Les 2 Sociale Grondrechten:
DE SOCIALE ZEKERHEID, SOCIALE BIJSTAND EN SOCIALE
BESCHERMING
Peterbos: inwoners maatschappelijk kwetsbaarheid
Herhaling sociale grondrechten:
KENMERKEN
Diverse wetgevers moeten deze rechten WAARBORGEN binnen hun
bevoegdheden ≠ zelf realiseren
De burger heeft een PLICHT TOT MEDEWERKING in het verkrijgen
van de sociale grondrechten: het rechten- en plichtenverhaal
Sociale grondrechten kunnen NIET zomaar voor de rechter WORDEN
AFGEDWONGEN
Ze kunnen situationeel met elkaar IN CONFLICT STAAN
STANDSTILLVERPLICHTING: De bevoegde wetgever kan niet zomaar
de wetgeving die van toepassing is, en dus het bestaande
beschermingsniveau biedt, verminderen zonder dat daartoe
redenen van algemeen belang bestaan.
Les 2 begint hier
Sociale zekerheid → Je betaalt eerst bijdragen. (via loon en
hierdoor bescherming bij werkloosheid, ziekte, ...)
Sociale bijstand → Hulp als je geen middelen hebt.
1
, Sociale bescherming → De verzamelnaam voor alle sociale
vangnetten.
SOCIALE ZEKERHEID
Definitie: De sociale zekerheid is het geheel van voorzieningen om de
financiële autonomie van burgers te waarborgen. Ze garandeert de
sociale bescherming van onze burgers wanneer zij met sociale risico’s
worden geconfronteerd.
Eerste vangnet
Ze vervult twee functies:
1) Bij verlies van inkomsten (inkomen) uit arbeid wordt een
vervangingsinkomen betaald
2) Bij bepaalde ‘sociale lasten’ (bijkomende kosten) is er een
aanvulling op het inkomen (kinderbijslag) of is er terugbetaling van
(een deel van) de kost (medische ingreep wordt voor deel
terugbetaald)
Trampoline: het kaatst u terug in de samenleving, niet vangnet waarin je
blijft liggen
3 statuten:
o Werknemer
o Zelfstandige
o Ambtenaren
Centrale begrip van ons sociaalzekerheidssysteem is solidariteit -->
Solidariteit betekent dat iedereen bijdraagt aan een gemeenschappelijk fonds,
zodat mensen beschermd worden wanneer ze met sociale risico’s te maken
krijgen.
Die solidariteit is gewaarborgd doordat:
1. Werkende mensen bijdragen moeten betalen in verhouding tot hun
loon
2. De financiering grotendeels gebeurt door de gemeenschap, dat zijn
dus alle burgers samen
3. De vakbonden, de verzekeringsinstellingen (de ziekenfondsen) en
de werkgeversorganisaties mee beslissen over verschillende
aspecten van het systeem. --> Dit is een voorbeeld van ons
‘sociaal overlegmodel’ (In plaats van dat de overheid alles alleen
beslist, wordt er overlegd.) = wezenlijk kenmerk van onze
samenleving
2
DE SOCIALE ZEKERHEID, SOCIALE BIJSTAND EN SOCIALE
BESCHERMING
Peterbos: inwoners maatschappelijk kwetsbaarheid
Herhaling sociale grondrechten:
KENMERKEN
Diverse wetgevers moeten deze rechten WAARBORGEN binnen hun
bevoegdheden ≠ zelf realiseren
De burger heeft een PLICHT TOT MEDEWERKING in het verkrijgen
van de sociale grondrechten: het rechten- en plichtenverhaal
Sociale grondrechten kunnen NIET zomaar voor de rechter WORDEN
AFGEDWONGEN
Ze kunnen situationeel met elkaar IN CONFLICT STAAN
STANDSTILLVERPLICHTING: De bevoegde wetgever kan niet zomaar
de wetgeving die van toepassing is, en dus het bestaande
beschermingsniveau biedt, verminderen zonder dat daartoe
redenen van algemeen belang bestaan.
Les 2 begint hier
Sociale zekerheid → Je betaalt eerst bijdragen. (via loon en
hierdoor bescherming bij werkloosheid, ziekte, ...)
Sociale bijstand → Hulp als je geen middelen hebt.
1
, Sociale bescherming → De verzamelnaam voor alle sociale
vangnetten.
SOCIALE ZEKERHEID
Definitie: De sociale zekerheid is het geheel van voorzieningen om de
financiële autonomie van burgers te waarborgen. Ze garandeert de
sociale bescherming van onze burgers wanneer zij met sociale risico’s
worden geconfronteerd.
Eerste vangnet
Ze vervult twee functies:
1) Bij verlies van inkomsten (inkomen) uit arbeid wordt een
vervangingsinkomen betaald
2) Bij bepaalde ‘sociale lasten’ (bijkomende kosten) is er een
aanvulling op het inkomen (kinderbijslag) of is er terugbetaling van
(een deel van) de kost (medische ingreep wordt voor deel
terugbetaald)
Trampoline: het kaatst u terug in de samenleving, niet vangnet waarin je
blijft liggen
3 statuten:
o Werknemer
o Zelfstandige
o Ambtenaren
Centrale begrip van ons sociaalzekerheidssysteem is solidariteit -->
Solidariteit betekent dat iedereen bijdraagt aan een gemeenschappelijk fonds,
zodat mensen beschermd worden wanneer ze met sociale risico’s te maken
krijgen.
Die solidariteit is gewaarborgd doordat:
1. Werkende mensen bijdragen moeten betalen in verhouding tot hun
loon
2. De financiering grotendeels gebeurt door de gemeenschap, dat zijn
dus alle burgers samen
3. De vakbonden, de verzekeringsinstellingen (de ziekenfondsen) en
de werkgeversorganisaties mee beslissen over verschillende
aspecten van het systeem. --> Dit is een voorbeeld van ons
‘sociaal overlegmodel’ (In plaats van dat de overheid alles alleen
beslist, wordt er overlegd.) = wezenlijk kenmerk van onze
samenleving
2
