Revalidatie en kinesitherapie bij reumatologische
aandoeningen
1) INLEIDING REUMATISCHE AANDOENINGEN EN SYSTEEMZIEKTEN
1.1 Wat is reumatologie
• Pijnpatronen zijn hier zeer belangrijk!
• Geen diagnose, maar klacht die verdere diagnose vereist
• Houdt zich bezig met diagnose en behandeling van aandoeningen aan het
bewegingsapparaat, vooral te maken met gewrichten, peesaanhechtingen,
spieren, bindweefsel en het immuunsysteem
• Bindweefselaandoeningen
o SLE
o Systeemsclerose
o Sjörgen syndroom (speekselklieren)
• Chronische artritis
o Kristalarthropathie
o Reuamtoïde artritis
o Spondyloartritis
• Auto-inflammatoir
o AOSD
o CAPS/TRAPS
• Vasculitis
• Artrose
• Osteoporose...
1.1.1 Aantasting bewegingsstelsel
• Gewrichten
1
, o Spondylartropathie = aandoening waarbij bekken, ruggenwervels en
andere gewrichten ontsteken: wervelzuil verstijft
▪ 3 keer meer bij mannen
▪ Inflammatoire rugpijn onset < 40
o Synovitis knie
▪ Ook bij mannen
--> NIET enkel bij vrouwen en NIET enkel bij ouderen
• Spieren
o Polymyalgia = ontstekingsziekte met plotselinge symmetrische pijn en
stijfheid thv schouder, heup en nek
▪ Nachtelijke spierpijn en bij het opstaan
▪ Uitsluitend bij 50plussers
▪ Ook constituonele symptomen zoals moeheid
o Dermatomyositis = onstekingsziekte van spier en huid
▪ Spierpijn: gradueel verlies spierkracht
▪ Huidrash thv MCP-gewrichten en decolté
▪ Kan op elke leeftijd voorkomen
--> NIET enkel bij ouderen
• Abarticulaire structuren
o Aantasting pezen
o Aantasting bindweefsel
• Bot
o Wervelindeukingsfractuur door osteoporose (= chronische aandoening
skelet), botsterkte neemt af
o Metastasen door maligniteit
2
,1.1.2 Systeemlijden
• Aantasting inwendige organen
o Auto-immuunaandoeningen
o Specifieke auto-antilichamen te vinden in bloed
1.2 Inflammatoire versus mechanische pijn
• Bepalen dankzij pijnpatronen
1.2.1 Pijnevaluatie
• Lokalisatie
o Lokaal
o Uitstralend
• Ontstaan en duur
o Acuut/chronisch
o Spontaan/ infectieus
• Karakter van de pijn
o Inflammatoir
o Mechanisch
1.2.2 Voorbeelden
• Oswald: 76 jaar: Osteoartrose
o Symptomen
▪ Pijn rond de rechter heup (lokaal) met uitstraling naar liesplooi en
voorzijde van de dij: uitstralend
▪ Sedert > 12 maanden: chronisch
▪ Toenemende last, als maar minder en minder ver stappen
▪ Neemt hiervoor geregeld paracetamol of ibuprofen
▪ Geen nachtelijke pijn
▪ Pijn neemt toe bij wandelen, minder last bij fietsen
3
, ▪Startstramheid
--> MECHANISCH karakter
o Osteoartrose = degeneratieve slijtageaandoening kraakbeen in
gewrichten
▪ Meer kraakbeen gaat verloren dan dat lichaam kan herstellen
▪ MECHANISCH
• Steven: 39 jaar: Jicht
o = neerslag urinezuurkristallen in synovium = kristalartropathie door te
hoge urinezuurspiegel in het lichaam
o Symptomen
▪ Dolor = pijn
▪ Rubor = roodheid
▪ Calor = warmte
▪ Functio laesae = functieverlies
▪ Acuut ontstane pijn in MTP I
▪ Lokaal
▪ Inflammatoir
▪ Kristallen op de synoviale membraan
▪ Frequente ontsteking gewrichten
• Magda: 48 jaar: Reumatoïde Artritis
o Inflammatoir karakter
▪ Ochtenstramheid thv de handen gedurende 3 uur
▪ Zwelling alle kleine handgewrichtjes: lokale pijn
▪ Stramheid is beter tegen de middag
▪ ‘s Nachts in rust wakker worden door pijn
4
aandoeningen
1) INLEIDING REUMATISCHE AANDOENINGEN EN SYSTEEMZIEKTEN
1.1 Wat is reumatologie
• Pijnpatronen zijn hier zeer belangrijk!
• Geen diagnose, maar klacht die verdere diagnose vereist
• Houdt zich bezig met diagnose en behandeling van aandoeningen aan het
bewegingsapparaat, vooral te maken met gewrichten, peesaanhechtingen,
spieren, bindweefsel en het immuunsysteem
• Bindweefselaandoeningen
o SLE
o Systeemsclerose
o Sjörgen syndroom (speekselklieren)
• Chronische artritis
o Kristalarthropathie
o Reuamtoïde artritis
o Spondyloartritis
• Auto-inflammatoir
o AOSD
o CAPS/TRAPS
• Vasculitis
• Artrose
• Osteoporose...
1.1.1 Aantasting bewegingsstelsel
• Gewrichten
1
, o Spondylartropathie = aandoening waarbij bekken, ruggenwervels en
andere gewrichten ontsteken: wervelzuil verstijft
▪ 3 keer meer bij mannen
▪ Inflammatoire rugpijn onset < 40
o Synovitis knie
▪ Ook bij mannen
--> NIET enkel bij vrouwen en NIET enkel bij ouderen
• Spieren
o Polymyalgia = ontstekingsziekte met plotselinge symmetrische pijn en
stijfheid thv schouder, heup en nek
▪ Nachtelijke spierpijn en bij het opstaan
▪ Uitsluitend bij 50plussers
▪ Ook constituonele symptomen zoals moeheid
o Dermatomyositis = onstekingsziekte van spier en huid
▪ Spierpijn: gradueel verlies spierkracht
▪ Huidrash thv MCP-gewrichten en decolté
▪ Kan op elke leeftijd voorkomen
--> NIET enkel bij ouderen
• Abarticulaire structuren
o Aantasting pezen
o Aantasting bindweefsel
• Bot
o Wervelindeukingsfractuur door osteoporose (= chronische aandoening
skelet), botsterkte neemt af
o Metastasen door maligniteit
2
,1.1.2 Systeemlijden
• Aantasting inwendige organen
o Auto-immuunaandoeningen
o Specifieke auto-antilichamen te vinden in bloed
1.2 Inflammatoire versus mechanische pijn
• Bepalen dankzij pijnpatronen
1.2.1 Pijnevaluatie
• Lokalisatie
o Lokaal
o Uitstralend
• Ontstaan en duur
o Acuut/chronisch
o Spontaan/ infectieus
• Karakter van de pijn
o Inflammatoir
o Mechanisch
1.2.2 Voorbeelden
• Oswald: 76 jaar: Osteoartrose
o Symptomen
▪ Pijn rond de rechter heup (lokaal) met uitstraling naar liesplooi en
voorzijde van de dij: uitstralend
▪ Sedert > 12 maanden: chronisch
▪ Toenemende last, als maar minder en minder ver stappen
▪ Neemt hiervoor geregeld paracetamol of ibuprofen
▪ Geen nachtelijke pijn
▪ Pijn neemt toe bij wandelen, minder last bij fietsen
3
, ▪Startstramheid
--> MECHANISCH karakter
o Osteoartrose = degeneratieve slijtageaandoening kraakbeen in
gewrichten
▪ Meer kraakbeen gaat verloren dan dat lichaam kan herstellen
▪ MECHANISCH
• Steven: 39 jaar: Jicht
o = neerslag urinezuurkristallen in synovium = kristalartropathie door te
hoge urinezuurspiegel in het lichaam
o Symptomen
▪ Dolor = pijn
▪ Rubor = roodheid
▪ Calor = warmte
▪ Functio laesae = functieverlies
▪ Acuut ontstane pijn in MTP I
▪ Lokaal
▪ Inflammatoir
▪ Kristallen op de synoviale membraan
▪ Frequente ontsteking gewrichten
• Magda: 48 jaar: Reumatoïde Artritis
o Inflammatoir karakter
▪ Ochtenstramheid thv de handen gedurende 3 uur
▪ Zwelling alle kleine handgewrichtjes: lokale pijn
▪ Stramheid is beter tegen de middag
▪ ‘s Nachts in rust wakker worden door pijn
4
