Dierenzorg hond & kat
Opfok
Wetgeving
Quiz:
Hoe oud moet je zijn om in Vlaanderen een hond of kat te mogen kopen?
• Vlaanderen = 16 jaar, Wallonië = 18 jaar
Hoe oud moet die hond of kat zijn?
• Hond = 8 weken, kat = 12 weken
Hoeveel nestjes mag je fokken met je hond of kat zonder erkenningsnummer?
• Hond = 2, kat = geen
Mag ik mijn nestje pups te koop aanbieden via 2dehands.be?
• Nee, je moet een herkenning hebben (HK-nummer)
Occasionele kweker:
• Als het dier sterft door de ziekte van Carré, parvovirose of hepatitis contagiosa
canis heeft de koper binnen een bepaalde periode recht op de terugbetaling van
de aankoop van het dier.
• Mag niet adverteren op zoekertjessites
• Wel advertenties plaatsen in dierenhandelszaken en in de hond gespecialiseerde
media mits vermelding van het chipnummer van de hond
• Mag een erkenning aanvragen maar moet dan ook voldoen aan al de
verplichtingen van een erkende inrichting
• Moet voldoen aan andere regelgeving die van toepassing is Bv. een correcte
identificatie en registratie
1
,Kweker met een erkenning:
• Vrouwelijke dieren: max 3 nesten per 24 maand
• Verboden om verschillende rassen te kruisen tenzij speciale uitzondering
(genetische diversiteit vergroten of uitfokken van bepaalde uiterlijke kenmerken
die nadelig zijn voor de gezondheid)
• Administratie:
o Inventaris: gegevens van alle vrouwelijke dieren aanwezig op het bedrijf
o Worp-fiche: gegevens van alle jongen en nieuwe eigenaren
o Garantiecertificaat: dubbel opmaken en bij elke verkoop hond of kat
o Richtlijnen inzake opvoeding: schriftelijk en goedgekeurd door de dienst
dierenwelzijn
o Een kweker handelaar moet ook een register hebben met gegevens van
alle aangekochte dieren
Voorwaarden voor erkenning:
• Infrastructuur: zie LEERPAD HUISVESTING
• Personeel en verzorging van de dieren:
o richtlijnen naar tijd te spenderen aan verzorging of socialisatie van de
dieren: aantal uren te spenderen per week = Z x 0,76 uur, waarbij Z =
aantal volwassen honden/katten. →
o Aantal VTE’s nodig = Z x 0,02. (VTE = iemand die 38 uur per week werkt)
Richtlijnen naar voeding en verzorging:
• Contractdierenarts:
o Minimumfrequentie bezoeken
o Controle van de dieren
o Bezoekrapporten
o Identificatie, registratie en vaccinatie (+ Euthanasie)
o Melden van niet-conformiteiten aan de dienst Dierenwelzijn
• Inschrijving in kruispuntbank ondernemingen
• Bijkomende vergunningen (milieu-, brandveiligheid, stedenbouwkundig)
2
,Voorwaarden verhandelen/weggeven:
• Koper/ Ontvanger >16 jaar
• NIET op de openbare weg, op markten, beurzen, salons en tentoonstellingen en
in handelszaken voor dieren
PUP/KITTEN
• Hond = 8 weken, kat = 12 weken
• Geen niet-toegelaten ingreep ondergaan (Bv. couperen van staart of oren)
• Identificatie- en registratiedocument aanwezig
• Honden moeten voor ze verkocht/ weggegeven worden, geïdentificeerd en
geregistreerd zijn
Het fokkerijbesluit:
• Voorwaarden om stambomen af te leveren (goedgekeurd 31 mei 2024)
Het fokkerijbesluit wil de fokkerij van gezonde honden en katten bevorderen door:
• het terugdringen van bestaande erfelijke aandoeningen
• het behouden of vergroten van de genetische diversiteit
De werking van het fokkerijbesluit wordt gedragen door erkende stamboekverenigingen
en coördinerende verenigingen.
• Vroeger: “Kampioenencultuur”: enkel fokken met honden die meeste prijzen winnen
op shows. Resultaat: gebrek aan genetische variatie + naar boven komen erfelijke
ziekten.
Resultaat van beide strategieën:
• Inteeltdepressie
o Verminderde vruchtbaarheid
o Verminderde vitaliteit
o Kortere levensverwachting
o Naar boven komen van (eventueel ongekende) genetische aandoeningen
• Oplossing
o Berekende tussenweg: verwantschap berekenen en verantwoorde
combinaties maken.
3
,De stamboom als kwaliteitslabel:
Vanaf 1 januari 2025 wordt de stamboom van honden en katten, geboren in Vlaanderen,
enkel nog uitgereikt door een erkende stamboekvereniging.
De stamboom waarborgt vanaf dan dat de hond of kat gefokt is door een verantwoorde
combinatie van ouderdieren te maken volgens een goedgekeurd fokprogramma.
De stamboom vermeldt volgende gegevens:
• Van het dier
o Naam
o Registratienummer in de databank van de erkende stamboekvereniging
o Identificatienummer waarmee het dier geregistreerd staat in DogID/CatID
o Geboortedatum
o Geslacht
o Ras, en indien van toepassing, de variëteit
• Van de afstamming: tenminste 1 generatie met identificatienummers
• Van de fokker: naam en adres
• Van de erkende stamboekvereniging: naam, adres en ondernemingsnummer
Fokprogramma:
= een gestructureerd plan met als doel de genetische verbetering van het ras. Elk
honden- of kattenras heeft een eigen fokprogramma dat rekening houdt met gekende
genetische afwijkingen en risico’s
Het fokprogramma bevat:
• De naam van het ras of de variëteit
• Het doel van het fokprogramma, rekening houdend met de specifieke problemen
van het ras
• De wijze van realisatie bijv. door een limiet op de verwantschapsgraad tussen
twee ouderdieren in te stellen
• Een rasfiche met volgende elementen:
o De verplichte prestatieonderzoeken op de ouderdieren met informatie
over de methode, de frequentie en de minimale leeftijd van de dieren bijv.
heupdysplasie door middel van ventrodorsale radiografie en
laxiteitsopnames op een minimumleeftijd van 12 maanden
o Een fokadvies per prestatieonderzoek in een bepaalde fokcombinatie:
positief, voorwaardelijk positief of negatief. ‘Voorwaardelijk positief’
betekent onder voorbehoud van de resultaten van de andere
onderzoeken/testen, wat duidelijk wordt aangegeven in het
fokprogramma. Dit kan worden toegestaan om de genetische diversiteit
van een ras niet in het gedrang te brengen.
o Een globaal fokadvies over de fokcombinatie dat gebaseerd is op de
afzonderlijke fokadviezen en de maximale inteeltcoëfficiënt
4
, Anticonceptie
Verantwoord kweken?
• Geschikte moment (leeftijd/cyclus ouderdieren)
• Geschikte ouderdieren (gezond, vruchtbaar, stamboom, genetisch getest)
• Afzetmarkt (1 vs. 10 pups/kittens)
• Tijd? Monitoren, verzorgen, socialiseren
• Financiële middelen? Voeding, infrastructuur, DA kosten, chippen, registratie,
vaccinatie, sterilisatie, castratie,…
5
,Mechanisch: stud stopper/ broekjes → enkel onder toezicht
Redenen:
• Vermijden van nestjes?
• GEDRAG
o Geen krolsheid/ loopsheid
o Geen seksuele frustratie
o Minder markeren
o Minder kans op weglopen
o Minder intra-species agressie
• GEZONDHEID (voordelen enkel bij chirurgische anticonceptie → castratie)
Vrouwelijk dier Mannelijk dier
o Minder kans op mammatumoren o Geen prostaatproblemen
o Geen pyometra o Geen testikeltumoren
o Geen ovariumtumoren o Minder verwondingen/ abcessen (katers)
o … o …
Opfok van puppy’s
Opfok van pups: ontwikkelingsfases
0-2 weken
• Het meest beïnvloed door hun moeder
• Kunnen eigen gewicht niet dragen: kruipen
• Onvolledig ontwikkelde thermoregulatie, afweersysteem en stofwisseling
• Geboren met tast-, reuk- en smaakzin: locatie tepel
• Slapen 90% van de tijd, 10% zogen
2-4 weken: overgang
• Vooral beïnvloed door hun moeder en nestgenoten
• Rond 20 dagen gehoor volledig ontwikkeld
• Ogen open tussen 10 en 14 dagen, zicht volledig ontwikkeld rond 4 à 5 weken
• Rechtstaan rond 14 dagen, stappen rond 21 dagen
• Vanaf 3 weken:
o Controle over urineren en defaecatie
o Beginnen opnemen van vaste voeding
o Spelgedrag: aanleren sociale interactie
o Uitkomen melktanden (volledig op 6 weken)
4-12 weken: socialisatie
• 4 tot 12 weken: beïnvloed door hun nestgenoten en mensen
o Leren spelen, sociale structuren en hiërarchie (?) en lichamelijke
coördinatie
o 3 à 5 weken: bewust van omgeving, mensen en relaties
o 5 tot 7 weken: nieuwsgierig, op zoek naar nieuwe ervaringen
o 8 tot 10 weken: leren ‘angst’, nerveus door normale objecten en ervaringen
o 9 tot 12 weken: leren sociale vaardigheden, gefocust op mensen
6
, Lichaamstemperatuur 36-37°C (op 1 Ogen open 10-14 dagen
(rectaal) maand 38°C)
Hartfrequentie 180-200/ min (vol. Bibberen (om 6 dagen
80-120/ min) warm te worden)
Ademfrequentie 10-18/ min 14-21 dagen
Lopen, urineren, 21-35 dagen
ontlasten
(spontaan)
Gezichtsvermogen 8 weken
normaal
Maag capaciteit 4-5 ml/ 100 gram 4-5 maand
lichaamsgewicht
Opfok van pups: zorg na keizersnede
Snel werken! (Mum knows best)
Anesthesie cruciaal → zo min mogelijk effect op pups
Teef onder algemene anesthesie → mensen moeten taak overnemen
• Droog wrijven → preventie hypothermie + stimuleren ademhaling
• Slijmen verwijderen
• Warm houden
• Colostrum (melk) asap na ontwaken teef
Binding teef-pups: getriggerd door visuele en geur-stimulus
• Teven die natuurlijk in arbeid zijn geweest over het algemeen gemakkelijkere
binding (ook met latere pups die tijdens SC zijn geboren)
• Pups droogwrijven met doeken met geur teef
• Absoluut geen geurende producten gebruiken
Colostrum
• Asap als teef wakker
• Zogen → oxytocine-vrijstelling → samentrekken baarmoeder → pijn!
• Opgekrulde houding door pijn →bemoeilijkt zogen en moeder - pup binding
• Belang van goede pijnstilling
7
, Opfok van pups: huisvesting
Werpkist:
• Makkelijk te reinigen en ontsmetten
• Nestmateriaal aanwezig (bv dekens)
• Goed geïsoleerd voor het behouden van natuurlijke warmte
• Vaste wand met ‘rails’ (bescherming tegen doordrukken)
• Temperatuurgradiënt mogelijk (pup-teef)
0-2,5 weken: pups gelimiteerd tot nestbox
> 2,5 weken: plaats voor de ontlasting: kranten, trainingsmatjes, ‘gras’
> 4 weken: ruimte om te spelen
> 6 weken: grotere oppervlakte om te lopen
Neonati hebben geen volledig ontwikkeld immuunstelsel. Gevoelig aan diarree,
ademhalingsproblemen, septicaemie.
Vreemd vuil vs. eigen vuil → daartegen al bescherming van de moeder meegekregen
Basisregels hygiëne: → zie cursus bioveiligheid en zoönosen
Materialen
• Wasbare materialen → hoge temperatuur
• Vloer/Materiaal niet corrosief en bestendig aan desinfectantia
Reiniging en Desinfectie Bv. Javel of quaternaire ammoniumzouten
• Effectief
• Veilig voor dieren
• Veilig voor omgeving
Quarantaine → andere dieren kunnen dragers zijn van ziektekiemen
Handhygiëne → Overdracht van kiemen via de mens
Temperatuur pups:
Geen mature thermoregulatie
Normale lichaamstemperatuur: 36-37 (neonaat) 37,5°C (na 1 week), 38,5 (na 1 maand)
T < 35°C: wegvallen zuigreflex, darmverlamming (ileus: geen vertering meer
T< 34°C: afwijzing door moeder
T< 32°C: wegvallen primaire reflexen
Hyperthermie → bewegingen worden langzamer en kunnen niet meer zuigen bij moeder
8
, Temperatuur werpkist:
1e week: 34-36°C
Zakken met ongeveer 2,5°C/week tot 21°C
Opgelet! Moeder andere temperatuurvereisten dan pups!
• Gradiënt nodig in werpkist
Tekenen van oververhitting bij de teef
• Hijgen/Tachypnee
• Hypersalivatie
• Gestuwde mucosae
• Dehydratatie
o Plakkerige mucosae
o Donkere, stinken de urine
o Vertraagde turgor
Preventie van hypothermie:
• Voldoende colostrum/melk opname
• Snel opdrogen na partus
• Vooral bij kleine nesten → externe warmtebron
Oplossingen voor hypothermie:
• LANGZAAM opwarmen (hart en AH-problemen)
• Lichaamswarmte: binnenzak
• Infraroodlampen: opletten met dehydratatie (RV>55% houden)
• Vloerverwarming: nadeel voor oververhitting teef
• Couveuse: pups 1 voor 1 afnemen: visueel contact met teef houden
Syndroom van de 3H’s Syndroom:
= Hypothermie - Hypoglycemie – deHydratatie
• Voorkomen
o Meest voorkomende voedingsgerelateerde aandoening
o Weesjes → zuigende jongen
o 1ste 3 dagen: uiterst gevoelig
o Tot dag 6 à 7 (bibberreflex): zeer gevoelig
o Tot 2 weken: gevoelig
• Predisponerende factoren
o Verdamping foetale vloeistoffen bij geboorte
o Te groot verschil tussen lichaamsT° en omgevingsT° ‘Onrijp’ bij de geboorte
o Minimale glycogeenreserve
o Weinig lichaamsvet
9
Opfok
Wetgeving
Quiz:
Hoe oud moet je zijn om in Vlaanderen een hond of kat te mogen kopen?
• Vlaanderen = 16 jaar, Wallonië = 18 jaar
Hoe oud moet die hond of kat zijn?
• Hond = 8 weken, kat = 12 weken
Hoeveel nestjes mag je fokken met je hond of kat zonder erkenningsnummer?
• Hond = 2, kat = geen
Mag ik mijn nestje pups te koop aanbieden via 2dehands.be?
• Nee, je moet een herkenning hebben (HK-nummer)
Occasionele kweker:
• Als het dier sterft door de ziekte van Carré, parvovirose of hepatitis contagiosa
canis heeft de koper binnen een bepaalde periode recht op de terugbetaling van
de aankoop van het dier.
• Mag niet adverteren op zoekertjessites
• Wel advertenties plaatsen in dierenhandelszaken en in de hond gespecialiseerde
media mits vermelding van het chipnummer van de hond
• Mag een erkenning aanvragen maar moet dan ook voldoen aan al de
verplichtingen van een erkende inrichting
• Moet voldoen aan andere regelgeving die van toepassing is Bv. een correcte
identificatie en registratie
1
,Kweker met een erkenning:
• Vrouwelijke dieren: max 3 nesten per 24 maand
• Verboden om verschillende rassen te kruisen tenzij speciale uitzondering
(genetische diversiteit vergroten of uitfokken van bepaalde uiterlijke kenmerken
die nadelig zijn voor de gezondheid)
• Administratie:
o Inventaris: gegevens van alle vrouwelijke dieren aanwezig op het bedrijf
o Worp-fiche: gegevens van alle jongen en nieuwe eigenaren
o Garantiecertificaat: dubbel opmaken en bij elke verkoop hond of kat
o Richtlijnen inzake opvoeding: schriftelijk en goedgekeurd door de dienst
dierenwelzijn
o Een kweker handelaar moet ook een register hebben met gegevens van
alle aangekochte dieren
Voorwaarden voor erkenning:
• Infrastructuur: zie LEERPAD HUISVESTING
• Personeel en verzorging van de dieren:
o richtlijnen naar tijd te spenderen aan verzorging of socialisatie van de
dieren: aantal uren te spenderen per week = Z x 0,76 uur, waarbij Z =
aantal volwassen honden/katten. →
o Aantal VTE’s nodig = Z x 0,02. (VTE = iemand die 38 uur per week werkt)
Richtlijnen naar voeding en verzorging:
• Contractdierenarts:
o Minimumfrequentie bezoeken
o Controle van de dieren
o Bezoekrapporten
o Identificatie, registratie en vaccinatie (+ Euthanasie)
o Melden van niet-conformiteiten aan de dienst Dierenwelzijn
• Inschrijving in kruispuntbank ondernemingen
• Bijkomende vergunningen (milieu-, brandveiligheid, stedenbouwkundig)
2
,Voorwaarden verhandelen/weggeven:
• Koper/ Ontvanger >16 jaar
• NIET op de openbare weg, op markten, beurzen, salons en tentoonstellingen en
in handelszaken voor dieren
PUP/KITTEN
• Hond = 8 weken, kat = 12 weken
• Geen niet-toegelaten ingreep ondergaan (Bv. couperen van staart of oren)
• Identificatie- en registratiedocument aanwezig
• Honden moeten voor ze verkocht/ weggegeven worden, geïdentificeerd en
geregistreerd zijn
Het fokkerijbesluit:
• Voorwaarden om stambomen af te leveren (goedgekeurd 31 mei 2024)
Het fokkerijbesluit wil de fokkerij van gezonde honden en katten bevorderen door:
• het terugdringen van bestaande erfelijke aandoeningen
• het behouden of vergroten van de genetische diversiteit
De werking van het fokkerijbesluit wordt gedragen door erkende stamboekverenigingen
en coördinerende verenigingen.
• Vroeger: “Kampioenencultuur”: enkel fokken met honden die meeste prijzen winnen
op shows. Resultaat: gebrek aan genetische variatie + naar boven komen erfelijke
ziekten.
Resultaat van beide strategieën:
• Inteeltdepressie
o Verminderde vruchtbaarheid
o Verminderde vitaliteit
o Kortere levensverwachting
o Naar boven komen van (eventueel ongekende) genetische aandoeningen
• Oplossing
o Berekende tussenweg: verwantschap berekenen en verantwoorde
combinaties maken.
3
,De stamboom als kwaliteitslabel:
Vanaf 1 januari 2025 wordt de stamboom van honden en katten, geboren in Vlaanderen,
enkel nog uitgereikt door een erkende stamboekvereniging.
De stamboom waarborgt vanaf dan dat de hond of kat gefokt is door een verantwoorde
combinatie van ouderdieren te maken volgens een goedgekeurd fokprogramma.
De stamboom vermeldt volgende gegevens:
• Van het dier
o Naam
o Registratienummer in de databank van de erkende stamboekvereniging
o Identificatienummer waarmee het dier geregistreerd staat in DogID/CatID
o Geboortedatum
o Geslacht
o Ras, en indien van toepassing, de variëteit
• Van de afstamming: tenminste 1 generatie met identificatienummers
• Van de fokker: naam en adres
• Van de erkende stamboekvereniging: naam, adres en ondernemingsnummer
Fokprogramma:
= een gestructureerd plan met als doel de genetische verbetering van het ras. Elk
honden- of kattenras heeft een eigen fokprogramma dat rekening houdt met gekende
genetische afwijkingen en risico’s
Het fokprogramma bevat:
• De naam van het ras of de variëteit
• Het doel van het fokprogramma, rekening houdend met de specifieke problemen
van het ras
• De wijze van realisatie bijv. door een limiet op de verwantschapsgraad tussen
twee ouderdieren in te stellen
• Een rasfiche met volgende elementen:
o De verplichte prestatieonderzoeken op de ouderdieren met informatie
over de methode, de frequentie en de minimale leeftijd van de dieren bijv.
heupdysplasie door middel van ventrodorsale radiografie en
laxiteitsopnames op een minimumleeftijd van 12 maanden
o Een fokadvies per prestatieonderzoek in een bepaalde fokcombinatie:
positief, voorwaardelijk positief of negatief. ‘Voorwaardelijk positief’
betekent onder voorbehoud van de resultaten van de andere
onderzoeken/testen, wat duidelijk wordt aangegeven in het
fokprogramma. Dit kan worden toegestaan om de genetische diversiteit
van een ras niet in het gedrang te brengen.
o Een globaal fokadvies over de fokcombinatie dat gebaseerd is op de
afzonderlijke fokadviezen en de maximale inteeltcoëfficiënt
4
, Anticonceptie
Verantwoord kweken?
• Geschikte moment (leeftijd/cyclus ouderdieren)
• Geschikte ouderdieren (gezond, vruchtbaar, stamboom, genetisch getest)
• Afzetmarkt (1 vs. 10 pups/kittens)
• Tijd? Monitoren, verzorgen, socialiseren
• Financiële middelen? Voeding, infrastructuur, DA kosten, chippen, registratie,
vaccinatie, sterilisatie, castratie,…
5
,Mechanisch: stud stopper/ broekjes → enkel onder toezicht
Redenen:
• Vermijden van nestjes?
• GEDRAG
o Geen krolsheid/ loopsheid
o Geen seksuele frustratie
o Minder markeren
o Minder kans op weglopen
o Minder intra-species agressie
• GEZONDHEID (voordelen enkel bij chirurgische anticonceptie → castratie)
Vrouwelijk dier Mannelijk dier
o Minder kans op mammatumoren o Geen prostaatproblemen
o Geen pyometra o Geen testikeltumoren
o Geen ovariumtumoren o Minder verwondingen/ abcessen (katers)
o … o …
Opfok van puppy’s
Opfok van pups: ontwikkelingsfases
0-2 weken
• Het meest beïnvloed door hun moeder
• Kunnen eigen gewicht niet dragen: kruipen
• Onvolledig ontwikkelde thermoregulatie, afweersysteem en stofwisseling
• Geboren met tast-, reuk- en smaakzin: locatie tepel
• Slapen 90% van de tijd, 10% zogen
2-4 weken: overgang
• Vooral beïnvloed door hun moeder en nestgenoten
• Rond 20 dagen gehoor volledig ontwikkeld
• Ogen open tussen 10 en 14 dagen, zicht volledig ontwikkeld rond 4 à 5 weken
• Rechtstaan rond 14 dagen, stappen rond 21 dagen
• Vanaf 3 weken:
o Controle over urineren en defaecatie
o Beginnen opnemen van vaste voeding
o Spelgedrag: aanleren sociale interactie
o Uitkomen melktanden (volledig op 6 weken)
4-12 weken: socialisatie
• 4 tot 12 weken: beïnvloed door hun nestgenoten en mensen
o Leren spelen, sociale structuren en hiërarchie (?) en lichamelijke
coördinatie
o 3 à 5 weken: bewust van omgeving, mensen en relaties
o 5 tot 7 weken: nieuwsgierig, op zoek naar nieuwe ervaringen
o 8 tot 10 weken: leren ‘angst’, nerveus door normale objecten en ervaringen
o 9 tot 12 weken: leren sociale vaardigheden, gefocust op mensen
6
, Lichaamstemperatuur 36-37°C (op 1 Ogen open 10-14 dagen
(rectaal) maand 38°C)
Hartfrequentie 180-200/ min (vol. Bibberen (om 6 dagen
80-120/ min) warm te worden)
Ademfrequentie 10-18/ min 14-21 dagen
Lopen, urineren, 21-35 dagen
ontlasten
(spontaan)
Gezichtsvermogen 8 weken
normaal
Maag capaciteit 4-5 ml/ 100 gram 4-5 maand
lichaamsgewicht
Opfok van pups: zorg na keizersnede
Snel werken! (Mum knows best)
Anesthesie cruciaal → zo min mogelijk effect op pups
Teef onder algemene anesthesie → mensen moeten taak overnemen
• Droog wrijven → preventie hypothermie + stimuleren ademhaling
• Slijmen verwijderen
• Warm houden
• Colostrum (melk) asap na ontwaken teef
Binding teef-pups: getriggerd door visuele en geur-stimulus
• Teven die natuurlijk in arbeid zijn geweest over het algemeen gemakkelijkere
binding (ook met latere pups die tijdens SC zijn geboren)
• Pups droogwrijven met doeken met geur teef
• Absoluut geen geurende producten gebruiken
Colostrum
• Asap als teef wakker
• Zogen → oxytocine-vrijstelling → samentrekken baarmoeder → pijn!
• Opgekrulde houding door pijn →bemoeilijkt zogen en moeder - pup binding
• Belang van goede pijnstilling
7
, Opfok van pups: huisvesting
Werpkist:
• Makkelijk te reinigen en ontsmetten
• Nestmateriaal aanwezig (bv dekens)
• Goed geïsoleerd voor het behouden van natuurlijke warmte
• Vaste wand met ‘rails’ (bescherming tegen doordrukken)
• Temperatuurgradiënt mogelijk (pup-teef)
0-2,5 weken: pups gelimiteerd tot nestbox
> 2,5 weken: plaats voor de ontlasting: kranten, trainingsmatjes, ‘gras’
> 4 weken: ruimte om te spelen
> 6 weken: grotere oppervlakte om te lopen
Neonati hebben geen volledig ontwikkeld immuunstelsel. Gevoelig aan diarree,
ademhalingsproblemen, septicaemie.
Vreemd vuil vs. eigen vuil → daartegen al bescherming van de moeder meegekregen
Basisregels hygiëne: → zie cursus bioveiligheid en zoönosen
Materialen
• Wasbare materialen → hoge temperatuur
• Vloer/Materiaal niet corrosief en bestendig aan desinfectantia
Reiniging en Desinfectie Bv. Javel of quaternaire ammoniumzouten
• Effectief
• Veilig voor dieren
• Veilig voor omgeving
Quarantaine → andere dieren kunnen dragers zijn van ziektekiemen
Handhygiëne → Overdracht van kiemen via de mens
Temperatuur pups:
Geen mature thermoregulatie
Normale lichaamstemperatuur: 36-37 (neonaat) 37,5°C (na 1 week), 38,5 (na 1 maand)
T < 35°C: wegvallen zuigreflex, darmverlamming (ileus: geen vertering meer
T< 34°C: afwijzing door moeder
T< 32°C: wegvallen primaire reflexen
Hyperthermie → bewegingen worden langzamer en kunnen niet meer zuigen bij moeder
8
, Temperatuur werpkist:
1e week: 34-36°C
Zakken met ongeveer 2,5°C/week tot 21°C
Opgelet! Moeder andere temperatuurvereisten dan pups!
• Gradiënt nodig in werpkist
Tekenen van oververhitting bij de teef
• Hijgen/Tachypnee
• Hypersalivatie
• Gestuwde mucosae
• Dehydratatie
o Plakkerige mucosae
o Donkere, stinken de urine
o Vertraagde turgor
Preventie van hypothermie:
• Voldoende colostrum/melk opname
• Snel opdrogen na partus
• Vooral bij kleine nesten → externe warmtebron
Oplossingen voor hypothermie:
• LANGZAAM opwarmen (hart en AH-problemen)
• Lichaamswarmte: binnenzak
• Infraroodlampen: opletten met dehydratatie (RV>55% houden)
• Vloerverwarming: nadeel voor oververhitting teef
• Couveuse: pups 1 voor 1 afnemen: visueel contact met teef houden
Syndroom van de 3H’s Syndroom:
= Hypothermie - Hypoglycemie – deHydratatie
• Voorkomen
o Meest voorkomende voedingsgerelateerde aandoening
o Weesjes → zuigende jongen
o 1ste 3 dagen: uiterst gevoelig
o Tot dag 6 à 7 (bibberreflex): zeer gevoelig
o Tot 2 weken: gevoelig
• Predisponerende factoren
o Verdamping foetale vloeistoffen bij geboorte
o Te groot verschil tussen lichaamsT° en omgevingsT° ‘Onrijp’ bij de geboorte
o Minimale glycogeenreserve
o Weinig lichaamsvet
9
