10.2
Hoe verandert je lichaam in de puberteit?
Jongens en meisjes verschillen van elkaar. Alle kenmerken waaraan je het verschil tussen
meisjes en jongens kunt zien, heten geslachtskenmerken. De primaire
geslachtskenmerken zijn vanaf de geboorte zichtbaar. Tot ong. 10 jaar is er verder weinig
verschil tussen het lichaam van een jongen en dat van een meisje.
Mannen zien er duidelijk anders uit dan vrouwen. Mannen zijn bijvoorbeeld langer en
gespierder. Vrouwen hebben rondere vormen. Deze lichamelijke verschillen zijn voorbeelden
van secundaire geslachtskenmerken. Deze ontstaan tussen je 10 en 16e jaar: je bent dan
in de puberteit. In de puberteit worden ook je geslachtsorganen volwassen. Jongens en
meisjes worden vanaf het begin van de puberteit vruchtbaar: ze kunnen samen kinderen
krijgen.
Naast lichamelijk verschillen zijn er ook verschillen tussen jongens en meisjes in kleding,
denken en gedrag. Die verschillen heten tertiaire geslachtskenmerken. In de puberteit
worden die verschillen tussen jongens en meisjes ook vaak groter.
Wat verandert er nog meer?
In de puberteit krijg je een groeispurt. Hierna beweeg je vaak wat slungelig. Dat komt
doordat je spieren later gaan groeien dan je botten. Direct na de groeispurt zijn je spieren
dan nog niet sterk genoeg voor je langere armen en
benen.
Veel jongeren krijgen last van jeugdpuistjes of acne. Dat
komt doordat de huid extra veel talg maakt. Talg is een
vettige stof die je huid beschermt en via poriën, de
uitgangen van de talgklieren, naar buiten komt. Bij te veel
talg raken de poriën verstopt. Je ziet dat als kleine zwarte
puntjes op je huid: mee-eters. Als in de talg bacteriën
groeien, raken je talgklieren ontstoken en krijg je puistjes.
In de puberteit gaat zweet meer ruiken, vooral onder je
oksels. Dat komt doordat de zweetklieren onder je oksels pas in de puberteit gaan werken.
Daar leven veel bacteriën die het zweet uit je zweetklieren omzetten in andere stoffen.
Hierbij ontstaat de bekende zweetgeur.
Naast alle lichamelijke veranderingen krijg je te maken met veranderende gevoelens.
Wisselende gevoelens horen bij de puberteit. In de puberteit ontwikkel je je eigen identiteit,
dat is wie je bent. Je zoekt uit hoe je eruit wilt zien, wat je belangrijk vindt en hoe je wilt zijn.
Je bent bezig met hoe je op anderen overkomt. Je krijgt eigen ideeën en neemt steeds vaker
zelfstandig beslissingen.
Door welke hormonen verander je in de puberteit?
Veel lichamelijke veranderingen ontstaan onder invloed van hormonen. Dat geldt ook voor
de veranderingen in de puberteit. De hypofyse geeft het startsein voor de puberteit door
hormonen te produceren.
De geslachtsorganen reageren op deze hypofysehormonen en maken vervolgens
geslachtshormonen.
● Bij jongens maken de zaadballen testosteron, het mannelijk geslachtshormoon.
● Bij meisjes maken de eierstokken oestrogeen, het vrouwelijk geslachtshormoon.
De geslachtshormonen regelen het de secundaire geslachtskenmerken.
Hoe verandert je lichaam in de puberteit?
Jongens en meisjes verschillen van elkaar. Alle kenmerken waaraan je het verschil tussen
meisjes en jongens kunt zien, heten geslachtskenmerken. De primaire
geslachtskenmerken zijn vanaf de geboorte zichtbaar. Tot ong. 10 jaar is er verder weinig
verschil tussen het lichaam van een jongen en dat van een meisje.
Mannen zien er duidelijk anders uit dan vrouwen. Mannen zijn bijvoorbeeld langer en
gespierder. Vrouwen hebben rondere vormen. Deze lichamelijke verschillen zijn voorbeelden
van secundaire geslachtskenmerken. Deze ontstaan tussen je 10 en 16e jaar: je bent dan
in de puberteit. In de puberteit worden ook je geslachtsorganen volwassen. Jongens en
meisjes worden vanaf het begin van de puberteit vruchtbaar: ze kunnen samen kinderen
krijgen.
Naast lichamelijk verschillen zijn er ook verschillen tussen jongens en meisjes in kleding,
denken en gedrag. Die verschillen heten tertiaire geslachtskenmerken. In de puberteit
worden die verschillen tussen jongens en meisjes ook vaak groter.
Wat verandert er nog meer?
In de puberteit krijg je een groeispurt. Hierna beweeg je vaak wat slungelig. Dat komt
doordat je spieren later gaan groeien dan je botten. Direct na de groeispurt zijn je spieren
dan nog niet sterk genoeg voor je langere armen en
benen.
Veel jongeren krijgen last van jeugdpuistjes of acne. Dat
komt doordat de huid extra veel talg maakt. Talg is een
vettige stof die je huid beschermt en via poriën, de
uitgangen van de talgklieren, naar buiten komt. Bij te veel
talg raken de poriën verstopt. Je ziet dat als kleine zwarte
puntjes op je huid: mee-eters. Als in de talg bacteriën
groeien, raken je talgklieren ontstoken en krijg je puistjes.
In de puberteit gaat zweet meer ruiken, vooral onder je
oksels. Dat komt doordat de zweetklieren onder je oksels pas in de puberteit gaan werken.
Daar leven veel bacteriën die het zweet uit je zweetklieren omzetten in andere stoffen.
Hierbij ontstaat de bekende zweetgeur.
Naast alle lichamelijke veranderingen krijg je te maken met veranderende gevoelens.
Wisselende gevoelens horen bij de puberteit. In de puberteit ontwikkel je je eigen identiteit,
dat is wie je bent. Je zoekt uit hoe je eruit wilt zien, wat je belangrijk vindt en hoe je wilt zijn.
Je bent bezig met hoe je op anderen overkomt. Je krijgt eigen ideeën en neemt steeds vaker
zelfstandig beslissingen.
Door welke hormonen verander je in de puberteit?
Veel lichamelijke veranderingen ontstaan onder invloed van hormonen. Dat geldt ook voor
de veranderingen in de puberteit. De hypofyse geeft het startsein voor de puberteit door
hormonen te produceren.
De geslachtsorganen reageren op deze hypofysehormonen en maken vervolgens
geslachtshormonen.
● Bij jongens maken de zaadballen testosteron, het mannelijk geslachtshormoon.
● Bij meisjes maken de eierstokken oestrogeen, het vrouwelijk geslachtshormoon.
De geslachtshormonen regelen het de secundaire geslachtskenmerken.
