Strafuitvoering – gastcollege Vlaamse
Justitie & Handhaving (Bob Van den
Broeck & Josephine De Jaegere)
Vlaamse justitie en handhaving en opdrachten Bob van
den Broeck
Vlaamse justitie en handhaving: enkele mijlpalen
• 1980 Overheveling hulp- en dienstverlening aan gedetineerden naar de
deelstaten
• Eerste bevoegdheden voor justitie
• Er komen stil aan hervormingen voor humanisering
• 1999 Oprichting van de Justitiehuizen binnen de federale overheid in nasleep
van zaak Dutroux
• 2000 Oprichting Nationaal Centrum Elektronisch Toezicht
• 2005 Eerste Vlaamse Bestuursrechtscolleges (Raad voor betwistingen inzake
studievoortgangsbeslissingen)
• 2014 Oprichting overkoepelende Dienst van de Bestuursrechtscolleges (DBRC)
• 2015 Zesde staatshervorming
• Overheveling van de justitiehuizen en centrum elektronisch toezicht naar
Vlaanderen (Welzijn)
• Overheveling van de juridische eerstelijnsbijstand
• Verdere uitbreiding bevoegdheden jeugddeliquentierecht
• 2016 Officiële opening eerste Family Justice Center (nu: Veilig Huis) in
Antwerpen
• 2022 Oprichting van het Agentschap Justitie en Handhaving (AJH)
• 2023 Kaderdecreet Vlaamse handhaving
Oprichting van het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag
Oprichting van het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI)
1
, • 2026 Overstap van (een deel van) het jeugddelinquentierecht naar AJH
Het agentschap Justitie en handhaving in 7 opdrachten
1. Reclassering van daders in de Justitiehuizen via probatie, werkstraffen, …
2. Elektronisch toezicht op daders in het VCET met enkelbanden
- Nu ook jeugd onder elektronisch toezicht
3. Re-integratie in detentie via de coördinatie van hulp- en dienstverlening aan
gedetineerden
4. Opvang en begeleiding van jongeren die een delict plegen of daarvan verdacht
worden
5. Ondersteuning van slachtoffers via Slachtofferonthaal, Erkenning en bemiddeling
voor slachtoffers van historisch misbruik en het Meldpunt Grensoverschrijdend
Gedrag
- Slachtoffers worden steeds belangrijker
6. Ondersteuning van gezinnen via de Veilige Huizen, Tijdelijk Huisverbod en
Maatschappelijk onderzoek in complexe (echt)scheidingen
7. Strafrechtelijke en bestuurlijke handhaving via de stroomlijning Vlaamse
regelgeving en de aanpak van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit
- Vlaanderen en Fransen andere invulling bij justitie en handhaving
- Na verloop van tijd gaan de fransen de Vlaamse initiatieven
accepteren, bij hun gaat het trager omdat ze niet de financiële
middelen hebben
Het agentschap Justitie en handhaving: organisatiestructuur
2
, - Verbinding officier helpt als er problemen zijn op de werkvloer en die neemt dan
de juiste politionele maatregelen
- Werknemers hebben een Mobiele noodknop
Vlaamse justitie: groei als constante
- Zijn zeer hard gegroeid
- Van 2 nr 9 juristen
- Meer dan 2400 personeelsleden op meer dan 70 locaties ( vroeger 800
personeelsleden)
- ze creëren hun eigen inefficiënte en dat kost veel geld
- als er 3 mensen uitstormen, dan mogen ze er maar 1 vervangen = besparen →
geen goede manier
o Kijk bv. naar de versnippering dat kost veel geld, dus probeer daar te
besparen
Reclassering: strafrechtelijke opdrachten van de justitiehuizen
- Hoeveel gedetineerden zijn er momenteel in België?
- Ongeveer 13.000 gedetineerden vandaag in België
- Hoeveel veroordeelden in Vlaanderen voeren hun straf buiten de gevangenis uit?
- Vandaag worden in Vlaanderen ongeveer 25.000 daders met een
gemeenschapsgerichte straf of een andere strafmodaliteit opgevolgd.
- Dat betekent dat er veel meer mensen buiten de gevangenis worden begeleid dan
er effectief in de gevangenis zitten.
- Dit aantal ligt bovendien hoger dan in veel andere landen.
- Volgens sommigen speelt de cultuur van een land hierin een belangrijke rol.
- Als men de overbevolking in gevangenissen wil aanpakken, moet men ook kijken
naar de maatschappelijke en juridische cultuur in België.
3
Justitie & Handhaving (Bob Van den
Broeck & Josephine De Jaegere)
Vlaamse justitie en handhaving en opdrachten Bob van
den Broeck
Vlaamse justitie en handhaving: enkele mijlpalen
• 1980 Overheveling hulp- en dienstverlening aan gedetineerden naar de
deelstaten
• Eerste bevoegdheden voor justitie
• Er komen stil aan hervormingen voor humanisering
• 1999 Oprichting van de Justitiehuizen binnen de federale overheid in nasleep
van zaak Dutroux
• 2000 Oprichting Nationaal Centrum Elektronisch Toezicht
• 2005 Eerste Vlaamse Bestuursrechtscolleges (Raad voor betwistingen inzake
studievoortgangsbeslissingen)
• 2014 Oprichting overkoepelende Dienst van de Bestuursrechtscolleges (DBRC)
• 2015 Zesde staatshervorming
• Overheveling van de justitiehuizen en centrum elektronisch toezicht naar
Vlaanderen (Welzijn)
• Overheveling van de juridische eerstelijnsbijstand
• Verdere uitbreiding bevoegdheden jeugddeliquentierecht
• 2016 Officiële opening eerste Family Justice Center (nu: Veilig Huis) in
Antwerpen
• 2022 Oprichting van het Agentschap Justitie en Handhaving (AJH)
• 2023 Kaderdecreet Vlaamse handhaving
Oprichting van het Vlaams Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag
Oprichting van het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI)
1
, • 2026 Overstap van (een deel van) het jeugddelinquentierecht naar AJH
Het agentschap Justitie en handhaving in 7 opdrachten
1. Reclassering van daders in de Justitiehuizen via probatie, werkstraffen, …
2. Elektronisch toezicht op daders in het VCET met enkelbanden
- Nu ook jeugd onder elektronisch toezicht
3. Re-integratie in detentie via de coördinatie van hulp- en dienstverlening aan
gedetineerden
4. Opvang en begeleiding van jongeren die een delict plegen of daarvan verdacht
worden
5. Ondersteuning van slachtoffers via Slachtofferonthaal, Erkenning en bemiddeling
voor slachtoffers van historisch misbruik en het Meldpunt Grensoverschrijdend
Gedrag
- Slachtoffers worden steeds belangrijker
6. Ondersteuning van gezinnen via de Veilige Huizen, Tijdelijk Huisverbod en
Maatschappelijk onderzoek in complexe (echt)scheidingen
7. Strafrechtelijke en bestuurlijke handhaving via de stroomlijning Vlaamse
regelgeving en de aanpak van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit
- Vlaanderen en Fransen andere invulling bij justitie en handhaving
- Na verloop van tijd gaan de fransen de Vlaamse initiatieven
accepteren, bij hun gaat het trager omdat ze niet de financiële
middelen hebben
Het agentschap Justitie en handhaving: organisatiestructuur
2
, - Verbinding officier helpt als er problemen zijn op de werkvloer en die neemt dan
de juiste politionele maatregelen
- Werknemers hebben een Mobiele noodknop
Vlaamse justitie: groei als constante
- Zijn zeer hard gegroeid
- Van 2 nr 9 juristen
- Meer dan 2400 personeelsleden op meer dan 70 locaties ( vroeger 800
personeelsleden)
- ze creëren hun eigen inefficiënte en dat kost veel geld
- als er 3 mensen uitstormen, dan mogen ze er maar 1 vervangen = besparen →
geen goede manier
o Kijk bv. naar de versnippering dat kost veel geld, dus probeer daar te
besparen
Reclassering: strafrechtelijke opdrachten van de justitiehuizen
- Hoeveel gedetineerden zijn er momenteel in België?
- Ongeveer 13.000 gedetineerden vandaag in België
- Hoeveel veroordeelden in Vlaanderen voeren hun straf buiten de gevangenis uit?
- Vandaag worden in Vlaanderen ongeveer 25.000 daders met een
gemeenschapsgerichte straf of een andere strafmodaliteit opgevolgd.
- Dat betekent dat er veel meer mensen buiten de gevangenis worden begeleid dan
er effectief in de gevangenis zitten.
- Dit aantal ligt bovendien hoger dan in veel andere landen.
- Volgens sommigen speelt de cultuur van een land hierin een belangrijke rol.
- Als men de overbevolking in gevangenissen wil aanpakken, moet men ook kijken
naar de maatschappelijke en juridische cultuur in België.
3
