Ademhaling: thoraxheelkunde
Inhoudsopgave
1. Pneumothorax...................................................................................................................... 3
2. Empyeem ............................................................................................................................. 7
3. Pleurale tumoren................................................................................................................. 11
3.1. Goedaardig ....................................................................................................................... 11
3.1.1. Pleurale plaques ....................................................................................................... 11
3.1.2. Fibreuze pleuratumoren ............................................................................................ 11
3.2. Kwaadaardig: mesothelioom ............................................................................................. 12
3.3. Pleurale metastasen ......................................................................................................... 13
4. Aangeboren afwijkingen van de thoraxwand ..................................................................... 14
4.1. Definitie ............................................................................................................................ 14
4.2. Pectus excavatum............................................................................................................. 14
4.3. Pectus carinatum.............................................................................................................. 15
5. Aandoeningen van het diafragma ..................................................................................... 15
5.1. Diafragmaparalyse ............................................................................................................ 15
5.2. Hernia diafragmatica ......................................................................................................... 16
6. Longtumoren ................................................................................................................... 17
6.1. Bronchuscarcinoom ......................................................................................................... 17
6.1.1. Klinische presentatie ................................................................................................. 17
6.1.2. Epidemiologie ........................................................................................................... 19
6.1.3. Carcinoïd tumor van de long ...................................................................................... 19
6.1.4. Nieuwe diagnose van longkanker ............................................................................... 20
6.1.5. Behandeling van niet-kleincellig longcarcinoom ......................................................... 23
6.1.6. Behandeling kleincellig longcarcinoom ...................................................................... 25
6.1.7. Heelkundige behandeling .......................................................................................... 25
6.1.8. Longkanker screening ................................................................................................ 29
6.2. Solitaire pulmonale nodulus .............................................................................................. 30
6.3. Metastasen....................................................................................................................... 32
7. Mediastinale tumoren...................................................................................................... 33
7.1. Tumoren van voorste mediastinum .................................................................................... 35
7.1.1. Thymoma .................................................................................................................. 35
7.1.2. Lymphoma ................................................................................................................ 36
, 7.1.3. Kiemceltumoren........................................................................................................ 36
7.1.4. Goiter ....................................................................................................................... 36
7.2. Tumoren van middelste mediastinum ................................................................................ 37
7.2.1. Lymphoma ................................................................................................................ 37
7.2.2. Pericardiale cyste ...................................................................................................... 37
7.2.3. Bronchogene cyste .................................................................................................... 37
7.3. Tumoren van achterste mediastinum ................................................................................. 37
7.3.1. Neurogene tumoren .................................................................................................. 37
7.3.2. Enterogene cyste ....................................................................................................... 38
7.3.3. Bronchogene cyste .................................................................................................... 38
8. Functieverbeterende longchirurgie .................................................................................. 38
8.1. Bullectomie ...................................................................................................................... 38
8.2. Longvolumereductie (LVRS) ............................................................................................... 39
8.3. Longtransplantatie (LTx) .................................................................................................... 40
, 1. Pneumothorax
= klaplong = lucht tussen longbladen
- Pleurabladen
o Visceraal: tegenaan de long (ook in de fissuren)
o Parietaal: tegenaan de thoraxwand
- Tussen de 2 bladen = pleuraholte
o Bevat een dun laagje pleuravocht in
o Negatieve druk in normale situatie
- Als je inademt zet de borstkas uit, gaat het diafragma naar onder -> negatieve druk intrapleuraal
en long w meegezogen (zet uit)
- Pneumothorax
o Niet onfrequent
o Verschillende oorzaken
o Deels ingeklapt = partieel of subtotaal
§ Bv enkel apicaal
o Volledig ingeklapt = totaal of compleet
§ Overal lucht rond de long
§ Long w niet beademd
§ Niet groter dan een vuist
Types
- Spontane pneumothorax
o Primair: geen onderliggende longpathologie
§ Meest frequent (5 op de 100 000)
§ Meestal bulla (bleb =/= blaasje) ruptuur in de longtop
• Niet altijd te zien op CT
§ 5x zoveel mannen
§ Typisch jonge mensen met lange, magere lichaamsbouw
§ Niet dramatisch (kunnen nog normaal wandelen), dyspnee
o Secundair: er is onderliggende longpathologie
§ Pathologie:
• COPD
o Typisch door roken
o Hyperinflatie, grote thorax, maar diffusiecapaciteit van de long
is heel laag dus je bent bij klaplong heel erg kort van adem en
hebt een lage saturatie
• Cannabis
• Catameniaal
o Alleen bij vrouwen op vruchtbare LT
o Vrouw komt binnen bij spoed met pneumothorax en heeft haar
maandstonden
o Komt telkens terug op moment van de maandstonden
o Kort van adem en schouderpijn tijdens menstruatie
, o Gelinkt met endometriose
o Nog niet goed gekend
o Vaak zien we gaten in het diafragma
o Hier bedacht op zijn en bevragen!
• Tumor
• Infectie
- Verworven pneumothorax
o Traumatisch (stomp of penetrerend)
§ Bv steekwonde met luchtlek tot gevolg
§ Meest frequent: ribfractuur
• Rib verplaatst en komt in de long terecht
• Kan bloeding maar ook klaplong veroorzaken
§ Meer kans op spanningspneumothorax!
o Iatrogeen (diepe katheter, percutane longbiopsie onder CT)
§ Long = allemaal blaasjes dus bij aanprikken is er risico op pneumothorax
§ Bij het plaatsen van de subclaviakatheter moeten we voorzichtig zijn want ligt
dicht bij de longtop
Symptomen
- Pijn in de borststreek AH-gebonden
- Dyspnee
- Benauwdheid
KO
- Daling van de beweeglijkheid vd hemithorax
- Percussie: hol – tympanisch
- Auscultatie: verminderd ademgeruis (verschil tussen li en re)
- Soms subcutaan emfyseem
o = lucht in de onderhuid
o Kan je voelen en induwen (voelt als verse sneeuw) = lucht die je wegduwt
o Deze lucht komt van de long
o Kan wijzen op een pneumothorax (maar ook bv trauma van de trachea)
Diagnose
- RX-thorax F-P/ in- en expiratie
o Best zichtbaar in expiratie
§ Klaplong kan beperkt zijn en dus moeilijk zichtbaar
§ In inspiratie is de long uitgezet
- Eventueel CT (vooral wanneer een ingreep is ingepland)
DD: emfyseem bulla
Spanningspneumothorax
- Levensbedreigend, urgentie!
Inhoudsopgave
1. Pneumothorax...................................................................................................................... 3
2. Empyeem ............................................................................................................................. 7
3. Pleurale tumoren................................................................................................................. 11
3.1. Goedaardig ....................................................................................................................... 11
3.1.1. Pleurale plaques ....................................................................................................... 11
3.1.2. Fibreuze pleuratumoren ............................................................................................ 11
3.2. Kwaadaardig: mesothelioom ............................................................................................. 12
3.3. Pleurale metastasen ......................................................................................................... 13
4. Aangeboren afwijkingen van de thoraxwand ..................................................................... 14
4.1. Definitie ............................................................................................................................ 14
4.2. Pectus excavatum............................................................................................................. 14
4.3. Pectus carinatum.............................................................................................................. 15
5. Aandoeningen van het diafragma ..................................................................................... 15
5.1. Diafragmaparalyse ............................................................................................................ 15
5.2. Hernia diafragmatica ......................................................................................................... 16
6. Longtumoren ................................................................................................................... 17
6.1. Bronchuscarcinoom ......................................................................................................... 17
6.1.1. Klinische presentatie ................................................................................................. 17
6.1.2. Epidemiologie ........................................................................................................... 19
6.1.3. Carcinoïd tumor van de long ...................................................................................... 19
6.1.4. Nieuwe diagnose van longkanker ............................................................................... 20
6.1.5. Behandeling van niet-kleincellig longcarcinoom ......................................................... 23
6.1.6. Behandeling kleincellig longcarcinoom ...................................................................... 25
6.1.7. Heelkundige behandeling .......................................................................................... 25
6.1.8. Longkanker screening ................................................................................................ 29
6.2. Solitaire pulmonale nodulus .............................................................................................. 30
6.3. Metastasen....................................................................................................................... 32
7. Mediastinale tumoren...................................................................................................... 33
7.1. Tumoren van voorste mediastinum .................................................................................... 35
7.1.1. Thymoma .................................................................................................................. 35
7.1.2. Lymphoma ................................................................................................................ 36
, 7.1.3. Kiemceltumoren........................................................................................................ 36
7.1.4. Goiter ....................................................................................................................... 36
7.2. Tumoren van middelste mediastinum ................................................................................ 37
7.2.1. Lymphoma ................................................................................................................ 37
7.2.2. Pericardiale cyste ...................................................................................................... 37
7.2.3. Bronchogene cyste .................................................................................................... 37
7.3. Tumoren van achterste mediastinum ................................................................................. 37
7.3.1. Neurogene tumoren .................................................................................................. 37
7.3.2. Enterogene cyste ....................................................................................................... 38
7.3.3. Bronchogene cyste .................................................................................................... 38
8. Functieverbeterende longchirurgie .................................................................................. 38
8.1. Bullectomie ...................................................................................................................... 38
8.2. Longvolumereductie (LVRS) ............................................................................................... 39
8.3. Longtransplantatie (LTx) .................................................................................................... 40
, 1. Pneumothorax
= klaplong = lucht tussen longbladen
- Pleurabladen
o Visceraal: tegenaan de long (ook in de fissuren)
o Parietaal: tegenaan de thoraxwand
- Tussen de 2 bladen = pleuraholte
o Bevat een dun laagje pleuravocht in
o Negatieve druk in normale situatie
- Als je inademt zet de borstkas uit, gaat het diafragma naar onder -> negatieve druk intrapleuraal
en long w meegezogen (zet uit)
- Pneumothorax
o Niet onfrequent
o Verschillende oorzaken
o Deels ingeklapt = partieel of subtotaal
§ Bv enkel apicaal
o Volledig ingeklapt = totaal of compleet
§ Overal lucht rond de long
§ Long w niet beademd
§ Niet groter dan een vuist
Types
- Spontane pneumothorax
o Primair: geen onderliggende longpathologie
§ Meest frequent (5 op de 100 000)
§ Meestal bulla (bleb =/= blaasje) ruptuur in de longtop
• Niet altijd te zien op CT
§ 5x zoveel mannen
§ Typisch jonge mensen met lange, magere lichaamsbouw
§ Niet dramatisch (kunnen nog normaal wandelen), dyspnee
o Secundair: er is onderliggende longpathologie
§ Pathologie:
• COPD
o Typisch door roken
o Hyperinflatie, grote thorax, maar diffusiecapaciteit van de long
is heel laag dus je bent bij klaplong heel erg kort van adem en
hebt een lage saturatie
• Cannabis
• Catameniaal
o Alleen bij vrouwen op vruchtbare LT
o Vrouw komt binnen bij spoed met pneumothorax en heeft haar
maandstonden
o Komt telkens terug op moment van de maandstonden
o Kort van adem en schouderpijn tijdens menstruatie
, o Gelinkt met endometriose
o Nog niet goed gekend
o Vaak zien we gaten in het diafragma
o Hier bedacht op zijn en bevragen!
• Tumor
• Infectie
- Verworven pneumothorax
o Traumatisch (stomp of penetrerend)
§ Bv steekwonde met luchtlek tot gevolg
§ Meest frequent: ribfractuur
• Rib verplaatst en komt in de long terecht
• Kan bloeding maar ook klaplong veroorzaken
§ Meer kans op spanningspneumothorax!
o Iatrogeen (diepe katheter, percutane longbiopsie onder CT)
§ Long = allemaal blaasjes dus bij aanprikken is er risico op pneumothorax
§ Bij het plaatsen van de subclaviakatheter moeten we voorzichtig zijn want ligt
dicht bij de longtop
Symptomen
- Pijn in de borststreek AH-gebonden
- Dyspnee
- Benauwdheid
KO
- Daling van de beweeglijkheid vd hemithorax
- Percussie: hol – tympanisch
- Auscultatie: verminderd ademgeruis (verschil tussen li en re)
- Soms subcutaan emfyseem
o = lucht in de onderhuid
o Kan je voelen en induwen (voelt als verse sneeuw) = lucht die je wegduwt
o Deze lucht komt van de long
o Kan wijzen op een pneumothorax (maar ook bv trauma van de trachea)
Diagnose
- RX-thorax F-P/ in- en expiratie
o Best zichtbaar in expiratie
§ Klaplong kan beperkt zijn en dus moeilijk zichtbaar
§ In inspiratie is de long uitgezet
- Eventueel CT (vooral wanneer een ingreep is ingepland)
DD: emfyseem bulla
Spanningspneumothorax
- Levensbedreigend, urgentie!
