INLEIDING
Arresten en hun belang goed kennen voor het examen!-> boeken mag je meenemen naar examen-> alle
arresten goed op voorhand aanduiden en bijhouden
Eerste 9 hoofdstukken in het handboek is leerstof-> klemtonen worden in de les gelegd
- op de pp ziet u de bronnen die je in je boek kan vinden-> in voetnoten staan er veel meer, maar
belangrijkste staan in powerpoint
In pp wordt er verwezen naar het nummer in het boek van de jurisprudentie-> staat niet heel het arrest is
maar een samenvatting van de zaak en de belangrijkste zaken
Bronnenboek gaat niet over de rechtspraak-> teksten van verdragen, toespraken, bepalingen…-> goed
kennen voor examen
GEEN CODEX!!
Vragen zoals, het belang van het verdrag van Lissabon of Amsterdam?
H1. HET EUROPESE INTEGRATIEPROCES
‘EUROPA’: EEN LANGE GESCHIEDENIS
Een zeer groot verschil tussen de eerste en de tweede wereldoorlog
-> de meeste landen stonden nog sterk na WOI en verworven kolonies
Na WOII was dit anders-> de Europese industrie en infrastructuur was zeer sterk beschadigd
er was grote armoede, terwijl dat er politiek gezien 2 nieuwe grote machten waren
1. de sovjet-unie
2. de verenigde staten
Deze 2 starten een oorlog-> hebben de wereld verdeeld
oost europa onder invloed van sovjet unie en west europa onder invloed van de verenigde staten
In hart van europa ligt DUI, maar ook verzwakt-> FRA ook zeer verzwakt
Dit zijn de 2 grote continentale sterktes
,In deze periode was er een enorme impuls naar internationale samenwerking-> er waren toen veel
internationale organisaties, zoals de VN, opgericht
er gebeurd veel internationaal om deze grootmachten toch nog uit te sluiten
In 1944 ontstaat er een nieuwe samenwerking tussen kleine landen die baat hebben hierbij:
de Benelux-> was eerst voor douane en nu meer uitgebreidt tot economische unie
Grootste vraag: wat is de positie van DUI?-> was zeer sterk verzwakt, maar bleef paria van Europa
DUI ligt in het midden en is een zeer groot land-> grenst aan de andere landen
Er is groot wantrouwen tegenover DUI (klein houden want angst voor opnieuw oorlog), langs andere kant
is DUI heel belangrijk en willen ze hem aan hun kant, in de plaats van aan de kant van de sovjet unie
Winston Churchill: was tijdens WOII eerst minister van VK-> was toen in europa een zeer
vooraanstaande leider
was een oorlogsleider en wint deze oorlog met de VS
paradox: verliest hierna de verkiezingen, maar blijft gerespecteerd en geeft toespraken
Toespraak aan universiteit van Zürich in 1946, had als titel “iets dat je zal verbijsteren”
stelt dat het er erg somber uitziet
er is een oplossing (zie je midden van 4de alinea in boek)-> zijn oplossing is om te “recreaten”
- zoveel mogelijk een deel van Europa terug creëren
- de oplossing ligt in een soort verenigde staten van europa
Churchill gaat verder: stelt dat DUI schuldig is aan WOII en voorkomen dat ze zich opnieuw zullen
bewapenen-> maar ze moeten naar de toekomst kijken
hij stelt dat de eerste stap naar een "European family” de samenwerking tussen FRA en DUI is
was toen erg moeilijk om voor te stellen
Churchill was niet alleen-> president Truman van de VS zag dit ook op deze manier
lanceert een bepaalde doctrine van buitenlands beleid (=Truman doctrine)
doctrine is pleiten dat er een actieve rol is in het buitenlands beleid voor de VS
de druk van buitenaf, in europa was dit de sovjet unie-> hij wou deze landen helpen
- via minister van buitenlandse zaken→ die ontwerpt een plan
- het “Marshallplan” om hulp te bieden: veel geld geven maar Europa gaat een structuur
moeten creëren
De organisatie voor Europese economische samenwerking is hiervoor opgericht-> vandaag de dag
noemt dit de OESO
,Er komt steun en op militair vlak wordt de NAVO opgericht in 1949 en ook in 1949 de Raad van Europa
met daarin in 1950 het EVRM
heel veel wordt in gang gezet-> was niet genoeg voor Jean Monnet
Jean Monnet, een fransman-> verrichte belangrijke publieke opdrachten voor de overheid
was een ondernemer met heel strategische inrichten
stelde dat wat we aan het doen zijn heel belangrijk is, maar we moeten meer doen om een echte
bondgenootschap op te richten
Het vraagt veel meer om concreet samen te werken-> richtte een plan op dat in eerste plaats gericht was
naar DUI (gericht op kolen en staal): samenwerking DUI en FRA
kolen en stalen onttrekken van hun, via bv. een internationale organisatie
moest DUI opnieuw oorlog willen, kunnen ze niet veel zonder kolen en stalen
zouden ook onder gemeenschappelijke controle staan
Ging met zijn plannen naar Robert Schuman: hij giet dit plan in een politiek voorstel “het Schuman
plan”
FRA ging hier heel snel op in
Ze biedt aan dat ze beide controle opgaven over dit economisch aspect en deze controle/ soevereiniteit
af te staan aan een nieuwe organisatie
-> wordt voorgesteld op 9 mei 1950: wordt gezien als plan dat aan basis ligt aan de EU
We zullen niet van ene dag op andere een structuur krijgen-> Europa zal gemaakt worden met als eerste
plaats solidariteit tussen 50 landen
deze hoge autoriteit ligt aan de handen van verschillende landen (= dit noemen we vandaag de
Europese commissie)
Vandaag de dag gaat het niet enkel over kolen en staal-> door de oprichting van deze “Hoge autoriteit”
gaan we hiermee de eerste stappen realiseren van een Europese federatie
werd gezien als noodzakelijk om de vrede te bewaren
Jean Monnet was eerste voorzitter van de raad
Het Schuman plan heeft economische en politieke doeleinden-> er is veel controle
Het nieuwe aan dit voorstel is dat er traditioneel samenwerking gebeurde op een intergouvernementele
manier= de landen gaan met elkaar samenwerken
de beslissingsmacht bleef liggen bij de landen zelf, bv. door vetorecht
Hier is het idee van de supranationale benadering (= iets wat boven de naties staat)
, -> dit onafhankelijke hogere niveau gaat bindende beslissingen kunnen nemen
Minder dan een jaar later, in 1951, wordt in Parijs een verdrag getekend voor de oprichting van de
Europese gemeenschap voor Kolen en staal (EGKS)-> ging zo snel omdat DUI hier zo snel akkoord mee
ging
nu kunnen ze op groter niveau samenwerken
benelux volgt ook snel want kleinere landen hebben hier baat bij
In 1952 gaat het van start: hoge autoriteit
-> Jean Monnet werd eerste voorzitter van deze autoriteit-> vandaag de dag Ursula Von Leyen
Samenwerking gaat zo goed dat men geleidelijk aan het idee uit het oog verliezen
hadden het idee om een Europees gezamenlijk buitenlands beleid te hebben
bleek te vroeg te zijn en werd niet goedgekeurd
Amper 5 jaar later (1957) was het duidelijk dat economische samenwerking rendeert-> ondertussen
willen ze dit ook voor atoomenergie doen (oprichting Euratom) -> dit verdrag is ondertekend in Rome
het ander verdrag is belangrijk, werd op zelfde moment ondertekend
ze stellen een Europese Economische Gemeenschap (EEG) op
Er was een gemeenschappelijk macht-> verdrag van Rome in 1957!
Het EGKS-verdrag is heel gedetailleerd en waar specifieke bepalingen in staan (“traite-loi”)
-> het EEG is meer gezien als een kaderverdrag (“traite-cadre”)
hoe ze het concreet gaan doen zal wel blijken, heeft een breder toepassingsgebied
Deze drie verdragen (EEG, EGKS en Euratom) werken samen volgens dezelfde supranationale methode=
overdracht van soevereiniteit
dit noemen ze de communautaire methode
belangrijke arresten HvJ in jaren 60
Op 8 april 1965 kwamen de drie gemeenschappen samen en kregen ze gemeenschappelijke instellingen
-> zo kon men samenwerken
Er waren toch wat donkere wolken-> vooral door de Franse president de Gaulle
werd eind jaren 50 verkozen-> hij stond voor FRA en wou vooral de Franse belangen behartigen
in gelijke evolutie naar samenwerking gingen ze als lidstaat meer hun vetorecht gebruiken,
gebeurde voor onder andere landbouw-> want is heel belangrijk voor FRA