esigheidstudies
B
Opsom mings
Graad 11
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, Besigheid-en-Sakeomgewings
Die sakeomgewing verwys na die interne en eksterne elemente en die eksterne omgewing van die
ondernemings wat die werking daarvan beinvloed.
Die sukses van ‘n onderneming berus op die begrip van die omgewingsveranderige en die aanpassing van sy
sakebeleide sodat die onderneming kan groei en oorleef
3 tipes besigheidsomgewings: MIKRO , MARK , MAKRO
Besigheidsomgewings: Elemente en Uitdagings
Interne Omgewing Eksterne Omgewing
Markomgewing Makro-omgewing
Mikro-omgewing
[volle beheer deur
⇨Opperasioneel ⇨ Algemeen [geen
[beperkte beheer deur beheer deur die
onderneming]
die onderneming] onderneming]
→ Polities
→ Visie, missie, strategie
→ Ekonomies
en doelwitte van die
→ Maatskaplik
sake-onderneming
→ Verbruikers → Tegnologies
→ Produksiefaktore /
→ Mededingers → Wetlik
hulpbronne
→ Verskaffers → Omgewing
Elemente → Besigheid se funksies
→ Burgerlike samelewing → Fisies / natuurlik
→ Bestuurstruktuur
→ Tussengangers → Sosiokultuur &
→ Werkomgewing
→ Klante / kliënte demografie
→ Kultuur
→ Internasionaal /
→ Beeld van die
globaal
onderneming
→ Institusioneel
→ Veranderinge in
→ Moeilike werknemers inkomstevlakke
→ Mededinging
→ Gebrek aan visie en → Globalisering
→ Demografie
missie → Politieke veranderinge
→ Voorraadtekort
→ Gebrek aan voldoende → Onlangse wetgewing
Uitdagings → Verandering in
bestuursvaardighede → Arbeidsbeperkings
verbruikers se voorkeure
→ Vakbonde → Sosio-ekonomiese
en gewoontes
→ Stakings en kwessies
→ Psigografika
sloerstakings → Inflasie en
rentekoerse
Besigheid het volledige beheer Besigheid het geen beheer
nie, maar die bestuur kan
beheerfaktore beinvloed
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, Omgewingsontleding
Definisie
⇨ proses waar inligting oor moontlike huidige en toekomstige gebeure wat die prestasie van die besigheid kan
beïnvloed, versamel word
Doel
→ Verseker dat die besigheid gereed [pro-aktief] is vir toekomstige ontwikkelinge in die eksterne sowel as interne
omgewings [mikro-, mark- en makro-omgewings] van die onderneming
→ Maak dit moontlik om aanpassings te maak om moontlike struikelblokke te oorkom
→ Identifiseer moontlike uitdagings en geleenthede vir die besigheid
→ Verkry beter begrip van die aard van veranderinge
→ Help die onderneming om tred te hou met die tempo van veranderinge
→ Help bestuur om die impak van besigheidsbesluite op volhoubaarheid en mededingende voordeel te assesseer en
verstaan
→ Vorm deel van die strategiese beplanningsproses
→ Monitor die sake-omgewing om geleenthede en bedreigings te identifiseer
Tendens vs Krisis
→ Krisis: ’n Vinnige en onverwagse verandering
→ Gewoonlik het ons nie beheer oor die gebeurtenis nie
→ Tendens: Veranderinge wat geleidelik oor ’n tydperk plaasvind
→ Strategieë kan aangepas word om vir hierdie veranderinge voorsiening te maak
Besigheidsontleding
Definisie
SWOT ⇨ ’n SWOT-analise is ’n strategiese beplanningsinstrument wat gebruik word om die
interne en eksterne faktore van 'n onderneming, projek of individu te evalueer. Dit
analise verdeel inligting in vier sleutelkategorieë om besluitneming te verbeter.
⇨ (Sterkpunte, Swakpunte, Geleenthede, Bedreigings) ‘n SSGB-analise is ‘n nuttige
instrument waarmee die interne EN die eksterne omgewings bekyk kan word.
S
Sterkpunte
→ Sterkpunte en swakpunte = INTERNE kwessies
→ Verwys na die agt besigheidsfunksies
→ Fokus op die doeltreffendheid en mate van koördinasie tussen die funksies
→ Doel is om die besigheid suksesvol te maak
S
Het beheer oor die kwessies:
→ Finansiële sterkte van die besigheid
→ Gehalte/kreatiwiteit van die bemarkingsveldtog
→ Sterkte van die handelsmerk en/of patente om die handelsmerk te beskerm
Swakpunte → Ligging van die besigheid
→ Sindelikheid (hoe skoon dit is) van die winkel
G
Geleenthede
→ Gehalte van die produk/diens wat verkoop word
→ Mededingendheid van pryse
→ Geleenthede en bedreigings = MAKRO- en/of MARKOMGEWINGS
→ Het nie beheer oor die kwessies nie (ons reageer slegs daarop)
B
Beperkings
→ Onvervulde behoeftes van kliënte
→ Veranderinge in kliënte se behoeftes
→ Nuwe tegnologie
→ Veranderinge in wetgewing
→ Verwydering van internasionale handelsversperrings
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Faktore in die besigheid wat waarde toevoeg tot prestasie en mededingende voordeel
→ Mededingende prys
→ Plek
Besigheid moet inpas by die omgewing
Plaas kompeterende besighede naby mekaar
Klante moet maklik toegang tot die besigheid kan kry
Sekuriteit is belangrik
Toekomstige ontwikkelinge in die omgewing
Handelsure van winkelsentrums
Omliggende mededingers
→ Patentering
Unieke produk word aan teikenmark gebied
Word geregistreer en gee wetlike eksklusiwiteit vir produksie
→ Geskoolde arbeidsmag
→ Besigheidskultuur
Manier waarop dinge in die besigheid gedoen word
Sterk KSV is belangrik vir die gemeenskap en beeld van die onderneming
→ Goeie bemarking (sterk handelsmerk)
→ Finansiering en ander hulpbronne
→ Doeltreffende operasionele aktiwiteite = goeie gehalte
Geleenthede en Bedreigings
→ Eksterne faktore wat die besigheid geleenthede bied om mededingers in die integrasiekanaal te oortref =
GELEENTHEDE
→ Eksterne faktore wat die sukses/groei van die onderneming belemmer
→ Vereis dat die besigheid gebeurlikheidsplanne in plek stel
→ Doel: om skade aan die onderneming te voorkom
TOWS
→ SWOT-elemente word gekombineer: sterkpunte met geleenthede en bedreigings; swakpunte met geleenthede en
bedreigings
→ StG (Sterkpunte + Geleenthede)
→ Gebruik sterkpunte om voordeel uit geleenthede te trek
→ StB (Sterkpunte + Bedreigings)
→ Gebruik sterkpunte om bedreigings uit te skakel
→ SwG (Swakpunte + Geleenthede)
→ Oorkom swakpunte sodat geleenthede benut kan word
→ SwB (Swakpunte + Bedreigings)
→ Verminder of skakel swakpunte uit om bedreigings te vermy
Aantreklike Markte (HOË WINSVLAKKE)
Kenmerke van aantreklike markte
→ Baie hindernisse vir mededingers om toe te tree
Porter → Lae kompetisievlakke
→ Min substituutprodukte
se 6-kragtige → Swak verskaffer-bedingingsmag
analise → Swak koper-bedingingsmag
Onaantreklike Markte (LAE WINSVLAKKE)
Kenmerke van onaantreklike markte
→ Min hindernisse vir mededingers om toe te tree
→ Hoë kompetisievlakke
→ Baie substituutprodukte
→ Sterk verskaffer-bedingingsmag
→ Sterk koper-bedingingsmag
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
B
Opsom mings
Graad 11
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, Besigheid-en-Sakeomgewings
Die sakeomgewing verwys na die interne en eksterne elemente en die eksterne omgewing van die
ondernemings wat die werking daarvan beinvloed.
Die sukses van ‘n onderneming berus op die begrip van die omgewingsveranderige en die aanpassing van sy
sakebeleide sodat die onderneming kan groei en oorleef
3 tipes besigheidsomgewings: MIKRO , MARK , MAKRO
Besigheidsomgewings: Elemente en Uitdagings
Interne Omgewing Eksterne Omgewing
Markomgewing Makro-omgewing
Mikro-omgewing
[volle beheer deur
⇨Opperasioneel ⇨ Algemeen [geen
[beperkte beheer deur beheer deur die
onderneming]
die onderneming] onderneming]
→ Polities
→ Visie, missie, strategie
→ Ekonomies
en doelwitte van die
→ Maatskaplik
sake-onderneming
→ Verbruikers → Tegnologies
→ Produksiefaktore /
→ Mededingers → Wetlik
hulpbronne
→ Verskaffers → Omgewing
Elemente → Besigheid se funksies
→ Burgerlike samelewing → Fisies / natuurlik
→ Bestuurstruktuur
→ Tussengangers → Sosiokultuur &
→ Werkomgewing
→ Klante / kliënte demografie
→ Kultuur
→ Internasionaal /
→ Beeld van die
globaal
onderneming
→ Institusioneel
→ Veranderinge in
→ Moeilike werknemers inkomstevlakke
→ Mededinging
→ Gebrek aan visie en → Globalisering
→ Demografie
missie → Politieke veranderinge
→ Voorraadtekort
→ Gebrek aan voldoende → Onlangse wetgewing
Uitdagings → Verandering in
bestuursvaardighede → Arbeidsbeperkings
verbruikers se voorkeure
→ Vakbonde → Sosio-ekonomiese
en gewoontes
→ Stakings en kwessies
→ Psigografika
sloerstakings → Inflasie en
rentekoerse
Besigheid het volledige beheer Besigheid het geen beheer
nie, maar die bestuur kan
beheerfaktore beinvloed
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
, Omgewingsontleding
Definisie
⇨ proses waar inligting oor moontlike huidige en toekomstige gebeure wat die prestasie van die besigheid kan
beïnvloed, versamel word
Doel
→ Verseker dat die besigheid gereed [pro-aktief] is vir toekomstige ontwikkelinge in die eksterne sowel as interne
omgewings [mikro-, mark- en makro-omgewings] van die onderneming
→ Maak dit moontlik om aanpassings te maak om moontlike struikelblokke te oorkom
→ Identifiseer moontlike uitdagings en geleenthede vir die besigheid
→ Verkry beter begrip van die aard van veranderinge
→ Help die onderneming om tred te hou met die tempo van veranderinge
→ Help bestuur om die impak van besigheidsbesluite op volhoubaarheid en mededingende voordeel te assesseer en
verstaan
→ Vorm deel van die strategiese beplanningsproses
→ Monitor die sake-omgewing om geleenthede en bedreigings te identifiseer
Tendens vs Krisis
→ Krisis: ’n Vinnige en onverwagse verandering
→ Gewoonlik het ons nie beheer oor die gebeurtenis nie
→ Tendens: Veranderinge wat geleidelik oor ’n tydperk plaasvind
→ Strategieë kan aangepas word om vir hierdie veranderinge voorsiening te maak
Besigheidsontleding
Definisie
SWOT ⇨ ’n SWOT-analise is ’n strategiese beplanningsinstrument wat gebruik word om die
interne en eksterne faktore van 'n onderneming, projek of individu te evalueer. Dit
analise verdeel inligting in vier sleutelkategorieë om besluitneming te verbeter.
⇨ (Sterkpunte, Swakpunte, Geleenthede, Bedreigings) ‘n SSGB-analise is ‘n nuttige
instrument waarmee die interne EN die eksterne omgewings bekyk kan word.
S
Sterkpunte
→ Sterkpunte en swakpunte = INTERNE kwessies
→ Verwys na die agt besigheidsfunksies
→ Fokus op die doeltreffendheid en mate van koördinasie tussen die funksies
→ Doel is om die besigheid suksesvol te maak
S
Het beheer oor die kwessies:
→ Finansiële sterkte van die besigheid
→ Gehalte/kreatiwiteit van die bemarkingsveldtog
→ Sterkte van die handelsmerk en/of patente om die handelsmerk te beskerm
Swakpunte → Ligging van die besigheid
→ Sindelikheid (hoe skoon dit is) van die winkel
G
Geleenthede
→ Gehalte van die produk/diens wat verkoop word
→ Mededingendheid van pryse
→ Geleenthede en bedreigings = MAKRO- en/of MARKOMGEWINGS
→ Het nie beheer oor die kwessies nie (ons reageer slegs daarop)
B
Beperkings
→ Onvervulde behoeftes van kliënte
→ Veranderinge in kliënte se behoeftes
→ Nuwe tegnologie
→ Veranderinge in wetgewing
→ Verwydering van internasionale handelsversperrings
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content without permission.
, Faktore in die besigheid wat waarde toevoeg tot prestasie en mededingende voordeel
→ Mededingende prys
→ Plek
Besigheid moet inpas by die omgewing
Plaas kompeterende besighede naby mekaar
Klante moet maklik toegang tot die besigheid kan kry
Sekuriteit is belangrik
Toekomstige ontwikkelinge in die omgewing
Handelsure van winkelsentrums
Omliggende mededingers
→ Patentering
Unieke produk word aan teikenmark gebied
Word geregistreer en gee wetlike eksklusiwiteit vir produksie
→ Geskoolde arbeidsmag
→ Besigheidskultuur
Manier waarop dinge in die besigheid gedoen word
Sterk KSV is belangrik vir die gemeenskap en beeld van die onderneming
→ Goeie bemarking (sterk handelsmerk)
→ Finansiering en ander hulpbronne
→ Doeltreffende operasionele aktiwiteite = goeie gehalte
Geleenthede en Bedreigings
→ Eksterne faktore wat die besigheid geleenthede bied om mededingers in die integrasiekanaal te oortref =
GELEENTHEDE
→ Eksterne faktore wat die sukses/groei van die onderneming belemmer
→ Vereis dat die besigheid gebeurlikheidsplanne in plek stel
→ Doel: om skade aan die onderneming te voorkom
TOWS
→ SWOT-elemente word gekombineer: sterkpunte met geleenthede en bedreigings; swakpunte met geleenthede en
bedreigings
→ StG (Sterkpunte + Geleenthede)
→ Gebruik sterkpunte om voordeel uit geleenthede te trek
→ StB (Sterkpunte + Bedreigings)
→ Gebruik sterkpunte om bedreigings uit te skakel
→ SwG (Swakpunte + Geleenthede)
→ Oorkom swakpunte sodat geleenthede benut kan word
→ SwB (Swakpunte + Bedreigings)
→ Verminder of skakel swakpunte uit om bedreigings te vermy
Aantreklike Markte (HOË WINSVLAKKE)
Kenmerke van aantreklike markte
→ Baie hindernisse vir mededingers om toe te tree
Porter → Lae kompetisievlakke
→ Min substituutprodukte
se 6-kragtige → Swak verskaffer-bedingingsmag
analise → Swak koper-bedingingsmag
Onaantreklike Markte (LAE WINSVLAKKE)
Kenmerke van onaantreklike markte
→ Min hindernisse vir mededingers om toe te tree
→ Hoë kompetisievlakke
→ Baie substituutprodukte
→ Sterk verskaffer-bedingingsmag
→ Sterk koper-bedingingsmag
© 2026 Knap Opsommings
All notes, summaries, and study materials are owned by Knap Opsommings. Please use them only for your personal school learning. Do not copy, share, or sell our content
without permission.
