Bedrijfsinformatiesystemen - uitgebreide samenvatting (H1-H7) Universiteit Gent | 2025/26

HOOFDSTUK 1: INFORMATIESYSTEMEN
1.1 INLEIDING
 Strategie vs. processen
1) Bedrijven kiezen een bepaalde strategie
- De goedkoopste zijn (Colruyt)
- Inzetten op duurzaamheid
2) Bedrijven gebruiken bedrijfsprocessen om strategie te volbrengen
- Kosten verlagen zorgt voor lagere prijzen
- Duurzamer proces toepassen; My Delhaize App

 Het optimaliseren van processen om strategieën na te streven
→ Steeds opnieuw herevalueren
 Rol van informatiesystemen Informatiesystemen = concurreren
1. Informatie verzamelen Concurrerende bedrijven
2. Informatie verwerken investeren in de zoektocht naar
3. Informatie correct aanleveren nieuwe/betere processen om
strategie waar te maken
1.1.1 DE PRODUCTIVITEITSPARADOX
 Productiviteitsparadox
 Investeringen in informatiesystemen ≠ toename productiviteit
- Industriële revolutie: lopende band, duidelijke toename productiviteit
- Opkomst informatiesystemen: toename niet onmiddellijk waarneembaar
 Informatica als service/dienst
- Industriële revolutie: duidelijke input en output
- Investering informatiesystemen: moeilijker meetbaar
→ Bv. Heeft een betere klantenservice, effect op de productiviteit?
 De maturiteit van informatica
- Beginfase: mogelijks afname productiviteit
- Eindfase: toename van productiviteit
→ Volledige impact begrijpen en benutten
 Contrast werkelijkheid
 Informatiesystemen hebben wél economisch belang
- IT zorgt voor nieuwe kansen / kan verstorend zijn binnen bepaalde markten
- IT lost voorheen onmogelijke problemen op
- IT beïnvloedt het succes én marktaandeel van bedrijven
- …
 Groter marktbereik
- Internet creëert e-commerce
→ Outsourcing *Een one-stop-shop is één
→ Geen geografische beperkingen plaats waar je alles in één
→ 24/7 bereikbaar keer regelt
→ One-stop-shops* Bv. bol.com ; Amazon ;
→ …
 Voordelen van informatiesystemen (IT)
1) IT zorgt voor nieuwe opportuniteiten
- Ontstaan en creëren van nieuwe platformen

- Lokale initiatieven  globaal ingezet Voorbeeld RFID
- Globale trends  lokaal ingezet Lange wachtrijen aan de kassa worden
2) IT als probleemoplosser verholpen
door RFID op verpakking, die automatisch
- Bepaalde barrières of bedrijfsproblemen oplossen met IT verbindt
- Voor grote én kleine bedrijven met het netwerk. Producten identificeren
3) IT heeft een maatschappelijke impact zichzelf
- Belangrijke maatschappelijke evoluties
→ Onvoorspelbare gevolgen
→ Voor- en nadelen inschatten
- Overheid als regulerende factor
→ Stimulerend klimaat voor innovatie creëren
 Beïnvloedding van het informatiesysteem op het strategisch doel
1) IT helpt bij het verkrijgen van concurrentievoordeel
2) IT creëert betere/efficiëntere besluitvormingsprocessen
3) IT speelt een rol / is de basis bij de ontwikkeling van G&D, bedrijfsmodellen, …
4) …

1.1.2 BEDRIJVEN ZIJN AFHANKELIJK VAN INFORMATIESYSTEMEN

, Het belang van informatiesystemen
1) IT speelt een rol in het ontwikkelen van operationele excellentie
- Automatisatie van processen, minder arbeidskosten, efficiënter, productiviteitstoename
2) IT kan de basis vormen voor de ontwikkeling van nieuwe producten, goederen, services of
bedrijfsmodellen
- Personalisatie van aanbieding
3) IT kan een rol spelen bij het integreren van bepaalde actoren in bedrijfsprocessen
- Klanten en leveranciers meer integreren in het bedrijfsproces
4) IT kan helpen bij het ondersteunen en efficiënter maken van het besluitvormingsproces
- Via juiste informatie (complexere) beslissingen sturen
- Bv. visuele ondersteuning (dashboards, …)
5) IT helpt bedrijven een competitief voordeel te creëren
- Een voorlopende, complex na te maken informatiesysteem
6) IT kan noodzakelijk zijn als overlevingsmiddel
- Bedrijf X creëert een service, klanten verwachten die service nu van elk bedrijf
1.2 GELAAGDHEID VAN INFORMATIE

Rol van het bedrijf
Het toevoegen van betekenis aan
informatie.
Waarde koppelen aan kennis door te
kijken naar de invloed ervan.
Bij het gebruik van kennis voor
bestaande/nieuwe inzichten vereist

Rol van informatiesystemen
Het vergaren en opslaan van data én
het verwerken van die data tot
inzetbare informatie
 Data
 Def. Een reeks vastgestelde feiten die zich hebben voorgedaan
Data als ruwe grondstof
 Eigenschappen
- Data registreren via verschillende manieren; sensoren <–> manuele invoering
- Data registreren is volledig neutraal
- Data kan op grote schaal geregistreerd worden (Big Data)
- Data vormt de basis
 Informatie
 Informatie is data dat gestructureerd verwerkt, of in een bepaalde context geplaatst wordt
(= interpretatie)
Informatie als eindproduct
 Eigenschappen
- Informatie is afleidbaar uit individueel vastgestelde indicatoren (= data)
- Informatie is vertaalbaar door data te verwerken
- Informatie is nodig voor de besturing van bedrijfsprocessen
 Kennis
 Het begrijpen en naar waarde inschatten van informatie
De volledige betekenis van informatie doorgronden en managen
 Wijsheid
 Het beschikken van kennis en bepaalde inzichten
De optimale processen a.d.h.v. kennis




1.3 ONDERDELEN VAN EEN INFORMATIESYSTEEM

, Input
- IT vertrekt vanuit ruwe data
- Aan de hand van hulpbronnen
→ Bv. Hardware (sensor, muis, toetsenbord, …)
 Verwerking
- Ruwe data verwerken naar inzetbare informatie
- Nauwkeurigheid afhankelijk van de omzet-processen
→ Software
 Opslag
- Ruwe data opslaan
- Later terug opvragen  Terugkoppeling
→ Bv. USB-stick, harde schijven, cloud-storage, …- Bijkomende informatie van buitenaf nodig
 Output - Verwachting dat er eerst een bepaalde actie
- Verwerkte informatie uit het systeem halen voorafgaat
→ Bv. beeldscherm, printer, … → Bv. het papier in de printer is op

1.4 DE ROL VAN STAKEHOLDERS
 De stakeholder
- Alle partijen die het bereiken van de bedrijfsdoelstellingen beïnvloeden of daar zelf door
beïnvloed worden → Personeel
→ Klanten → Vakbonden
→ Leveranciers → De maatschappij
→ Aandeelhouders → De overheid
→ Concurrenten
→ Financiële instellingen




1.5 BELANGRIJKE DIMENSIES VOOR INFORMATIESYSTEMEN
 Belangrijke dimensies voor informatiesystemen

, - De organisatiecontext
- De technologische context
- De menselijke context
- De omgevingscontext
 Een informatiesysteem vormt een kruispunt tussen deze dimensies
1.5.1 ORGANISATIECONTEXT
 2 aannames
1) Verschillende noden aan informatie binnen een organisatie
- Verschillende niveaus van processen (en medewerkers) hebben nood aan andere vormen
en andere inzichten van informatie
2) De waardeketen van informatiesystemen
- Bedrijven zullen pas investeren in informatiesystemen als die waarde kunnen creëren.
 Data komt niet magisch; investering is noodzakelijk
Kijken welke data elementair is, daarna investeren
1.5.1.1 VERSCHILLENDE NODEN AAN INFORMATIE BINNEN EEN ORGANISATIE




 Arbeiders/administratie
- Uitvoerende taken
- Plaatsen en vergaren van data in het systeem
→ IT kan bepaalde taken (gedeeltelijk) overnemen
Meer personalisatie op een grotere schaal
 Operationeel management
- Systeem voorziet heel specifieke informatie voor het beheer van heel specifieke projecten
→ Overname en automatisering door IT is complex
(niet onmogelijk)
 Middenmanagement
- Informatiesystemen sterk afhankelijk van beslissingen
- Combinatie managementsystemen (operationeel) en systemen van het topmanagement
 Topmanagement
- Informatie uit de gehele organisatie ter beschikking
- Vergaren en structureren van informatie is veel complexer (extern, intern, …)
- Focus op het toekomstbeeld
1.5.1.2 WAARDEKETEN VAN INFORMATIESYSTEMEN
 Bedrijfsprocessen
- Processen die de bedrijfsvoering
rechtstreeks ondersteunen
 Managementprocessen
- Processen waarbij informatie gebruikt
wordt voor
planning, coördinatie, controle,
besluitvorming, …


Strategie van de organisatie
(=bedrijfsstrategie)
 Informatiesystemen zullen blijven
uitbreiden
- Investeren; data beter
1.5.2 TECHNOLOGISCHE CONTEXT verzamelen/verwerken
 Technologische context - Nieuwe inzichten; processen beter
- Informatiesysteem bestaat uit verschillende technologische onderdelen
→ Onderdelen: soft- en hardware, VR, RFID, datacentra, …