SOW verkennen
1: sow definiëren
1) boom als metafoor voor SOW
Alle sociaal werk praktijken hebben een gemeenschappelijke stam
- historische wortels
- kern van sow
- globale definitie
- Gemeenschappelijke vaardigheden, kennis, houding
De kruin heeft verschillende takken & vertakkingen
- diverse domeinen
- sow bestaat niet
- sow verandert naargelang diverse invalshoeken
sow is voortdurend in evolutie & verandert mee obv tendensen & dynamieken i/e
samenleving
2) sow i/d kijker
verschillende initiatieven:
- Vlaamse Sociaal Werk conferentie
- Europese Sociaal Werk conferentie
- Dag van verzet tegen armoede
- SOW Day
3) globale definitie
‘Sociaal werk is een beroepspraktijk en een academische discipline die sociale
verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen
bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit
staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale
wetenschappen, menswetenschappen en inheemse kennis, engageert sociaal werk
mensen en structuren om problemen aan te pakken en welzijn te verbeteren.’
3.1) Doelen
- sociale verandering & ontwikkeling:
Sociale verandering: het tussenkomen i/e bepaalde situatie op het niveau van
gemeenschap / samenleving waarin nood aan verandering is. Er is daarbij bijzondere
aandacht voor het aanvechten & veranderen van (structurele) omstandigheden die
sociale ongelijkheid, uitsluiting en onderdrukking teweeg brengen of bestendigen
Sociale ontwikkeling: positieve verandering die een verbetering van
leefomstandigheden en -kansen betekent voor mensen zelf
Sociale stabiliteit: w behouden zolang stabiliteit niet gebruikt wordt om groepen /
personen te marginaliseren, uit te sluiten, te onderdrukken
1
, - sociale cohesie:
= sociale samenhang
= sociaal kapitaal v/d samenleving
DOEL: netwerk tussen mensen, groepen, gemeenschappen versterken
Draagt bij tot grotere maatschappelijke betrokkenheid, solidariteit, luidere stem,
slagkracht
- empowerment & bevrijding van mensen:
Empowerment: een multilevel construct waar het individueel psychologische (micro),
het organisationele (meso) & het structurele (macro) niveau onlosmakelijk verbonden
zijn. Empoweren betekent dat een sociaal probleem benaderd wordt als een samenspel
van de 3 niveaus. Dat betekent dus ook dat ‘mensen versterken’ iets anders is dan
‘mensen empoweren’.
Bevrijding van mensen: het wegwerken van onderdrukkende structuren & contexten.
(emancipatie)
3.2) Participatieve methodologie
SOW gaat niet alles alleen doen, wel in samenspraak / samenwerking met
belanghebbende & anderen
Stimuleren maatschappelijke participatie
Stemmen laten horen
3.3) principes
- sociale rechtvaardigheid (= ultieme streefdoel)
ervaren onrecht wekt sterke emoties op & zet mensen in beweging om tegenin te gaan
- mensenrechten
- collectieve verantwoordelijkheid
mensenrechten kunnen enkel opgenomen worden als iedereen verantwoordelijkheid
opneemt)
- respect voor diversiteit
verschillende achtergronden (verschillende waarden, normen, uitgangspunten)
3.4) onderbouwing praktijk door kennis
- sow theorieën
door ‘body of knowledge’: theorieën, praktijktheorieën, vaardigheden
- sociale wetenschappen & mensenwetenschappen
- inheemse & lokale voorkennis
inheemse kennis: gezondheidszorg, welzijn, duurzaamheid, natuur- & landbouw,…
ervaringskennis
3.5) welzijnsbevordering
sow engageert mensen & structuren om levensuitdagingen & problemen aan te pakken
en welzijn te bevorderen
handelen van sow met aandacht voor micro (belanghebbende), meso (organisatie,
buurt) en macro (beleidsniveau, gemeenschap)
4) is een definitie nuttig?
Kritiek: te abstract, ideaal, steeds een construct (dus voor dialoog & discussie vatbaar)
Nuttig:
- over nagedacht
- sow kan er zicht tegenover houden, ook internationaal
2
,- definitie is kompas waarnaar gestreefd kan worden
- helpt bij om het beroep te profileren & te legitimeren
3
, 2:mensenrechten & grondrechten
1) mensenrechten
dag v/d mensenrechten: 10 december
Omschrijving
Principe uit globale definitie v SOW:
Fundamentele rechten & vrijheden van elk persoon gewoon omdat je een mens bent
Waarom moeilijk te definiëren?
- Het verleden v/d mensenrechten is zeer groot, het was er wel & dan niet
meer, daarna weer wel maar enkel in Europa
- Na veel vechten & oorlog is er na 1000 j toch een overeen komst gekomen dat
mensenrechten voor iedereen over de hele wereld gelden
- Het is mondiaal dus veel verschillende meningen
Mensenrechtenthema’s
Overbevolking in gevangenissen
voedsel & onderdak voor iedereen
marteling
vrijheid meningsuiting
1e generatie mensenrechten
Burgerlijke rechten
burgers beschermen tegen ongeoorloofd overheidsoptreden
Vb. recht op leven, non-discriminatiebeginsel
Politieke rechten
Bieden burger mogelijkheid om deel te nemen aan het bestuur van zijn land
Iedereen kan meedoen aan verkiezingen
2e generatie mensenrechten
Sociale rechten
Burgers toelaten tot waardig sociaal bestaan
Vb. gelijke kansen, sociale bescherming…
Economische rechten
Bieden mogelijkheid om deel te nemen aan een economisch bestaan
Vb. gelijke toegang tot arbeidsmarkt, loon …
Culturele rechten
Toegang bieden tot een cultureel bestaan
Vb. recht op onderwijs, recht op culturele ontplooiing…
4
1: sow definiëren
1) boom als metafoor voor SOW
Alle sociaal werk praktijken hebben een gemeenschappelijke stam
- historische wortels
- kern van sow
- globale definitie
- Gemeenschappelijke vaardigheden, kennis, houding
De kruin heeft verschillende takken & vertakkingen
- diverse domeinen
- sow bestaat niet
- sow verandert naargelang diverse invalshoeken
sow is voortdurend in evolutie & verandert mee obv tendensen & dynamieken i/e
samenleving
2) sow i/d kijker
verschillende initiatieven:
- Vlaamse Sociaal Werk conferentie
- Europese Sociaal Werk conferentie
- Dag van verzet tegen armoede
- SOW Day
3) globale definitie
‘Sociaal werk is een beroepspraktijk en een academische discipline die sociale
verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen
bevordert. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve
verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit
staan centraal in het sociaal werk. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale
wetenschappen, menswetenschappen en inheemse kennis, engageert sociaal werk
mensen en structuren om problemen aan te pakken en welzijn te verbeteren.’
3.1) Doelen
- sociale verandering & ontwikkeling:
Sociale verandering: het tussenkomen i/e bepaalde situatie op het niveau van
gemeenschap / samenleving waarin nood aan verandering is. Er is daarbij bijzondere
aandacht voor het aanvechten & veranderen van (structurele) omstandigheden die
sociale ongelijkheid, uitsluiting en onderdrukking teweeg brengen of bestendigen
Sociale ontwikkeling: positieve verandering die een verbetering van
leefomstandigheden en -kansen betekent voor mensen zelf
Sociale stabiliteit: w behouden zolang stabiliteit niet gebruikt wordt om groepen /
personen te marginaliseren, uit te sluiten, te onderdrukken
1
, - sociale cohesie:
= sociale samenhang
= sociaal kapitaal v/d samenleving
DOEL: netwerk tussen mensen, groepen, gemeenschappen versterken
Draagt bij tot grotere maatschappelijke betrokkenheid, solidariteit, luidere stem,
slagkracht
- empowerment & bevrijding van mensen:
Empowerment: een multilevel construct waar het individueel psychologische (micro),
het organisationele (meso) & het structurele (macro) niveau onlosmakelijk verbonden
zijn. Empoweren betekent dat een sociaal probleem benaderd wordt als een samenspel
van de 3 niveaus. Dat betekent dus ook dat ‘mensen versterken’ iets anders is dan
‘mensen empoweren’.
Bevrijding van mensen: het wegwerken van onderdrukkende structuren & contexten.
(emancipatie)
3.2) Participatieve methodologie
SOW gaat niet alles alleen doen, wel in samenspraak / samenwerking met
belanghebbende & anderen
Stimuleren maatschappelijke participatie
Stemmen laten horen
3.3) principes
- sociale rechtvaardigheid (= ultieme streefdoel)
ervaren onrecht wekt sterke emoties op & zet mensen in beweging om tegenin te gaan
- mensenrechten
- collectieve verantwoordelijkheid
mensenrechten kunnen enkel opgenomen worden als iedereen verantwoordelijkheid
opneemt)
- respect voor diversiteit
verschillende achtergronden (verschillende waarden, normen, uitgangspunten)
3.4) onderbouwing praktijk door kennis
- sow theorieën
door ‘body of knowledge’: theorieën, praktijktheorieën, vaardigheden
- sociale wetenschappen & mensenwetenschappen
- inheemse & lokale voorkennis
inheemse kennis: gezondheidszorg, welzijn, duurzaamheid, natuur- & landbouw,…
ervaringskennis
3.5) welzijnsbevordering
sow engageert mensen & structuren om levensuitdagingen & problemen aan te pakken
en welzijn te bevorderen
handelen van sow met aandacht voor micro (belanghebbende), meso (organisatie,
buurt) en macro (beleidsniveau, gemeenschap)
4) is een definitie nuttig?
Kritiek: te abstract, ideaal, steeds een construct (dus voor dialoog & discussie vatbaar)
Nuttig:
- over nagedacht
- sow kan er zicht tegenover houden, ook internationaal
2
,- definitie is kompas waarnaar gestreefd kan worden
- helpt bij om het beroep te profileren & te legitimeren
3
, 2:mensenrechten & grondrechten
1) mensenrechten
dag v/d mensenrechten: 10 december
Omschrijving
Principe uit globale definitie v SOW:
Fundamentele rechten & vrijheden van elk persoon gewoon omdat je een mens bent
Waarom moeilijk te definiëren?
- Het verleden v/d mensenrechten is zeer groot, het was er wel & dan niet
meer, daarna weer wel maar enkel in Europa
- Na veel vechten & oorlog is er na 1000 j toch een overeen komst gekomen dat
mensenrechten voor iedereen over de hele wereld gelden
- Het is mondiaal dus veel verschillende meningen
Mensenrechtenthema’s
Overbevolking in gevangenissen
voedsel & onderdak voor iedereen
marteling
vrijheid meningsuiting
1e generatie mensenrechten
Burgerlijke rechten
burgers beschermen tegen ongeoorloofd overheidsoptreden
Vb. recht op leven, non-discriminatiebeginsel
Politieke rechten
Bieden burger mogelijkheid om deel te nemen aan het bestuur van zijn land
Iedereen kan meedoen aan verkiezingen
2e generatie mensenrechten
Sociale rechten
Burgers toelaten tot waardig sociaal bestaan
Vb. gelijke kansen, sociale bescherming…
Economische rechten
Bieden mogelijkheid om deel te nemen aan een economisch bestaan
Vb. gelijke toegang tot arbeidsmarkt, loon …
Culturele rechten
Toegang bieden tot een cultureel bestaan
Vb. recht op onderwijs, recht op culturele ontplooiing…
4
