Gezondheidsorganisatie en
medisch recht
Academiejaar 2020-2021
Frances De Leebeecke
OOGZORG
, 1
Gezondheidsorganisatie en medisch recht
Deel 1: Inleiding in de gezondheidszorg
Gezondheid
Vroeger:
Gezondheid= De afwezigheid van een ziekte en/of handicap.
Men sprak van een negatief gezondheidsbegrip want ofwel was je ziek ofwel was je gezond. Dit is
puur gericht op het fysieke of het biologische van de mens. Vandaar ook het biomedisch model.
Nu (volgens WHO/WGO):
Gezondheid= Een toestand van een volledig fysiek, psychisch en sociaal welzijn.
Dit is de definitie die de World Health Organisation/
Wereldgezondheidsorganisatie eraan geeft. Ze zeggen dat gezondheid veel ruimer is dan louter de
afwezigheid van een ziekte en/of handicap. Zij hebben het dan ook over een biopsychosociaal model
ipv het biomedische model.
Welzijn
Welzijn= Een toestand van welbevinden, voldoening met betrekking tot de levenskwaliteit.
Welzijn heeft verschillende dimensies:
- Fysisch welzijn
- Psychisch welzijn
- Sociaal welzijn
Kwaliteitsbepaling: hoe beter ons welzijn op de verschillende
- Financieel welzijn
vlakken, hoe meer tevreden we gaan zijn over ons leven.
- Materieel welzijn (=welvaart)
- …
Dit is persoonsgebonden! Voor de ene gaat zijn sociaal welzijn goed zijn wanneer hij/zij een vaste,
goede vriend heeft, maar de andere zal pas blij zijn over zijn sociaal welzijn met elke dag 10
verschillende vrienden. Het is dus subjectief en ieder moet voor zich uitmaken of die voldoende
sociaal welzijn heeft of niet.
Gezondheidszorg
Gezondheidszorg= Geheel van georganiseerde hulpverleningsactiviteiten en -voorzieningen gericht
op het fysisch, psychisch en sociaal welbevinden van de mens.
Kenmerken:
- Gericht op verbeteren van de gezondheid (in zoverre het mogelijk is)
- Formele en informele zorg binnen een organisatorisch kader
o Formele zorg= alle zorg die door professionals wordt gegeven, door mensen die
ervoor opgeleidt zijn.
o Informele zorg= zorg die geboden wordt door mensen die er niet voor opgeleid zijn
(vb mantelzorg)
- Grensgebieden met welzijnszorg
Frances De Leebeecke
, 2
- Classificaties gezondheidszorg:
o Aard van de hulpverlening
Curatieve zorg= Geheel van hulpverleningsactiviteiten en -voorzieningen met
als centrale doelstelling de diagnose en de behandeling of therapie van
ziektes en/of handicaps.
Gericht op het genezen/ herstellen.
Kenmerken/typisch verloop:
Is er een probleem? Diagnose stellen!
Welke behandeling kunnen we voor dit probleem
opstarten?
We gaan nakijken, is het nu beter of niet? We doen een
follow-up.
Voorbeeld: iemand heeft pijn aan zijn been na het vallen
Diagnose: gebroken been
Behandeling: gips
Follow-up: na een x-aantal weken gaan we de gips
verwijderen en zal er nog eens een foto gemaakt worden om
te zien of het been volledig genezen is en kijken of e nog iets
van behandeling nodig is.
Preventieve zorg= Geheel van activiteiten gericht op de promotie van de
gezondheid en het voorkomen of althans beperken van ziektes, handicaps en
ongevallen en dit op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied.
Zal ervoor zorgen dat een bepaalde ziekte/aandoening niet zal
voorkomen.
Kenmerken:
Ziektepreventie= Maatregelen om bepaalde ziektes te
voorkomen. Vb. de vaccinaties
Gezondheidsbevordering= Maatregelen om de gezondheid
te bevorderen, gericht op de fysieke en sociale omgeving en
de levensstijl van de mensen.
Ze hebben uiteraard ook raakvlakken ookal zijn het twee verschillende
takken. Ze zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Ziektepreventie Gezondheidbevordering
Vertrekpunt Ziekte Gezondheid
Doelgroep Risicogroepen Algemene populatie
Oriëntatie Negatief Positief
Actoren Medici Deskundigen van diverse
disciplines
Frances De Leebeecke
, 3
Primaire preventie= Ziekte vermijden door de specifieke risicofactoren van
de ziekte aan te pakken.
Doelgroep: gezonde mens, dit kan de algemene populatie of specifieke
groepen zijn die op dat moment misschien nog niet ziek zijn maar wel te
maken hebben met die bepaalde risicofactoren te maken hebben.
Vb. De reglementering op het roken van sigaretten.
Secundaire preventie= Het vroegtijdig opsporen van ziekten.
Doelgroep:
Totale populatie universele screening
Risicogroepen case finding
Vb. Borstkankerscreening
Tertiaire preventie= Verslechtering van de gezondheidstoestand tegengaan.
Doelgroep: zieke mensen
Vb. Levensstijlprogramma’s voor diabetespatiënten.
Quaternaire preventie= Vermijden van overmedicalisering.
Doelgroep: mensen die genezen zijn
Vb. Vermijden van onnodige echografieën.
Ziekte afwezig Ziekte aanwezig
Patiënt voelt zich goed Primaire preventie Secundaire preventie
Patiënt voelt zich ziek Quaternaire preventie Tertiaire preventie
Oefening: Welk soort preventie is het?
Soort preventie: Primaire preventie
Argumentering: We gaan ons richten op de
risicofactoren in dit geval is roken een heel belangrijke
risicofactor voor bijvoorbeeld longkanker/keelkanker…
.
Soort preventie: Primaire preventie
Argumentering: Vroeger kregen de Soort preventie: Primaire preventie kinderen
(na betaling) elke woensdag een stukje Argumentering: Ook hier pakt men de fruit,
risicofactoren
maar tegenwoordig zijn er al veel scholen die van
aan. Bij dit voorbeeld is het niet dragen eeneen gordel
algemene regel hebben dat de kinderen is hier de risicofactor want hier heb jeenkel
kans dat
fruit als tussendoortje mogen meenemen wanneer je toch een ernstig ongeval hebten geen
dat het heel
koek. Behalve als er een verjaardag is ernstige gevolgen kan hebben. want
dan mag je wel trakteren. Ook hier worden
de risicofactoren aangepakt namelijk het geen
fruit eten.
Soort preventie: Primaire preventie
Frances De Leebeecke Argumentering: Men gaat er voor zorgen dat men
mentaal ook gezond blijft door de risicofactoren van
teveel werken en te weinig pauze nemen aanpakken.
medisch recht
Academiejaar 2020-2021
Frances De Leebeecke
OOGZORG
, 1
Gezondheidsorganisatie en medisch recht
Deel 1: Inleiding in de gezondheidszorg
Gezondheid
Vroeger:
Gezondheid= De afwezigheid van een ziekte en/of handicap.
Men sprak van een negatief gezondheidsbegrip want ofwel was je ziek ofwel was je gezond. Dit is
puur gericht op het fysieke of het biologische van de mens. Vandaar ook het biomedisch model.
Nu (volgens WHO/WGO):
Gezondheid= Een toestand van een volledig fysiek, psychisch en sociaal welzijn.
Dit is de definitie die de World Health Organisation/
Wereldgezondheidsorganisatie eraan geeft. Ze zeggen dat gezondheid veel ruimer is dan louter de
afwezigheid van een ziekte en/of handicap. Zij hebben het dan ook over een biopsychosociaal model
ipv het biomedische model.
Welzijn
Welzijn= Een toestand van welbevinden, voldoening met betrekking tot de levenskwaliteit.
Welzijn heeft verschillende dimensies:
- Fysisch welzijn
- Psychisch welzijn
- Sociaal welzijn
Kwaliteitsbepaling: hoe beter ons welzijn op de verschillende
- Financieel welzijn
vlakken, hoe meer tevreden we gaan zijn over ons leven.
- Materieel welzijn (=welvaart)
- …
Dit is persoonsgebonden! Voor de ene gaat zijn sociaal welzijn goed zijn wanneer hij/zij een vaste,
goede vriend heeft, maar de andere zal pas blij zijn over zijn sociaal welzijn met elke dag 10
verschillende vrienden. Het is dus subjectief en ieder moet voor zich uitmaken of die voldoende
sociaal welzijn heeft of niet.
Gezondheidszorg
Gezondheidszorg= Geheel van georganiseerde hulpverleningsactiviteiten en -voorzieningen gericht
op het fysisch, psychisch en sociaal welbevinden van de mens.
Kenmerken:
- Gericht op verbeteren van de gezondheid (in zoverre het mogelijk is)
- Formele en informele zorg binnen een organisatorisch kader
o Formele zorg= alle zorg die door professionals wordt gegeven, door mensen die
ervoor opgeleidt zijn.
o Informele zorg= zorg die geboden wordt door mensen die er niet voor opgeleid zijn
(vb mantelzorg)
- Grensgebieden met welzijnszorg
Frances De Leebeecke
, 2
- Classificaties gezondheidszorg:
o Aard van de hulpverlening
Curatieve zorg= Geheel van hulpverleningsactiviteiten en -voorzieningen met
als centrale doelstelling de diagnose en de behandeling of therapie van
ziektes en/of handicaps.
Gericht op het genezen/ herstellen.
Kenmerken/typisch verloop:
Is er een probleem? Diagnose stellen!
Welke behandeling kunnen we voor dit probleem
opstarten?
We gaan nakijken, is het nu beter of niet? We doen een
follow-up.
Voorbeeld: iemand heeft pijn aan zijn been na het vallen
Diagnose: gebroken been
Behandeling: gips
Follow-up: na een x-aantal weken gaan we de gips
verwijderen en zal er nog eens een foto gemaakt worden om
te zien of het been volledig genezen is en kijken of e nog iets
van behandeling nodig is.
Preventieve zorg= Geheel van activiteiten gericht op de promotie van de
gezondheid en het voorkomen of althans beperken van ziektes, handicaps en
ongevallen en dit op lichamelijk, psychisch en sociaal gebied.
Zal ervoor zorgen dat een bepaalde ziekte/aandoening niet zal
voorkomen.
Kenmerken:
Ziektepreventie= Maatregelen om bepaalde ziektes te
voorkomen. Vb. de vaccinaties
Gezondheidsbevordering= Maatregelen om de gezondheid
te bevorderen, gericht op de fysieke en sociale omgeving en
de levensstijl van de mensen.
Ze hebben uiteraard ook raakvlakken ookal zijn het twee verschillende
takken. Ze zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Ziektepreventie Gezondheidbevordering
Vertrekpunt Ziekte Gezondheid
Doelgroep Risicogroepen Algemene populatie
Oriëntatie Negatief Positief
Actoren Medici Deskundigen van diverse
disciplines
Frances De Leebeecke
, 3
Primaire preventie= Ziekte vermijden door de specifieke risicofactoren van
de ziekte aan te pakken.
Doelgroep: gezonde mens, dit kan de algemene populatie of specifieke
groepen zijn die op dat moment misschien nog niet ziek zijn maar wel te
maken hebben met die bepaalde risicofactoren te maken hebben.
Vb. De reglementering op het roken van sigaretten.
Secundaire preventie= Het vroegtijdig opsporen van ziekten.
Doelgroep:
Totale populatie universele screening
Risicogroepen case finding
Vb. Borstkankerscreening
Tertiaire preventie= Verslechtering van de gezondheidstoestand tegengaan.
Doelgroep: zieke mensen
Vb. Levensstijlprogramma’s voor diabetespatiënten.
Quaternaire preventie= Vermijden van overmedicalisering.
Doelgroep: mensen die genezen zijn
Vb. Vermijden van onnodige echografieën.
Ziekte afwezig Ziekte aanwezig
Patiënt voelt zich goed Primaire preventie Secundaire preventie
Patiënt voelt zich ziek Quaternaire preventie Tertiaire preventie
Oefening: Welk soort preventie is het?
Soort preventie: Primaire preventie
Argumentering: We gaan ons richten op de
risicofactoren in dit geval is roken een heel belangrijke
risicofactor voor bijvoorbeeld longkanker/keelkanker…
.
Soort preventie: Primaire preventie
Argumentering: Vroeger kregen de Soort preventie: Primaire preventie kinderen
(na betaling) elke woensdag een stukje Argumentering: Ook hier pakt men de fruit,
risicofactoren
maar tegenwoordig zijn er al veel scholen die van
aan. Bij dit voorbeeld is het niet dragen eeneen gordel
algemene regel hebben dat de kinderen is hier de risicofactor want hier heb jeenkel
kans dat
fruit als tussendoortje mogen meenemen wanneer je toch een ernstig ongeval hebten geen
dat het heel
koek. Behalve als er een verjaardag is ernstige gevolgen kan hebben. want
dan mag je wel trakteren. Ook hier worden
de risicofactoren aangepakt namelijk het geen
fruit eten.
Soort preventie: Primaire preventie
Frances De Leebeecke Argumentering: Men gaat er voor zorgen dat men
mentaal ook gezond blijft door de risicofactoren van
teveel werken en te weinig pauze nemen aanpakken.
