Samenvatting
Vak: Sociologie
Boek: “de samenleving”
Auteur: John Macionis, Bram Peper, Joanne van der Leun
Druk: 9
Hoofdstuk 1 Sociologie: visie, theorie en methode
1.1 het sociologisch perspectief
Sociologie = het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving
● Systematisch = volgens een methode of systeem
● Systematisch onderzoek altijd volgens een wetenschappelijke basis en wordt vaak
gebruikt om beleid te maken
Sociologie = het algemene in het bijzondere zien
● elk individu is uniek, maar de wijze waarop de samenleving inhoudelijk het leven van
mensen die tot uiteenlopende categorieën behoren, kan sterk verschillen.
Socioloog = bestudeerd hoe mensen met elkaar omgaan, niet alleen in de samenleving als
geheel maar ook als specifieke groepen
1.2 Het belang van een mondiale visie
Sociologie richt zich op mondiale processen
● mondiale processen zijn wereld processen.
Sociologie onderzoekt wat de invloed van de samenleving op de doelgroep is
1.4 Het ontstaan van de sociologie
Drie belangrijke veranderingen brachten de sociologie teweeg:
● De industralisering
● De groei van steden
● Politieke veranderingen
1.5 Sociologische theorie
Sociologische theorieën :
● Structureel functionalisme ( wat zijn de structuren binnen een samenleving)
● Conflictsociologie (hoe staan mensen tegenover elkaar)
● Symbolisch interactionisme (interactie tussen mensen op micro niveau)
, ● Rationele keuze benadering (keuzes maken, wat levert het op voor mezelf)
Deze theorieën zijn vier verschillende vier brillen waardoor sociaal agogen door heen kijken
Structureel Conflicttheorie Symbolisch Rationele
functionalisme interactionisme keuzebenadering
Op welk niveau Macroniveau Macroniveau Microniveau Micro-/macroniveau
vindt de analyse
plaats?
Welk beeld heeft De samenleving De samenleving De samenleving is De samenleving is
deze benadering bestaat uit een bestaat uit op klasse een continu het resultaat van
van de relatief stabiel (Marx), sekse proces. In talloze ruilrelaties op basis
samenleving systeem van (feminisme) en ras situaties vinden van kosten- en
onderling verbonden gebaseerde sociale interacties tussen batenafwegingen.
elementen. Elk ongelijkheden. Het mensen plaats De samenleving is
onderdeel draagt functioneren van de (communiceren her resultaat van
ertoe bij dat de samenleving komt door middel van individuele
samenleving goed sommige categorieën symbolen) De gedragingen die
kan blijven mensen ten goede en werkelijkheid die gericht zijn op
functioneren. De pakt voor andere mensen ervaren is nutsmaximalisatie.
leden van de groeperingen slecht uit. verschillend en
sameleving zijn het verandert
in het algemeen met voortdurend.
elkaar eens over wat
moreel juist en
verkeerd is.
welke Hoe wordt de Hoe verdeelt de Hoe ervaren Wat zijn de
kernvragen stelt samenleving samenleving haar mensen de bedoelde en
de benadering? bijeengehouden? leden volgens klasse, samenleving? Hoe onbedoelde effecten
Hoe zijn de sekse, ras en leeftijd? construeren van het individuele
onderdelen met Hoe beschermen de mensen de handelen op de
elkaar verbonden? bevoorrechte mensen werkelijkheid die ze samenleving?
Welke bijdrage levert hun privileges? Op ervaren? Welke
elk onderdeel aan welke wijzen proberen verschillen in
het functioneren van achtergestelde gedrag en intenties
de samenleving groeperingen het zien we van
systeem te individu en van
veranderen? situatie tot situatie?
1.6 Sociologen gaan op drie verschillende wijzen te werk
Positivistische Interpretatieve Kritische sociologie
sociologie sociologie
, Hoe zien we de De samenleving is een De samenleving Onderzoek is een
werkelijkheid regelmatig bestaat uit continu strategie waarmee
functionerend geheel. interactie. gewenste sociale
Er bestaat een externe Door het toeschrijven veranderingen tot
werkelijkheid. van betekenissen stand gebracht
aan hun gedrag, kunnen worden.
construeren mensen
de werkelijkheid.
Corresponderende Structureel Symbolisch Conflictsociologie
theoretische functionalisme interactionisme
benadering
1.7 Gender en onderzoek
De persoonlijke kenmerken en sociale posities die de leden van een samenleving toeschrijven
aan het vrouw- of het man-zijn.
● Sociologisch onderzoek kan op vijf manieren door gender beïnvloed worden:
○ Androcentrisme = op het mannelijke gericht.
○ Overgeneraliseren = data over alleen mannen verzamelen maar vervolgens een
conclusie trekken over alle mensen.
○ Genderblindheid = geen aandacht besteden aan gender. Mannen en vrouwen
verschillen in veel opzichten van elkaar en een onderzoeker moet dit meenemen.
○ Meten met twee maten = onderzoekers moeten ervoor waken dat zij
verschillende normen hanteren voor vrouwen en mannen.
○ Interferentie = het geslacht van de onderzoeker kan het onderzoek verstoren.
1.9 Onderzoeksmethoden
Experiment Enquête en Participerende Bestaande bronnen
intervieuws observatie
Toepassing Geschikt voor verklarend Voor het Voor explorerend en Leent zich voor
onderzoek, waarin de verzamelen van beschrijvend explorerend,
relaties tussen variabelen gegevens over onderzoek van beschrijvend en
gespecificeerd worden. verschijnselen die mensen in hun verklarend
Genereert kwantitatieve niet direct dagelijkse onderzoek (als er
data waarneembaar zijn, omgeving. geschikte data
zoals attitudes en Genegeerd beschikbaar zijn)
waarden. Leent zich kwalitatieve data.
voor beschrijvend
en verklarend
onderzoek
Voordelen De beste methode voor Steekproeven en Onderzoek in de Bespaart tijd en
Vak: Sociologie
Boek: “de samenleving”
Auteur: John Macionis, Bram Peper, Joanne van der Leun
Druk: 9
Hoofdstuk 1 Sociologie: visie, theorie en methode
1.1 het sociologisch perspectief
Sociologie = het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving
● Systematisch = volgens een methode of systeem
● Systematisch onderzoek altijd volgens een wetenschappelijke basis en wordt vaak
gebruikt om beleid te maken
Sociologie = het algemene in het bijzondere zien
● elk individu is uniek, maar de wijze waarop de samenleving inhoudelijk het leven van
mensen die tot uiteenlopende categorieën behoren, kan sterk verschillen.
Socioloog = bestudeerd hoe mensen met elkaar omgaan, niet alleen in de samenleving als
geheel maar ook als specifieke groepen
1.2 Het belang van een mondiale visie
Sociologie richt zich op mondiale processen
● mondiale processen zijn wereld processen.
Sociologie onderzoekt wat de invloed van de samenleving op de doelgroep is
1.4 Het ontstaan van de sociologie
Drie belangrijke veranderingen brachten de sociologie teweeg:
● De industralisering
● De groei van steden
● Politieke veranderingen
1.5 Sociologische theorie
Sociologische theorieën :
● Structureel functionalisme ( wat zijn de structuren binnen een samenleving)
● Conflictsociologie (hoe staan mensen tegenover elkaar)
● Symbolisch interactionisme (interactie tussen mensen op micro niveau)
, ● Rationele keuze benadering (keuzes maken, wat levert het op voor mezelf)
Deze theorieën zijn vier verschillende vier brillen waardoor sociaal agogen door heen kijken
Structureel Conflicttheorie Symbolisch Rationele
functionalisme interactionisme keuzebenadering
Op welk niveau Macroniveau Macroniveau Microniveau Micro-/macroniveau
vindt de analyse
plaats?
Welk beeld heeft De samenleving De samenleving De samenleving is De samenleving is
deze benadering bestaat uit een bestaat uit op klasse een continu het resultaat van
van de relatief stabiel (Marx), sekse proces. In talloze ruilrelaties op basis
samenleving systeem van (feminisme) en ras situaties vinden van kosten- en
onderling verbonden gebaseerde sociale interacties tussen batenafwegingen.
elementen. Elk ongelijkheden. Het mensen plaats De samenleving is
onderdeel draagt functioneren van de (communiceren her resultaat van
ertoe bij dat de samenleving komt door middel van individuele
samenleving goed sommige categorieën symbolen) De gedragingen die
kan blijven mensen ten goede en werkelijkheid die gericht zijn op
functioneren. De pakt voor andere mensen ervaren is nutsmaximalisatie.
leden van de groeperingen slecht uit. verschillend en
sameleving zijn het verandert
in het algemeen met voortdurend.
elkaar eens over wat
moreel juist en
verkeerd is.
welke Hoe wordt de Hoe verdeelt de Hoe ervaren Wat zijn de
kernvragen stelt samenleving samenleving haar mensen de bedoelde en
de benadering? bijeengehouden? leden volgens klasse, samenleving? Hoe onbedoelde effecten
Hoe zijn de sekse, ras en leeftijd? construeren van het individuele
onderdelen met Hoe beschermen de mensen de handelen op de
elkaar verbonden? bevoorrechte mensen werkelijkheid die ze samenleving?
Welke bijdrage levert hun privileges? Op ervaren? Welke
elk onderdeel aan welke wijzen proberen verschillen in
het functioneren van achtergestelde gedrag en intenties
de samenleving groeperingen het zien we van
systeem te individu en van
veranderen? situatie tot situatie?
1.6 Sociologen gaan op drie verschillende wijzen te werk
Positivistische Interpretatieve Kritische sociologie
sociologie sociologie
, Hoe zien we de De samenleving is een De samenleving Onderzoek is een
werkelijkheid regelmatig bestaat uit continu strategie waarmee
functionerend geheel. interactie. gewenste sociale
Er bestaat een externe Door het toeschrijven veranderingen tot
werkelijkheid. van betekenissen stand gebracht
aan hun gedrag, kunnen worden.
construeren mensen
de werkelijkheid.
Corresponderende Structureel Symbolisch Conflictsociologie
theoretische functionalisme interactionisme
benadering
1.7 Gender en onderzoek
De persoonlijke kenmerken en sociale posities die de leden van een samenleving toeschrijven
aan het vrouw- of het man-zijn.
● Sociologisch onderzoek kan op vijf manieren door gender beïnvloed worden:
○ Androcentrisme = op het mannelijke gericht.
○ Overgeneraliseren = data over alleen mannen verzamelen maar vervolgens een
conclusie trekken over alle mensen.
○ Genderblindheid = geen aandacht besteden aan gender. Mannen en vrouwen
verschillen in veel opzichten van elkaar en een onderzoeker moet dit meenemen.
○ Meten met twee maten = onderzoekers moeten ervoor waken dat zij
verschillende normen hanteren voor vrouwen en mannen.
○ Interferentie = het geslacht van de onderzoeker kan het onderzoek verstoren.
1.9 Onderzoeksmethoden
Experiment Enquête en Participerende Bestaande bronnen
intervieuws observatie
Toepassing Geschikt voor verklarend Voor het Voor explorerend en Leent zich voor
onderzoek, waarin de verzamelen van beschrijvend explorerend,
relaties tussen variabelen gegevens over onderzoek van beschrijvend en
gespecificeerd worden. verschijnselen die mensen in hun verklarend
Genereert kwantitatieve niet direct dagelijkse onderzoek (als er
data waarneembaar zijn, omgeving. geschikte data
zoals attitudes en Genegeerd beschikbaar zijn)
waarden. Leent zich kwalitatieve data.
voor beschrijvend
en verklarend
onderzoek
Voordelen De beste methode voor Steekproeven en Onderzoek in de Bespaart tijd en
