IP45 — Les 13: Inleiding M-O + Suezcrisis
Internationale Politiek sinds 1945 (IP45)
Les 13 — Hoofdstuk 3: Inleiding Midden-Oosten + Suezcrisis
Datum: 26.03.2026 (voormiddag) — Docent: Prof. Ria Laenen
📖 In het handboek: Hoofdstuk 3 (Vrede ver zoek in het Midden-Oosten) — historische inleiding
(Sykes-Picot, Balfourverklaring, mandaatgebieden, oprichting Israël) + Suezcrisis 1956. Transcript
van deze les ontbreekt + lesopname op Toledo problematisch. Handboek is HIER extra belangrijk om
context op te bouwen.
Belangrijke nota: voor Les 13 + Les 14 is geen transcript beschikbaar; deze samenvatting is
gebaseerd op de slides en eerdere context van de prof. Verifieer het detail desgewenst met je eigen
lesnotities en de lesopname.
1. Hoofdstuk 3: 'Vrede ver zoek in het Midden-Oosten'
Slide 2 — Hoofdstuk 3: Vrede ver zoek in het Midden-Oosten
Slide 3 — Het Midden-Oosten op de kaart
p. 1
, IP45 — Les 13: Inleiding M-O + Suezcrisis
Centrale figuren in dit hoofdstuk
Slide 4 — Centrale figuren M-O
Examen: alle namen op deze slide moet je kunnen herkennen en plaatsen.
• David Ben-Goerion — oprichter Israël
• Yasser Arafat — PLO-leider 1969-2004
• Gamal Abdel Nasser — Egypte (pan-Arabist)
• Saddam Hoessein — Irak
• Muammar Gaddafi — Libië
• Begin – Carter – Sadat — Camp David-akkoorden 1978/1979
• Shimon Peres + Yitzhak Rabin — Israëlische premiers (Oslo)
p. 2
, IP45 — Les 13: Inleiding M-O + Suezcrisis
2. Historische inleiding: het Midden-Oosten tot WO II
Slide 5 — Het M-O tot WO II
Tot WO I: Ottomaans Rijk
• Grootste deel van de regio was tot WO I formeel onderdeel van het Ottomaanse Rijk
Frankrijk + VK actief in de regio
• Westelijk gelegen gebieden (Algerije, Tunesië, Marokko) deel van Frankrijk
• Eind 19e eeuw: Egypte + Soedan onder Britse controle
Libanon — verdeeld bestuur
• Noord-Libanon: bestuurd door vertegenwoordiger van de maronitische christenen, met
Franse steun
• Zuid-Libanon: door de druzen, met Britse steun
• Formeel: onderdeel Ottomaans Rijk
• Onafhankelijk in 1943: sektarische bestuurlijke afspraken; aanhoudende grote sektarische
verdeeldheid in Libanon
Sykes-Picot Akkoord (1916)
• Tijdens WO I: geheime afspraken over verdeling onderling tussen Frankrijk en VK van het
Midden-Oosten
p. 3
, IP45 — Les 13: Inleiding M-O + Suezcrisis
Balfourverklaring (1917)
Slide 7 — Balfourverklaring + zionisme
• Britse minister van Buitenlandse Zaken belooft de Joden 'a national home' in een formele
brief aan de Britse Zionistische Federatie
• Zionisme: politieke beweging van de Joden (eind 19e eeuw) — voor een Joodse staat in het
gebied dat ze als hun land van herkomst beschouwen
• Steeds meer opgang door vervolging van Joden, vooral in C-O Europa (antisemitisme,
pogroms)
• Begin migratie joden naar het gebied
Britse dubbelgame: Britten beloofden ook aan de Arabische bevolking steun in hun
onafhankelijkheidsstreven, in de hoop hen aan hun zijde te krijgen in de strijd tegen het Ottomaanse
Rijk. → CREËREN VAN TEGENSTRIJDIGE VERWACHTINGEN = kiemen voor conflict tot vandaag.
p. 4
Internationale Politiek sinds 1945 (IP45)
Les 13 — Hoofdstuk 3: Inleiding Midden-Oosten + Suezcrisis
Datum: 26.03.2026 (voormiddag) — Docent: Prof. Ria Laenen
📖 In het handboek: Hoofdstuk 3 (Vrede ver zoek in het Midden-Oosten) — historische inleiding
(Sykes-Picot, Balfourverklaring, mandaatgebieden, oprichting Israël) + Suezcrisis 1956. Transcript
van deze les ontbreekt + lesopname op Toledo problematisch. Handboek is HIER extra belangrijk om
context op te bouwen.
Belangrijke nota: voor Les 13 + Les 14 is geen transcript beschikbaar; deze samenvatting is
gebaseerd op de slides en eerdere context van de prof. Verifieer het detail desgewenst met je eigen
lesnotities en de lesopname.
1. Hoofdstuk 3: 'Vrede ver zoek in het Midden-Oosten'
Slide 2 — Hoofdstuk 3: Vrede ver zoek in het Midden-Oosten
Slide 3 — Het Midden-Oosten op de kaart
p. 1
, IP45 — Les 13: Inleiding M-O + Suezcrisis
Centrale figuren in dit hoofdstuk
Slide 4 — Centrale figuren M-O
Examen: alle namen op deze slide moet je kunnen herkennen en plaatsen.
• David Ben-Goerion — oprichter Israël
• Yasser Arafat — PLO-leider 1969-2004
• Gamal Abdel Nasser — Egypte (pan-Arabist)
• Saddam Hoessein — Irak
• Muammar Gaddafi — Libië
• Begin – Carter – Sadat — Camp David-akkoorden 1978/1979
• Shimon Peres + Yitzhak Rabin — Israëlische premiers (Oslo)
p. 2
, IP45 — Les 13: Inleiding M-O + Suezcrisis
2. Historische inleiding: het Midden-Oosten tot WO II
Slide 5 — Het M-O tot WO II
Tot WO I: Ottomaans Rijk
• Grootste deel van de regio was tot WO I formeel onderdeel van het Ottomaanse Rijk
Frankrijk + VK actief in de regio
• Westelijk gelegen gebieden (Algerije, Tunesië, Marokko) deel van Frankrijk
• Eind 19e eeuw: Egypte + Soedan onder Britse controle
Libanon — verdeeld bestuur
• Noord-Libanon: bestuurd door vertegenwoordiger van de maronitische christenen, met
Franse steun
• Zuid-Libanon: door de druzen, met Britse steun
• Formeel: onderdeel Ottomaans Rijk
• Onafhankelijk in 1943: sektarische bestuurlijke afspraken; aanhoudende grote sektarische
verdeeldheid in Libanon
Sykes-Picot Akkoord (1916)
• Tijdens WO I: geheime afspraken over verdeling onderling tussen Frankrijk en VK van het
Midden-Oosten
p. 3
, IP45 — Les 13: Inleiding M-O + Suezcrisis
Balfourverklaring (1917)
Slide 7 — Balfourverklaring + zionisme
• Britse minister van Buitenlandse Zaken belooft de Joden 'a national home' in een formele
brief aan de Britse Zionistische Federatie
• Zionisme: politieke beweging van de Joden (eind 19e eeuw) — voor een Joodse staat in het
gebied dat ze als hun land van herkomst beschouwen
• Steeds meer opgang door vervolging van Joden, vooral in C-O Europa (antisemitisme,
pogroms)
• Begin migratie joden naar het gebied
Britse dubbelgame: Britten beloofden ook aan de Arabische bevolking steun in hun
onafhankelijkheidsstreven, in de hoop hen aan hun zijde te krijgen in de strijd tegen het Ottomaanse
Rijk. → CREËREN VAN TEGENSTRIJDIGE VERWACHTINGEN = kiemen voor conflict tot vandaag.
p. 4
