Kinder- en Jeugdpsychiatrie
Korte inleiding
- K&J-psychopathologie
= studie van kennis en praktijk met betrekking tot psychiatrische beelden
bij 0-18j.
Nu meer & meer ook transitieleeftijd: jongvolwassen tem 23j.
Nosologie & classificatie afhankelijk van leeftijd!
Classificatie anders voor andere leeftijden
DC gebruikt voor 0-5j
DSM-V gebruikt voor 6-18-23-65-100j
Opname in kinderpsychiatrie wettelijk tot & met 17j
Opname in volwassenpsychiatrie wettelijk vanaf 15j
Wanneer is iemand wilsbekwaam?
Wilsbekwaam Overzien van beslissingen
Eigen wil hebben
Doen nadenken over therapie
Moeilijk te beslissen 12j? 15j?
Ouderschap: kunnen beslissen over kind & krijgen bepaalde info van
psychiater over kind
Maar: nog steeds beroepsgeheim!
Maar voorzichtig zijn met leeftijd!
Vaak symptoomoverlap
Flexibiliteit in hersenontwikkeling
Nosologie = ziekteleer
Classificeren van verloop & ontstaan van ziekten
Kinderpsychiatrie = gezinspsychiatrie!
Volwassen psychiatrie
Gelijkenissen/gedeelde domeinen:
Peripartale psychiatrie (parent-infant-mental health)
Richt zich op psychische gezondheid van zwangere ouders tot 1 jaar
na de zwangerschap
Indien nodig: infantpsychiatrie (0-5j)
KOPP = kinderen van ouders met psychiatrische problemen –
kindreflex
KOAP -> A = alcohol
Kindreflex Vragen of een volwassene kinderen heeft
Slechte mentale gezondheid ouders
heeft een mogelijk effect op kind!
, Mogelijkheid tot detectie verontrustende
gezinssituatie
Transitiepsychiatrie
Richt zich op soepele overgang van jeugdzorg naar volwassenzorg
Specifiek voor jongeren tussen 12-25j
Kennisdeling (wetenschap, methodiek, therapieën)
Ontwikkeling staat centraal
Hersenontwikkeling MAAR je moet ze ook gebruiken!
Nature-nurture transactionaliteit
o Hersenen: use it or lose it (pruning indien niet gebruikt)
o Gen-omgevingsinteracties
Dubbele dosis van ouders! Opstelsom erfelijkheid & omgeving
vb. muzikaliteit
Ontwikkelingsdomeinen
o Psychometrisch
o Sociaal-emotioneel
o Cognitief
o Moreel
o Identiteit = geheel/samentrekking van alles
Verschillen:
Kind & jeugd Volwassenpsychiatrie
Vaak is trauma op dat moment Trauma vaker in verleden tijd,
bezig al gebeurt
Context van orde: Meer eigen keuze
Meer verplichtingen (school,
psychiatrie niet zelf verlaten…)
Methoden Methoden
Therapeutische Therapeutische
aangrijpingspunten aangrijpingspunten
Kinderen leren nog grenzen Eigen grenzen aangemaakt in
Verschillende soorten kindertijd
zorgpartners, vormen van Verschillende soorten
hulpverlening zorgpartners, vormen van
Wettelijke bepalingen hulpverlening
Wettelijke bepalingen
,- Historiek
Kinderen zijn tegenwoordig relatief gezien machtiger dan vroeger
Grieken Kinderen hadden bijzondere positie
Kind heeft bescherming nodig
Plato: ‘Do not train a child to learn by force or
hershness: but direct them to it by what asumes their
minds, so that you may be better able to discover with
accuracy the peculiar bent of the genius of each’
Verwenning -> prikkelbaarheid
Tirannie -> somberheid
Middeleeu 2 groepen kinderen, ambivalentie:
wen 1) Kleine volwassene met economische waarde ->
moesten werken
2) Kinderen met speelgoed
18e eeuw Verlichting
Opkomst pedagogische theorieën gevonden over kinderen
– Rousseau
Kinderen moeten onderwijs volgen ->
ontwikkelingsgerichter
Wordt belangrijker dan economisch nut
19e eeuw - 1801: Wolvenkind
Eerste ‘kinderpsychiatrische behandeling’
Kon nog veel aanleren in 5 jaar opvoedingstraining
maar heeft nooit kunnen spreken
Aanleiding nature-nurture debat
Taal kan later aangeleerd worden maar moet wel
in de eerste 10 levensjaren gehoord geweest zijn
Indien niet, hebben hersenen geen
taalontwikkeling aangemaakt
, - 1845: boekje Der Struwwelpeter
= gedichten/karikatuur over
kinderpsychiatrische problemen
Labeling al toen
20ste eeuw - Eerste psychiatrische beschrijvingen
Kind Hans wordt geholpen door Freud via
psychoanalyse
Psychoanalyse ≠ individueel
Vader kreeg advies = eerste mediatietherapie
Ouders hebben meer tijd om te oefenen met kind
dan therapeut
Psychoanalyse van Hans:
Oedipus-complex
Castratie-angst
Agressie naar pasgeboren zusje
Fobie voor paarden
- Eerste leerboeken kinderpsychiatrie
- Eerste hulpverleningscentra
- Classificatie
Van DSM-IV naar DSM-V
DSM-IV DSM-V
Meerassige beoordeling – multi- Verlaten van meerassige
axiaal systeem beoorderling
Assen:
1) Syndromale stoornissen As 4 bestaat niet meer
2) Persoonlijkheidsstoornissen, Dus: alleen focus op kind zonder te
zwakzinnigheid kijken naar omgeving
= moeilijk veranderbare
problemen Maar: achteraan DSM -> V-codes
3) Somatische aandoeningen = alternatief as 4
(lichamelijk)
4) Psychosociale & V-codes
omgevingsproblemen - Relatieproblemen
5) Algehele beoordeling van - Mishandeling/verwaarlozing
functioneren = ernstgradatie - Problemen met onderwijs
- Problemen ivm justitie
- …
Minpunt: V-codes worden vaak
vergeten
Baby-en vroege kindertijd
Classificatie 0-5j = DC-handboek
1994: 0-3j
2016: 0-5j
Korte inleiding
- K&J-psychopathologie
= studie van kennis en praktijk met betrekking tot psychiatrische beelden
bij 0-18j.
Nu meer & meer ook transitieleeftijd: jongvolwassen tem 23j.
Nosologie & classificatie afhankelijk van leeftijd!
Classificatie anders voor andere leeftijden
DC gebruikt voor 0-5j
DSM-V gebruikt voor 6-18-23-65-100j
Opname in kinderpsychiatrie wettelijk tot & met 17j
Opname in volwassenpsychiatrie wettelijk vanaf 15j
Wanneer is iemand wilsbekwaam?
Wilsbekwaam Overzien van beslissingen
Eigen wil hebben
Doen nadenken over therapie
Moeilijk te beslissen 12j? 15j?
Ouderschap: kunnen beslissen over kind & krijgen bepaalde info van
psychiater over kind
Maar: nog steeds beroepsgeheim!
Maar voorzichtig zijn met leeftijd!
Vaak symptoomoverlap
Flexibiliteit in hersenontwikkeling
Nosologie = ziekteleer
Classificeren van verloop & ontstaan van ziekten
Kinderpsychiatrie = gezinspsychiatrie!
Volwassen psychiatrie
Gelijkenissen/gedeelde domeinen:
Peripartale psychiatrie (parent-infant-mental health)
Richt zich op psychische gezondheid van zwangere ouders tot 1 jaar
na de zwangerschap
Indien nodig: infantpsychiatrie (0-5j)
KOPP = kinderen van ouders met psychiatrische problemen –
kindreflex
KOAP -> A = alcohol
Kindreflex Vragen of een volwassene kinderen heeft
Slechte mentale gezondheid ouders
heeft een mogelijk effect op kind!
, Mogelijkheid tot detectie verontrustende
gezinssituatie
Transitiepsychiatrie
Richt zich op soepele overgang van jeugdzorg naar volwassenzorg
Specifiek voor jongeren tussen 12-25j
Kennisdeling (wetenschap, methodiek, therapieën)
Ontwikkeling staat centraal
Hersenontwikkeling MAAR je moet ze ook gebruiken!
Nature-nurture transactionaliteit
o Hersenen: use it or lose it (pruning indien niet gebruikt)
o Gen-omgevingsinteracties
Dubbele dosis van ouders! Opstelsom erfelijkheid & omgeving
vb. muzikaliteit
Ontwikkelingsdomeinen
o Psychometrisch
o Sociaal-emotioneel
o Cognitief
o Moreel
o Identiteit = geheel/samentrekking van alles
Verschillen:
Kind & jeugd Volwassenpsychiatrie
Vaak is trauma op dat moment Trauma vaker in verleden tijd,
bezig al gebeurt
Context van orde: Meer eigen keuze
Meer verplichtingen (school,
psychiatrie niet zelf verlaten…)
Methoden Methoden
Therapeutische Therapeutische
aangrijpingspunten aangrijpingspunten
Kinderen leren nog grenzen Eigen grenzen aangemaakt in
Verschillende soorten kindertijd
zorgpartners, vormen van Verschillende soorten
hulpverlening zorgpartners, vormen van
Wettelijke bepalingen hulpverlening
Wettelijke bepalingen
,- Historiek
Kinderen zijn tegenwoordig relatief gezien machtiger dan vroeger
Grieken Kinderen hadden bijzondere positie
Kind heeft bescherming nodig
Plato: ‘Do not train a child to learn by force or
hershness: but direct them to it by what asumes their
minds, so that you may be better able to discover with
accuracy the peculiar bent of the genius of each’
Verwenning -> prikkelbaarheid
Tirannie -> somberheid
Middeleeu 2 groepen kinderen, ambivalentie:
wen 1) Kleine volwassene met economische waarde ->
moesten werken
2) Kinderen met speelgoed
18e eeuw Verlichting
Opkomst pedagogische theorieën gevonden over kinderen
– Rousseau
Kinderen moeten onderwijs volgen ->
ontwikkelingsgerichter
Wordt belangrijker dan economisch nut
19e eeuw - 1801: Wolvenkind
Eerste ‘kinderpsychiatrische behandeling’
Kon nog veel aanleren in 5 jaar opvoedingstraining
maar heeft nooit kunnen spreken
Aanleiding nature-nurture debat
Taal kan later aangeleerd worden maar moet wel
in de eerste 10 levensjaren gehoord geweest zijn
Indien niet, hebben hersenen geen
taalontwikkeling aangemaakt
, - 1845: boekje Der Struwwelpeter
= gedichten/karikatuur over
kinderpsychiatrische problemen
Labeling al toen
20ste eeuw - Eerste psychiatrische beschrijvingen
Kind Hans wordt geholpen door Freud via
psychoanalyse
Psychoanalyse ≠ individueel
Vader kreeg advies = eerste mediatietherapie
Ouders hebben meer tijd om te oefenen met kind
dan therapeut
Psychoanalyse van Hans:
Oedipus-complex
Castratie-angst
Agressie naar pasgeboren zusje
Fobie voor paarden
- Eerste leerboeken kinderpsychiatrie
- Eerste hulpverleningscentra
- Classificatie
Van DSM-IV naar DSM-V
DSM-IV DSM-V
Meerassige beoordeling – multi- Verlaten van meerassige
axiaal systeem beoorderling
Assen:
1) Syndromale stoornissen As 4 bestaat niet meer
2) Persoonlijkheidsstoornissen, Dus: alleen focus op kind zonder te
zwakzinnigheid kijken naar omgeving
= moeilijk veranderbare
problemen Maar: achteraan DSM -> V-codes
3) Somatische aandoeningen = alternatief as 4
(lichamelijk)
4) Psychosociale & V-codes
omgevingsproblemen - Relatieproblemen
5) Algehele beoordeling van - Mishandeling/verwaarlozing
functioneren = ernstgradatie - Problemen met onderwijs
- Problemen ivm justitie
- …
Minpunt: V-codes worden vaak
vergeten
Baby-en vroege kindertijd
Classificatie 0-5j = DC-handboek
1994: 0-3j
2016: 0-5j
