Lisa Van Damme MW S2
Methodisch werken
Inhoud van dit OLOD: Professionele beïnvloeding van mensen.
Doel: Er voor zorgen dat deze mensen het op een bepaalde manier beter krijgen => verhogen
van het welzijn.
H1: AGOGISCH WERKEN
Deel 1: AGOGIE(K) EN VERANDEREN
• De wereld verandert in een hoog tempo
➢ Mensen veranderen, steeds meer en steeds sneller
• Overal staan mensen klaar om anderen te beïnvloeden
➢ Je wordt overspoeld door communicatie, bedoeld om gedrag te
beïnvloeden/veranderen
• Ongeacht de verandering => hulp van iemand (professioneel) die…
o Helpt
o Meedenkt
o Steunt
… soms nodig/handig
Veranderen = moeilijk
➔ Verandering stelt hoge eisen aan betrokkenen
➢ Dwingt nieuwe:
o Normen
o Gewoontes
o Gedachten
o Gedragingen
o Ervaringen
➢ Omgaan met nieuwe mensen
➢ Kost tijd/energie
Weerstand = normaal
➔ mens is geneigd situatie te behouden
➢ voelt vertrouwelijk
Negatief: Moeite hebben met het tempo van verandering, verandering brengt onzekerheid.
Positief: Verandering brengt uitdaging/nieuwe dynamiek.
De verschillende werksoorten van agogische beroepen in het agogische werkveld:
= hulpverleners in maatschappelijk werk, werkbegeleiding, justitieel welzijnswerk, opbouwwerk,
vormingswerk, psychotherapie…
Deel 2: AGOGIEK: OMSCHRIJVING
Agogiek
➔ Begeleiden van client in veranderingsprocessen
➔ De leer van algemene principes van werkvelden
➔ De leer/studie van het doen veranderen van mensen
Agogiek biedt aanwijzingen voor de manier waarop je mensen kan
helpen/begeleiden/beïnvloeden in hun veranderingsprocessen
Definitie van sociale agogiek volgens Maria De Bie
= De studie van de systematische en intentionele interventies gericht op het ondersteunen van
individuen en groepen in hun sociale en culturele ontplooiing
1
Herexamen samenvatting
,Lisa Van Damme MW S2
≠ Alledaagse, toevallige of belanghebbende beïnvloeding
De studie
Sociale agogiek = Wetenschap/Handelingswetenschap
➔ De sociale werkelijkheid wordt erin bestudeerd
➢ Om mensen in agogische beroepen te ondersteunen in hun handelen
Systematisch
Omstandigheden kunnen vanzelf tot verandering leiden => Soms moet je hier te lang op wachten
=> Agogisch werker helpt hierbij met gebruik van een systeem
Taak agogisch werker:
= Systematisch proberen dié omstandigheden te creëren die de beoogde verandering kunnen
vergemakkelijken.
➔ Zich baseren op kennis/ervaringen
➔ Tussenkomst baseren op een methodiek
➢ Keuze van de methodiek is context gebonden
Intentioneel (of bedoeld)
Concreet doel van agogisch werk = VERANDERING
➔ Niet willekeurig, gaat om situatie van tevoren
Taak agogisch werker:
➔ Stilstaan bij ‘waarom’ die tussenkomt
➔ Op voorhand afvragen wat er bereikt moet worden
➔ Duidelijk doel hebben van tevoren
Dit onderscheidt de professionele hulpverlener van een goedbedoelde kennis dat hulp biedt.
Interventies
= Tussenkomst in…
➔ Gebeurtenissen en situaties
➔ De relaties tussen mensen
Gericht op cliënten, personen rond cliënten, delen van de samenleving,…
Taak agogisch werker: Situaties beïnvloeden
➔ Zo’n tussenkomt is per definitie niet neutraal (macht)
➢ Bewust zijn van eigen handelen, waarden en normen
Individuen en groepen
Cliënten:
• Individuen
➢ (vb. aanvaarden dat zoon andere keuzes maakt, je mening durven zeggen aan
collega…)
• Groepen
2
Herexamen samenvatting
,Lisa Van Damme MW S2
➢ (Gezinnen, leefgroepen, inkomensgroepen, groep uit dezelfde cultuur, afkomst,
hulpvraag,…)
Organisaties en beleid:
Focus van dit olod => werken op microniveau
Sociale en culturele ontplooiing
Agogisch werkers helpen de client in hun psychosociale en culturele ontplooiing.
Taak agogisch werker: Bij de client het verhogen/verbeteren van…
➔ het welzijn
➔ Individueel welbevinden
➔ Gedrag en interactie naar anderen toe
➔ Participatie aan de samenleving
Psychische gesteldheid
= gevoelens en houdingen (attitudes), gedragingen, gedachten, beelden en fantasieën van…
➔ Individuele mensen
➔ Mensen in groepsverband
Culturele veranderingen
= mensen meer/beter laten deelnemen aan de samenleving
Deel 3: VERANDERING NADER BEKEKEN
Professioneel sociaal agogisch werk is de bewuste beïnvloeding van de cliënten en hun
sociale omgeving (of een deel van de omgeving) die leidt tot veranderingen waardoor cliënten
in een bevredigende interactie met hun omgeving kunnen komen.
Soorten verandering:
➔ Oude situatie vervangen
➔ Nieuws toevoegen aan situatie
Verschillende uitgangssituatie/vertreksituatie:
• Negatieve uitgangsituatie: wegwerken van problemen
➢ sociale agogiek of exagogiek (vaak MAW)
• Positieve uitgangsituatie: streven naar een nog betere toestand
➢ Anagogiek
• Niet veranderen als verandering: voorkomen dat een situatie verslechtert of escaleert.
3
Herexamen samenvatting
, Lisa Van Damme MW S2
➢ vb preventie of harm-reduction
De 3 veranderingen hierboven beschreven = structureel + wezenlijk
Uitdaging van verandering voor hulpverlener:
• Gaat (vaak) traag
• Mensen gaan vaak in weerstand
• Op groepsniveau: ook soms lastig veranderen, oude gewoontes zijn er in gesleten
• Nood aan verandering op lange termijn
Rol als MW = Mensen begeleiden in hun veranderingsproces
➔ Basisvaardigheden communicatie: hulpverlenend gesprek tussen hulpverlener en
hulpvrager
➔ Stijl van gesprek: hulpverleningsstijl
➔ Verschillende methodieken
Deel 4: VERSCHILLENDE NIVEAUS VAN SOCIAAL AGOGISCH
HANDELEN
Individuele personen in verandering = Microniveau
➔ Psychosociaal functioneren
Groepen in verandering = Microniveau
➔ Psychosociaal functioneren
➔ Psychosociale verschijnselen
➢ (jaloezie, communicatie, vriendschap,
besluitvorm, onderling vertrouwen,…
Organisaties in verandering = Mesoniveau
➔ Anoniemer dan groep
➔ Formele relatie => formele communicatie
Grotere samenleving in verandering = Macroniveau
➔ Rol van maatschappelijke normen en waarden
➔ Eigen (sub)cultuur
➔ Communicatie is anoniem, gebeurt grotendeels via massamedia
4
Herexamen samenvatting
Methodisch werken
Inhoud van dit OLOD: Professionele beïnvloeding van mensen.
Doel: Er voor zorgen dat deze mensen het op een bepaalde manier beter krijgen => verhogen
van het welzijn.
H1: AGOGISCH WERKEN
Deel 1: AGOGIE(K) EN VERANDEREN
• De wereld verandert in een hoog tempo
➢ Mensen veranderen, steeds meer en steeds sneller
• Overal staan mensen klaar om anderen te beïnvloeden
➢ Je wordt overspoeld door communicatie, bedoeld om gedrag te
beïnvloeden/veranderen
• Ongeacht de verandering => hulp van iemand (professioneel) die…
o Helpt
o Meedenkt
o Steunt
… soms nodig/handig
Veranderen = moeilijk
➔ Verandering stelt hoge eisen aan betrokkenen
➢ Dwingt nieuwe:
o Normen
o Gewoontes
o Gedachten
o Gedragingen
o Ervaringen
➢ Omgaan met nieuwe mensen
➢ Kost tijd/energie
Weerstand = normaal
➔ mens is geneigd situatie te behouden
➢ voelt vertrouwelijk
Negatief: Moeite hebben met het tempo van verandering, verandering brengt onzekerheid.
Positief: Verandering brengt uitdaging/nieuwe dynamiek.
De verschillende werksoorten van agogische beroepen in het agogische werkveld:
= hulpverleners in maatschappelijk werk, werkbegeleiding, justitieel welzijnswerk, opbouwwerk,
vormingswerk, psychotherapie…
Deel 2: AGOGIEK: OMSCHRIJVING
Agogiek
➔ Begeleiden van client in veranderingsprocessen
➔ De leer van algemene principes van werkvelden
➔ De leer/studie van het doen veranderen van mensen
Agogiek biedt aanwijzingen voor de manier waarop je mensen kan
helpen/begeleiden/beïnvloeden in hun veranderingsprocessen
Definitie van sociale agogiek volgens Maria De Bie
= De studie van de systematische en intentionele interventies gericht op het ondersteunen van
individuen en groepen in hun sociale en culturele ontplooiing
1
Herexamen samenvatting
,Lisa Van Damme MW S2
≠ Alledaagse, toevallige of belanghebbende beïnvloeding
De studie
Sociale agogiek = Wetenschap/Handelingswetenschap
➔ De sociale werkelijkheid wordt erin bestudeerd
➢ Om mensen in agogische beroepen te ondersteunen in hun handelen
Systematisch
Omstandigheden kunnen vanzelf tot verandering leiden => Soms moet je hier te lang op wachten
=> Agogisch werker helpt hierbij met gebruik van een systeem
Taak agogisch werker:
= Systematisch proberen dié omstandigheden te creëren die de beoogde verandering kunnen
vergemakkelijken.
➔ Zich baseren op kennis/ervaringen
➔ Tussenkomst baseren op een methodiek
➢ Keuze van de methodiek is context gebonden
Intentioneel (of bedoeld)
Concreet doel van agogisch werk = VERANDERING
➔ Niet willekeurig, gaat om situatie van tevoren
Taak agogisch werker:
➔ Stilstaan bij ‘waarom’ die tussenkomt
➔ Op voorhand afvragen wat er bereikt moet worden
➔ Duidelijk doel hebben van tevoren
Dit onderscheidt de professionele hulpverlener van een goedbedoelde kennis dat hulp biedt.
Interventies
= Tussenkomst in…
➔ Gebeurtenissen en situaties
➔ De relaties tussen mensen
Gericht op cliënten, personen rond cliënten, delen van de samenleving,…
Taak agogisch werker: Situaties beïnvloeden
➔ Zo’n tussenkomt is per definitie niet neutraal (macht)
➢ Bewust zijn van eigen handelen, waarden en normen
Individuen en groepen
Cliënten:
• Individuen
➢ (vb. aanvaarden dat zoon andere keuzes maakt, je mening durven zeggen aan
collega…)
• Groepen
2
Herexamen samenvatting
,Lisa Van Damme MW S2
➢ (Gezinnen, leefgroepen, inkomensgroepen, groep uit dezelfde cultuur, afkomst,
hulpvraag,…)
Organisaties en beleid:
Focus van dit olod => werken op microniveau
Sociale en culturele ontplooiing
Agogisch werkers helpen de client in hun psychosociale en culturele ontplooiing.
Taak agogisch werker: Bij de client het verhogen/verbeteren van…
➔ het welzijn
➔ Individueel welbevinden
➔ Gedrag en interactie naar anderen toe
➔ Participatie aan de samenleving
Psychische gesteldheid
= gevoelens en houdingen (attitudes), gedragingen, gedachten, beelden en fantasieën van…
➔ Individuele mensen
➔ Mensen in groepsverband
Culturele veranderingen
= mensen meer/beter laten deelnemen aan de samenleving
Deel 3: VERANDERING NADER BEKEKEN
Professioneel sociaal agogisch werk is de bewuste beïnvloeding van de cliënten en hun
sociale omgeving (of een deel van de omgeving) die leidt tot veranderingen waardoor cliënten
in een bevredigende interactie met hun omgeving kunnen komen.
Soorten verandering:
➔ Oude situatie vervangen
➔ Nieuws toevoegen aan situatie
Verschillende uitgangssituatie/vertreksituatie:
• Negatieve uitgangsituatie: wegwerken van problemen
➢ sociale agogiek of exagogiek (vaak MAW)
• Positieve uitgangsituatie: streven naar een nog betere toestand
➢ Anagogiek
• Niet veranderen als verandering: voorkomen dat een situatie verslechtert of escaleert.
3
Herexamen samenvatting
, Lisa Van Damme MW S2
➢ vb preventie of harm-reduction
De 3 veranderingen hierboven beschreven = structureel + wezenlijk
Uitdaging van verandering voor hulpverlener:
• Gaat (vaak) traag
• Mensen gaan vaak in weerstand
• Op groepsniveau: ook soms lastig veranderen, oude gewoontes zijn er in gesleten
• Nood aan verandering op lange termijn
Rol als MW = Mensen begeleiden in hun veranderingsproces
➔ Basisvaardigheden communicatie: hulpverlenend gesprek tussen hulpverlener en
hulpvrager
➔ Stijl van gesprek: hulpverleningsstijl
➔ Verschillende methodieken
Deel 4: VERSCHILLENDE NIVEAUS VAN SOCIAAL AGOGISCH
HANDELEN
Individuele personen in verandering = Microniveau
➔ Psychosociaal functioneren
Groepen in verandering = Microniveau
➔ Psychosociaal functioneren
➔ Psychosociale verschijnselen
➢ (jaloezie, communicatie, vriendschap,
besluitvorm, onderling vertrouwen,…
Organisaties in verandering = Mesoniveau
➔ Anoniemer dan groep
➔ Formele relatie => formele communicatie
Grotere samenleving in verandering = Macroniveau
➔ Rol van maatschappelijke normen en waarden
➔ Eigen (sub)cultuur
➔ Communicatie is anoniem, gebeurt grotendeels via massamedia
4
Herexamen samenvatting
