ORGANISATIE PSYCHOLOGIE
HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
INLEIDING
‘Had je 10 miljoen, wat zou jij dan doen?’
→ Werk is meer dan alleen geld verdienen
→ Werken ook voor zingeving, identiteit, sociale rollen en structuur
→ PC: begrijpen waarom mensen werken
KURT LEWIN (1890 - 1947)
● Duits‑Amerikaanse psycholoog
● Grondlegger van de eerste organisatieontwikkeling
● Grrote invloed op A&O en organisatieontwikkeling
→ belangrijkste idee: gedrag = individu en omgeving / situatie
● Gedrag ontstaat niet alleen door iemands persoonlijkheid & situatie → door de
interactie tussen beide
In arbeidspsychologie vertaalt dit zich naar:
● Individu = de werkende mens
● Omgeving = de arbeidssituatie, organisatie, cultuur, werkdruk, team,
leidinggevende
MICRO-, MESO- EN MACRONIVEAU
Microniveau (individu):
● Focus op persoon zelf
● Individuele kenmerken: persoonlijkheid, motivatie, emoties, vaardigheden
● Hoe iemand zich voelt, denkt en gedraagt op het werk
● Thema’s zoals stress, welzijn, jobtevredenheid, zelfbeeld
Mesoniveau (organisatie / teams)
● Focus op de directe werkcontext
● Teams, leidinggevenden, organisatiecultuur, structuur, werkprocessen
● Hoe de organisatie het gedrag van werknemers beïnvloedt
● Thema’s zoals leiderschap, communicatie, samenwerking, werkdruk.
Macroniveau (maatschappij / cultuur)
● Focus op de bredere omgeving buiten organisatie
● Maatschappelijke normen, cultuur, economie, wetgeving
● Factoren die werkgedrag beïnvloeden zonder dat ze op de werkvloer ontstaan
○ Vb: culturele verschillen, economische crisis, sociale verwachtingen
1
, WAT IS A&O PSYCHOLOGIE?
WERKCONTEXT REIKT VERDER DAN ENKEL FYSIEKE ORGANISATIE
→ werkgedrag w niet alleen bepaald door wat er op de werkvloer gebeurt, ook door factoren
buiten de organisatie:
● Gezinssituaties (mantelzorg, relatiebreuk)
● Psychische kwetsbaarheid
● Culturele achtergrond
● Persoonlijke waarden en normen
ARBEIDSPSYCHOLOGIE VS ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Arbeidspsychologie Organisatiepsychologie
Focus op individu (microniveau) Focus op systemisch niveau (meso)
Hoe ervaren mensen werk? Hoe functioneren groepen en organisaties?
VIJF A’s VAN ARBEIDSPSYCHOLOGIE
1. Arbeidsomstandigheden
→ Gaat over veiligheid & fysieke omgeving
→ Voorbeelden: lawaai, verlichting, ergonomie, gebruikte materialen,
werkhoudingen
→ Vraag: “Kan iemand veilig en gezond werken?”
2
HOOFDSTUK 1: INLEIDING TOT DE ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
INLEIDING
‘Had je 10 miljoen, wat zou jij dan doen?’
→ Werk is meer dan alleen geld verdienen
→ Werken ook voor zingeving, identiteit, sociale rollen en structuur
→ PC: begrijpen waarom mensen werken
KURT LEWIN (1890 - 1947)
● Duits‑Amerikaanse psycholoog
● Grondlegger van de eerste organisatieontwikkeling
● Grrote invloed op A&O en organisatieontwikkeling
→ belangrijkste idee: gedrag = individu en omgeving / situatie
● Gedrag ontstaat niet alleen door iemands persoonlijkheid & situatie → door de
interactie tussen beide
In arbeidspsychologie vertaalt dit zich naar:
● Individu = de werkende mens
● Omgeving = de arbeidssituatie, organisatie, cultuur, werkdruk, team,
leidinggevende
MICRO-, MESO- EN MACRONIVEAU
Microniveau (individu):
● Focus op persoon zelf
● Individuele kenmerken: persoonlijkheid, motivatie, emoties, vaardigheden
● Hoe iemand zich voelt, denkt en gedraagt op het werk
● Thema’s zoals stress, welzijn, jobtevredenheid, zelfbeeld
Mesoniveau (organisatie / teams)
● Focus op de directe werkcontext
● Teams, leidinggevenden, organisatiecultuur, structuur, werkprocessen
● Hoe de organisatie het gedrag van werknemers beïnvloedt
● Thema’s zoals leiderschap, communicatie, samenwerking, werkdruk.
Macroniveau (maatschappij / cultuur)
● Focus op de bredere omgeving buiten organisatie
● Maatschappelijke normen, cultuur, economie, wetgeving
● Factoren die werkgedrag beïnvloeden zonder dat ze op de werkvloer ontstaan
○ Vb: culturele verschillen, economische crisis, sociale verwachtingen
1
, WAT IS A&O PSYCHOLOGIE?
WERKCONTEXT REIKT VERDER DAN ENKEL FYSIEKE ORGANISATIE
→ werkgedrag w niet alleen bepaald door wat er op de werkvloer gebeurt, ook door factoren
buiten de organisatie:
● Gezinssituaties (mantelzorg, relatiebreuk)
● Psychische kwetsbaarheid
● Culturele achtergrond
● Persoonlijke waarden en normen
ARBEIDSPSYCHOLOGIE VS ORGANISATIEPSYCHOLOGIE
Arbeidspsychologie Organisatiepsychologie
Focus op individu (microniveau) Focus op systemisch niveau (meso)
Hoe ervaren mensen werk? Hoe functioneren groepen en organisaties?
VIJF A’s VAN ARBEIDSPSYCHOLOGIE
1. Arbeidsomstandigheden
→ Gaat over veiligheid & fysieke omgeving
→ Voorbeelden: lawaai, verlichting, ergonomie, gebruikte materialen,
werkhoudingen
→ Vraag: “Kan iemand veilig en gezond werken?”
2
