AGRO- AND BIOTECHNOLOGY IN
SOCIETY
ELIAS VAN DE VIJVER, LIESELOT VANDEMEULEBROUCKE, AN DE SCHRIJVER
EN SARA LIEVELD
Kaat Persyn | 1ste Bachelor dierenzorg | Semester 1
, INHOUD
Plantenbescherming .......................................................................................................................... 1
Inleiding ................................................................................................................................................ 1
Enkele voorbeelden plantbescherming ................................................................................................ 2
Geschiedenis......................................................................................................................................... 3
Resultaten oerke 2006 ..................................................................................................................... 4
Schadebeeld ......................................................................................................................................... 5
1. Concurrentie voor groeifactoren ........................................................................................... 5
2. Beschadiging of functionele belemmering van essentiële plantenfunties ............................ 5
3. Productie van toxinen (mycotoxinen) ................................................................................... 6
4. Verstoring plantenhormoonbalansen ................................................................................... 7
5. Wegvreten bladoppervlakte .................................................................................................. 7
6. Bevuiling van te oogsten producten (= ethische schade) ...................................................... 8
7. Cosmetische schade .............................................................................................................. 8
Oogsverliezen ....................................................................................................................................... 8
Ziektedriehoek ................................................................................................................................ 10
Noodzaak van plantenbescherming ................................................................................................... 10
Landbouwproductiviteit ..................................................................................................................... 13
Andere knelpunten ......................................................................................................................... 13
Groene evolutie .................................................................................................................................. 14
Oplossingen vanuit politiek ................................................................................................................ 15
Biologische landbouw ......................................................................................................................... 16
Biologische landbouw als redding? ................................................................................................ 16
Biologische landbouw? ................................................................................................................... 16
Belangrijke concepten .................................................................................................................... 18
IPM: wat zegt de naam? ..................................................................................................................... 21
De piramide .................................................................................................................................... 21
Stappenplan.................................................................................................................................... 22
Principe 1 – preventie......................................................................................................................... 24
Preventie omvat enkele stappen: ................................................................................................... 24
Voorbeeld van praktijkgegeven uit een onderzoek ........................................................................ 25
Types preventie .............................................................................................................................. 26
Principe 2 – monitoring ...................................................................................................................... 28
1. Visuele monitoring – veldwaarnemingen ............................................................................ 30
2. Computermodellen – stimuleren wat er is .......................................................................... 31
, 3. Onderzoeksstation – waarschuwingssystemen................................................................... 31
4. Teeltadviseur ....................................................................................................................... 32
5. Analyses ............................................................................................................................... 32
Principe 3 – beslissen.......................................................................................................................... 32
Principe 4 – curatief handelen, niet chemisch ................................................................................... 33
1. Biologisch............................................................................................................................. 33
2. Mechanisch ......................................................................................................................... 36
3. Fyfsisch ................................................................................................................................ 37
Principe 5 – curatief chemisch met minste impact ............................................................................ 38
Principe 6 – curatief chemisch met laagste dosering ......................................................................... 39
Principe 7 – rsistentie-opbouw vermijden ......................................................................................... 40
Principe 8 – reflectie ........................................................................................................................... 41
Duurzame voedingspatronen ........................................................................................................... 43
Waarom duurzame voeding belangrijk is ........................................................................................... 43
1. Milieu-impact ...................................................................................................................... 43
2. Sociale gelijkheid ................................................................................................................. 43
3. Gezondheid ......................................................................................................................... 43
Wat is duurzame voeding en duurzaam voedselsysteem? ................................................................ 43
De drie pijlers van duurzaamheid ................................................................................................... 43
Wat is een duurzaam voedselsysteem? ......................................................................................... 44
Wat is duurzame voeding? ............................................................................................................. 44
Rol van eetpratronen...................................................................................................................... 45
Internationale en Vlaamse richtlijnen voor Duurzame voeding ......................................................... 46
FAO Strategic Framework 2022-2031............................................................................................. 46
EAT-Lancet commission .................................................................................................................. 46
Vlaamse voedingsdriehoej (Gezond-Leven) ................................................................................... 47
Green Deal Protein shift (Vlaanderen) ........................................................................................... 48
Ecologische overwegingen ................................................................................................................. 49
Ecologische impact van voeding ..................................................................................................... 49
Carbon Opportunity Cost ............................................................................................................... 49
Klimaatwinst van dieetverandering ................................................................................................ 50
Waarom duurzame voeding belangrijk is ........................................................................................... 51
Malnutritie: de dire vormen (WHO-definitie) .................................................................................... 51
1. Ondervoeding ...................................................................................................................... 51
2. Microtuntriënt-gerelateerde malnutritie ............................................................................ 51
3. Overgewicht, obesitas en dieet-gerelateerde NCD’s .......................................................... 51
, Gezondheidsuitdagingen en de rol van voeding in malnutritie.......................................................... 52
De dubbele last van malnutritie ..................................................................................................... 52
De gezondheisimpact van dieet ..................................................................................................... 52
Is een plantaardig dieet altijd gezond?........................................................................................... 53
Voedselverlies en voedselverspilling .................................................................................................. 53
Voedselverlies en -verspilling in Vlaanderen .................................................................................. 54
Houdbaarheid THT vs TGT .............................................................................................................. 55
Voorbeeld: Too Good To Go ........................................................................................................... 55
Is lokaal voedsel beter voor het klimaat? ....................................................................................... 55
Biodiversiteit ................................................................................................................................... 56
Inleiding: biodiversiteit in crisis .......................................................................................................... 56
Biodiversiteit doorheen de geschiedenis ........................................................................................... 56
Vulkanische activiteit ...................................................................................................................... 56
Tectonische bewegingen ................................................................................................................ 57
Asteroïde-inslag .............................................................................................................................. 57
Huidige biodiversiteitsciris: door de mens versneld........................................................................... 57
MegaFauna onder druk .................................................................................................................. 57
Living Planet Index (LPI) .................................................................................................................. 58
Oorzaken van biodiversiteitafname ............................................................................................... 58
Voorbeelden van soorten in problemen ............................................................................................ 59
Maar er is ook goed nieuws................................................................................................................ 60
Stedelijek adaptaties ...................................................................................................................... 61
Is het erg dat sommige soorten uitsterven? ...................................................................................... 61
Waarom is biodiversiteit belangrijk? .................................................................................................. 61
De 4 types ecosysteemdiensten ..................................................................................................... 61
Wat kunnen we doen? ....................................................................................................................... 62
Bewijzen dat het klimaat verandert ................................................................................................... 63
Temperatuurstijging ....................................................................................................................... 63
Projecties voor België ..................................................................................................................... 63
Neerslag .......................................................................................................................................... 64
Oorzaken van klimaatsverandering ................................................................................................ 64
Klimaatverandering ............................................................................................................................ 64
Broeikaseffect – greenhouse effect ................................................................................................ 64
Metingen van CO2 ............................................................................................................................... 67
Charles Keeling ............................................................................................................................... 68
Mauna Loa Observatory (Hawaii) ................................................................................................... 68
SOCIETY
ELIAS VAN DE VIJVER, LIESELOT VANDEMEULEBROUCKE, AN DE SCHRIJVER
EN SARA LIEVELD
Kaat Persyn | 1ste Bachelor dierenzorg | Semester 1
, INHOUD
Plantenbescherming .......................................................................................................................... 1
Inleiding ................................................................................................................................................ 1
Enkele voorbeelden plantbescherming ................................................................................................ 2
Geschiedenis......................................................................................................................................... 3
Resultaten oerke 2006 ..................................................................................................................... 4
Schadebeeld ......................................................................................................................................... 5
1. Concurrentie voor groeifactoren ........................................................................................... 5
2. Beschadiging of functionele belemmering van essentiële plantenfunties ............................ 5
3. Productie van toxinen (mycotoxinen) ................................................................................... 6
4. Verstoring plantenhormoonbalansen ................................................................................... 7
5. Wegvreten bladoppervlakte .................................................................................................. 7
6. Bevuiling van te oogsten producten (= ethische schade) ...................................................... 8
7. Cosmetische schade .............................................................................................................. 8
Oogsverliezen ....................................................................................................................................... 8
Ziektedriehoek ................................................................................................................................ 10
Noodzaak van plantenbescherming ................................................................................................... 10
Landbouwproductiviteit ..................................................................................................................... 13
Andere knelpunten ......................................................................................................................... 13
Groene evolutie .................................................................................................................................. 14
Oplossingen vanuit politiek ................................................................................................................ 15
Biologische landbouw ......................................................................................................................... 16
Biologische landbouw als redding? ................................................................................................ 16
Biologische landbouw? ................................................................................................................... 16
Belangrijke concepten .................................................................................................................... 18
IPM: wat zegt de naam? ..................................................................................................................... 21
De piramide .................................................................................................................................... 21
Stappenplan.................................................................................................................................... 22
Principe 1 – preventie......................................................................................................................... 24
Preventie omvat enkele stappen: ................................................................................................... 24
Voorbeeld van praktijkgegeven uit een onderzoek ........................................................................ 25
Types preventie .............................................................................................................................. 26
Principe 2 – monitoring ...................................................................................................................... 28
1. Visuele monitoring – veldwaarnemingen ............................................................................ 30
2. Computermodellen – stimuleren wat er is .......................................................................... 31
, 3. Onderzoeksstation – waarschuwingssystemen................................................................... 31
4. Teeltadviseur ....................................................................................................................... 32
5. Analyses ............................................................................................................................... 32
Principe 3 – beslissen.......................................................................................................................... 32
Principe 4 – curatief handelen, niet chemisch ................................................................................... 33
1. Biologisch............................................................................................................................. 33
2. Mechanisch ......................................................................................................................... 36
3. Fyfsisch ................................................................................................................................ 37
Principe 5 – curatief chemisch met minste impact ............................................................................ 38
Principe 6 – curatief chemisch met laagste dosering ......................................................................... 39
Principe 7 – rsistentie-opbouw vermijden ......................................................................................... 40
Principe 8 – reflectie ........................................................................................................................... 41
Duurzame voedingspatronen ........................................................................................................... 43
Waarom duurzame voeding belangrijk is ........................................................................................... 43
1. Milieu-impact ...................................................................................................................... 43
2. Sociale gelijkheid ................................................................................................................. 43
3. Gezondheid ......................................................................................................................... 43
Wat is duurzame voeding en duurzaam voedselsysteem? ................................................................ 43
De drie pijlers van duurzaamheid ................................................................................................... 43
Wat is een duurzaam voedselsysteem? ......................................................................................... 44
Wat is duurzame voeding? ............................................................................................................. 44
Rol van eetpratronen...................................................................................................................... 45
Internationale en Vlaamse richtlijnen voor Duurzame voeding ......................................................... 46
FAO Strategic Framework 2022-2031............................................................................................. 46
EAT-Lancet commission .................................................................................................................. 46
Vlaamse voedingsdriehoej (Gezond-Leven) ................................................................................... 47
Green Deal Protein shift (Vlaanderen) ........................................................................................... 48
Ecologische overwegingen ................................................................................................................. 49
Ecologische impact van voeding ..................................................................................................... 49
Carbon Opportunity Cost ............................................................................................................... 49
Klimaatwinst van dieetverandering ................................................................................................ 50
Waarom duurzame voeding belangrijk is ........................................................................................... 51
Malnutritie: de dire vormen (WHO-definitie) .................................................................................... 51
1. Ondervoeding ...................................................................................................................... 51
2. Microtuntriënt-gerelateerde malnutritie ............................................................................ 51
3. Overgewicht, obesitas en dieet-gerelateerde NCD’s .......................................................... 51
, Gezondheidsuitdagingen en de rol van voeding in malnutritie.......................................................... 52
De dubbele last van malnutritie ..................................................................................................... 52
De gezondheisimpact van dieet ..................................................................................................... 52
Is een plantaardig dieet altijd gezond?........................................................................................... 53
Voedselverlies en voedselverspilling .................................................................................................. 53
Voedselverlies en -verspilling in Vlaanderen .................................................................................. 54
Houdbaarheid THT vs TGT .............................................................................................................. 55
Voorbeeld: Too Good To Go ........................................................................................................... 55
Is lokaal voedsel beter voor het klimaat? ....................................................................................... 55
Biodiversiteit ................................................................................................................................... 56
Inleiding: biodiversiteit in crisis .......................................................................................................... 56
Biodiversiteit doorheen de geschiedenis ........................................................................................... 56
Vulkanische activiteit ...................................................................................................................... 56
Tectonische bewegingen ................................................................................................................ 57
Asteroïde-inslag .............................................................................................................................. 57
Huidige biodiversiteitsciris: door de mens versneld........................................................................... 57
MegaFauna onder druk .................................................................................................................. 57
Living Planet Index (LPI) .................................................................................................................. 58
Oorzaken van biodiversiteitafname ............................................................................................... 58
Voorbeelden van soorten in problemen ............................................................................................ 59
Maar er is ook goed nieuws................................................................................................................ 60
Stedelijek adaptaties ...................................................................................................................... 61
Is het erg dat sommige soorten uitsterven? ...................................................................................... 61
Waarom is biodiversiteit belangrijk? .................................................................................................. 61
De 4 types ecosysteemdiensten ..................................................................................................... 61
Wat kunnen we doen? ....................................................................................................................... 62
Bewijzen dat het klimaat verandert ................................................................................................... 63
Temperatuurstijging ....................................................................................................................... 63
Projecties voor België ..................................................................................................................... 63
Neerslag .......................................................................................................................................... 64
Oorzaken van klimaatsverandering ................................................................................................ 64
Klimaatverandering ............................................................................................................................ 64
Broeikaseffect – greenhouse effect ................................................................................................ 64
Metingen van CO2 ............................................................................................................................... 67
Charles Keeling ............................................................................................................................... 68
Mauna Loa Observatory (Hawaii) ................................................................................................... 68