote meerderheid heeft een voorkeur voor magere personen.
- Bizar want meer dan 50% vd invullers had zelf obesitas.
,Hoe pakken we dit stigma nu aan?
1. Avoid oversimplifying => aangeven dat het een multifactorieel probleem is
2. Address weight bias in healthcare settings
3. Consider all potential causes of obesity
4. Treat the child with empathy
Zolang stigma blijft bestaan kunnen we obesitas niet goed aanpakken!
Personal notes/questions;
- Waarom overeet een persoon zich? Of is obesitas de oorzaak van overeten?
- Gewicht is een symptoom van de aandoening
- Serieusiteit van overgewicht meegeven aan de patiënt
- Gewicht blijft een belangrijke merker om het succes vd behandeling te evalueren
CASUS 1;
Jolien 23 jaar en studeert geneeskunde en vindt zich te zwaar. ➔ Nood aan een aparte consultatie
Welke anamnese neem je bij Jolien af?
- Hoelang heeft u dit gewicht al? Wanneer ontstaan?
=> Meeste mensen hebben al meerdere diëten ondergaan.
=> Indien acuut ontstaan dan toch iets mis (vb medicatie, minder beweging door plotse
verandering in gewoontes, endocrien probleem; vb Ziekte van Cushing (adenoom in hypofyse),
syndroom van Cushing (overvloed aan cortisol), hypothyroïdie
- Levensstijl bevraging; Eetgewoonten? Fysieke activiteit?
- Familiale anamnese
- Medicatie (denk ook aan contraceptiva)
- Subjectieve last; kan intensiteit vd behandeling bepalen
Antwoord Jolien;
- Kindsafaan/versneld sinds kot
- Lijnt voortdurend
- Nauwelijks fysieke activiteit
- Geen gekende/moe
- Niks past
- Geen bijzonderheden
- Prikpil/migraine medicatie
Belang van gewichtshistoriek!
,Klinisch onderzoek;
- Buikomtrek (visceraal vet!!!)
=> maar kan stigmatiserend zijn (vb niet met meetlint rond de buik raken)
- Wegen, meten
- Bloeddruk
- Organen? (vb voelen aan lever, vervetting uitsluiten)
Antwoord Jolien;
- 98 kg
- 1m 70cm
- Geen bijzonderheden
- 130/70 mmHg
METINGEN
Overweight and obesity are defined as abnormal or excessive fat accumulation that presents a risk to
health. A BMI over 25 kg/m^2 is considered overweight and over 30kg/m^2 is obese.
Maar is gebaseerd op Caucasische rassen!
Ancel Benjamin Keys => fysioloog die de invloed
van dieet op onze gezondheid bestudeerde.
Mortaliteit neemt toe vanaf de bepaalde cut-offs
BMI met body fat correleert vrij goed, maar is
geen ideale maat! => meer spieren ➔ hoger BMI
ondanks minder vet dan iemand met hetzelfde
BMI.
DUS body-builder => een overschatting van vetpercentage
Bijkomende risico’s bovenop het gewicht;
- Verhoogde buikomtrek
- Slechte lichaamsconditie
- Specifieke rassen en ethnische groepen
MGO = Metabool Gezond Obees, personen met hoog BMI maar in gezonde metabole toestand.
- 10-50%
- Vooral subcutaanvet, minder visceraal of ectopisch vet
- Goede cardiorespiratoire fitheid
- ‘pre klinische obesitas’ , soort ‘overgangsfase’
Additionele metingen;
• Impendantiemeting; meet weerstand vh lichaam tegen elektrische stroom => vetweefsel geleidt
slecht, water en spierweefsel goed
Meet obv de weerstand je vetpercentage, vetvrije massa, totale hvlheid water
Nadeel; duur, moeilijk uit te voeren, tijdrovend
, • Buikomtrek; tussen onderste rib en crista iliaca (thv navel) + op einde van een niet geforceerde
uitademing; 94 cm voor man, 80 cm voor vrouw.
=> Verhoogd abominaal vetpercentage = hoger mortaliteit/morbiditeit, vooral cardiovasculair
• Waist-to-height ratio; we streven naar een buikomtrek die minder is dan de helft is van je hoogte
in cm ( >0,6 => sterk verhoogd)
• DXA-meting; Dual-energy X-ray Absorptiometry = lage dosis röntgenstraling in twee verschillende
energielevels (bot-vet(vrije)massa) vooral voor wetenschappelijk onderzoek
MAAR we moeten afstappen vd antropometrische manieren vh meten van obesitas! Meer kijken naar het
geheel = multifactorieel !!
Edmonton Obesity Staging System (EOSS) => verdere evaluatie voor de weerslag te kwantificeren per
individu
ETIOLOGIE
Obesitas is een complexe ziekte => interactie tussen GENEN en OMGEVING
1. Genetische en endocriene factoren
- Klein percentage van overgewicht is het gevolg van een genetische oorzaak
=> monogeen
=> syndromisch
=> polygeen
• Leptine deficiëntie = geen verzadiging
=> Early onset obesitas? Dan naar pediater voor specifieke therapie.
- Sommige endocriene aandoeningen; Cushing, hypothyroïdie kunnen ook leiden tot
overgewicht
• M.Cushing (hypofyse maakt teveel ACTH aan => teveel corticoïden)
• Hypothyroidie (freq auto-immuun; Hashimoto)
• Insulinoma (vb thv pacreas; beta-cellen maken teveel insuline aan)
2. Erfelijk vs omgeving
- Obesitas is meestal multifactorieel
- Obesitas runs in families (80% indien beide ouders obees, 50% indien één)
-
3. Positieve energiebalans
- Obesitas is een disbalans tussen ENERGIE INTAKE en ENERGIE EXPENDITURE;
Energy Expenditure;
- Grootste deel wordt uitgegeven aan rust energie (hart doen kloppen, nieren
bevoorraden..) = Resting energy expenditure (REE)
- Klein deel wordt uitgegeven aan fysieke activiteit
- Klein deel aan thermische energie (energie aan absorptie, vertering, metabolisme en
opslag+ effecten van blootstelling aan koude, stress)
=> ookal vb een marathonloper, nog steeds meeste energie aan autonome functies
=> spieren verbruiken duidelijk meer dan vetweefsel; dus iemand die bestaat uit weinig
spierweefsel en veel vetweefsel verbruikt dus minder energie!!
Vragen worden elk jaar aangepast!! = Multiple choice
CURSUS is het belangrijkste!! (schuine afdruk is NIET te kennen)
ENDOCRINOLOGIE
OVERGEWICHT EN OBESITAS -VAN DER SCHUEREN
HUIDIGE OMSTANDIGHEDEN ID WERELD
Lang een Amerikaans probleem, nu ook Midden-Oosten en Azië!
Turning point => meer serieusiteit , we weten er ook meer over => meer ontwikkeling medicatie door
toename van inzicht!
Non-communicabel diseases = niet besmettelijke aandoeningen
EU => kanker plan, cardiovasculair plan (voorkomen van de aandoeningen)
Amerikanen betalen veel meer voor anti-obesitas/diabetes producten.
Nu MEER kinderen met obesitas dan ondervoeding!!
Normaal in staat om in periode van schaarste zelf ons gewicht onder controle te houden.
Trends in België ➔ 5% prevalentie bij meisjes (kinderen); we zien meer eetstoornissen.
➔Jongens 8% met nog steeds een toename.
Maar sneller terug evolueren naar u hoger gewicht in volwassen fasen indien als kind
obesitas!!!
➔ stijgende trend bij volwassenen, sterker dan kinderen. (Rond 50% heeft overgewicht)
Zodra 30-40j dan veel moeilijker om je gewicht onder controle te houden= early adult
Vanwaar de plots toegenomen aandacht?
- Farma-industrie
- COVID-pandemie; double trouble => obesitas pandemie + een nieuw infectieus agens. Mensen
met overgewicht kwamen veel meer op ICU en bleven ook langer liggen. Dus enorme druk op de
zorg doordat we te hoge prevalentie hadden van obesitas.
Probleem, er wordt ge-oversimplificieerd. Vb eet gwn de helft! => maar voelt vaak als een aanval. Ligt heel
gevoelig bij mensen. De oorzaak van obesitas is vaak MULTIFACTORIEEL!
Harvard implicit association test;
- Door aantal vragen te stellen gaat het je eigen vooringenomenheid testen
Vb; heb je een preferentie voor magere mensen?
- Uitkomst => overgrote meerderheid heeft een voorkeur voor magere personen.
- Bizar want meer dan 50% vd invullers had zelf obesitas.
,Hoe pakken we dit stigma nu aan?
1. Avoid oversimplifying => aangeven dat het een multifactorieel probleem is
2. Address weight bias in healthcare settings
3. Consider all potential causes of obesity
4. Treat the child with empathy
Zolang stigma blijft bestaan kunnen we obesitas niet goed aanpakken!
Personal notes/questions;
- Waarom overeet een persoon zich? Of is obesitas de oorzaak van overeten?
- Gewicht is een symptoom van de aandoening
- Serieusiteit van overgewicht meegeven aan de patiënt
- Gewicht blijft een belangrijke merker om het succes vd behandeling te evalueren
CASUS 1;
Jolien 23 jaar en studeert geneeskunde en vindt zich te zwaar. ➔ Nood aan een aparte consultatie
Welke anamnese neem je bij Jolien af?
- Hoelang heeft u dit gewicht al? Wanneer ontstaan?
=> Meeste mensen hebben al meerdere diëten ondergaan.
=> Indien acuut ontstaan dan toch iets mis (vb medicatie, minder beweging door plotse
verandering in gewoontes, endocrien probleem; vb Ziekte van Cushing (adenoom in hypofyse),
syndroom van Cushing (overvloed aan cortisol), hypothyroïdie
- Levensstijl bevraging; Eetgewoonten? Fysieke activiteit?
- Familiale anamnese
- Medicatie (denk ook aan contraceptiva)
- Subjectieve last; kan intensiteit vd behandeling bepalen
Antwoord Jolien;
- Kindsafaan/versneld sinds kot
- Lijnt voortdurend
- Nauwelijks fysieke activiteit
- Geen gekende/moe
- Niks past
- Geen bijzonderheden
- Prikpil/migraine medicatie
Belang van gewichtshistoriek!
,Klinisch onderzoek;
- Buikomtrek (visceraal vet!!!)
=> maar kan stigmatiserend zijn (vb niet met meetlint rond de buik raken)
- Wegen, meten
- Bloeddruk
- Organen? (vb voelen aan lever, vervetting uitsluiten)
Antwoord Jolien;
- 98 kg
- 1m 70cm
- Geen bijzonderheden
- 130/70 mmHg
METINGEN
Overweight and obesity are defined as abnormal or excessive fat accumulation that presents a risk to
health. A BMI over 25 kg/m^2 is considered overweight and over 30kg/m^2 is obese.
Maar is gebaseerd op Caucasische rassen!
Ancel Benjamin Keys => fysioloog die de invloed
van dieet op onze gezondheid bestudeerde.
Mortaliteit neemt toe vanaf de bepaalde cut-offs
BMI met body fat correleert vrij goed, maar is
geen ideale maat! => meer spieren ➔ hoger BMI
ondanks minder vet dan iemand met hetzelfde
BMI.
DUS body-builder => een overschatting van vetpercentage
Bijkomende risico’s bovenop het gewicht;
- Verhoogde buikomtrek
- Slechte lichaamsconditie
- Specifieke rassen en ethnische groepen
MGO = Metabool Gezond Obees, personen met hoog BMI maar in gezonde metabole toestand.
- 10-50%
- Vooral subcutaanvet, minder visceraal of ectopisch vet
- Goede cardiorespiratoire fitheid
- ‘pre klinische obesitas’ , soort ‘overgangsfase’
Additionele metingen;
• Impendantiemeting; meet weerstand vh lichaam tegen elektrische stroom => vetweefsel geleidt
slecht, water en spierweefsel goed
Meet obv de weerstand je vetpercentage, vetvrije massa, totale hvlheid water
Nadeel; duur, moeilijk uit te voeren, tijdrovend
, • Buikomtrek; tussen onderste rib en crista iliaca (thv navel) + op einde van een niet geforceerde
uitademing; 94 cm voor man, 80 cm voor vrouw.
=> Verhoogd abominaal vetpercentage = hoger mortaliteit/morbiditeit, vooral cardiovasculair
• Waist-to-height ratio; we streven naar een buikomtrek die minder is dan de helft is van je hoogte
in cm ( >0,6 => sterk verhoogd)
• DXA-meting; Dual-energy X-ray Absorptiometry = lage dosis röntgenstraling in twee verschillende
energielevels (bot-vet(vrije)massa) vooral voor wetenschappelijk onderzoek
MAAR we moeten afstappen vd antropometrische manieren vh meten van obesitas! Meer kijken naar het
geheel = multifactorieel !!
Edmonton Obesity Staging System (EOSS) => verdere evaluatie voor de weerslag te kwantificeren per
individu
ETIOLOGIE
Obesitas is een complexe ziekte => interactie tussen GENEN en OMGEVING
1. Genetische en endocriene factoren
- Klein percentage van overgewicht is het gevolg van een genetische oorzaak
=> monogeen
=> syndromisch
=> polygeen
• Leptine deficiëntie = geen verzadiging
=> Early onset obesitas? Dan naar pediater voor specifieke therapie.
- Sommige endocriene aandoeningen; Cushing, hypothyroïdie kunnen ook leiden tot
overgewicht
• M.Cushing (hypofyse maakt teveel ACTH aan => teveel corticoïden)
• Hypothyroidie (freq auto-immuun; Hashimoto)
• Insulinoma (vb thv pacreas; beta-cellen maken teveel insuline aan)
2. Erfelijk vs omgeving
- Obesitas is meestal multifactorieel
- Obesitas runs in families (80% indien beide ouders obees, 50% indien één)
-
3. Positieve energiebalans
- Obesitas is een disbalans tussen ENERGIE INTAKE en ENERGIE EXPENDITURE;
Energy Expenditure;
- Grootste deel wordt uitgegeven aan rust energie (hart doen kloppen, nieren
bevoorraden..) = Resting energy expenditure (REE)
- Klein deel wordt uitgegeven aan fysieke activiteit
- Klein deel aan thermische energie (energie aan absorptie, vertering, metabolisme en
opslag+ effecten van blootstelling aan koude, stress)
=> ookal vb een marathonloper, nog steeds meeste energie aan autonome functies
=> spieren verbruiken duidelijk meer dan vetweefsel; dus iemand die bestaat uit weinig
spierweefsel en veel vetweefsel verbruikt dus minder energie!!
