samenvatting psychologie leerdoelen

Psychologie
LES 1: ORIENTATIE OP DE ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
Ontwikkelingspsychologie (levenslooppsychologie)  richt zich op de
menselijke ontwikkeling
Wetenschappelijke studie naar patronen van groei, verandering en stabiliteit
bij mensen vanaf de conceptie tot helemaal aan de ouderdom, maar met een
accent op de jaren tot de volwassenheid waarin veranderingen elkaar het snelst
opvolgen.


THEMA’S

Fysieke ontwikkeling
 Kijkt naar hoe het lichaam invloed heeft op ons gedrag
 Hersenen, zenuwstelsel, spieren, zintuigen, behoeften aan eten, drinken,
slaap, seksuele rijping, groeitempo, motoriek,… (23 j volledig ontwikkelt)
 Vb: wat zijn voordelen van borstvoeding?


Cognitieve ontwikkeling
 Kijkt naar hoe intellectuele vermogens invloed hebben op het gedrag
 Denken, leren, geheugen, probleemoplossing, intelligentie
 Vb: wat zijn onze vroegste herinneringen?


Sociaal-emotionele ontwikkeling
 Kijkt naar de sociale relaties en interacties met anderen en naar het
omgaan met emoties
 Vb: reageren pasgeborenen anders op hun mama dan op andere mensen?


Persoonlijkheidsontwikkeling
 Kijkt naar de duurzame gedragingen en eigenschappen die de ene persoon
van de andere onderscheid
 Vb: heeft een kleuter besef van goed en fout?


ONTWIKKELEN IN EEN SOCIALE WERELD

Ieder mens behoort tot een specifieke cohort  groep mensen die rond zelfde tijd
en zelfde plek zijn geboren.
Naast het cohort waartoe iemand behoort zijn er nog vele andere gebeurtenissen
en factoren die de ontwikkeling bepalen


1/ NORMATIEVE GEBEURTENISSEN (gebeurtenissen binnen groep zelfde)

,  Leeftijdsgebonden invloeden (omgevingsinvloeden en biologische
invloeden die gelijk zijn voor mensen in een bepaalde leeftijdsgroep,
ongeacht waar of wanneer ze opgroeien)

 Historisch bepaalde invloeden (omgevingsinvloeden en biologische
invloeden die verbonden zijn aan een specifiek historisch moment) bvb.
cohorteffecten

 Soc.-culturele invloeden (omgevingsinvloeden en biologische invloeden
die verbonden zijn aan sociale en culturele groepen)


2/ NIET-NORMATIEVE GEBEURTENISSEN (gebeurtenissen in het leven van
een bepaald persoon)
Unieke gebeurtenis die je niet deelt (ouder die overleden is)


LES 2: BABYTIJD
FYSIEKE ONTWIKKELING

1/ fysieke groei
Gemiddelde pasgeborene:
 3,5kg
 50 cm lang
 Groei verloopt heel snel
 Hoofd is verhoudingsgewijs veel groter


Cefalocaudaal principe: van boven naar beneden (richting van de groei)
 Eerst het hoofd, dan de romp


Proximodistaal principe: van centrum naar buiten
 Eerst de romp, dan de ledematen


Principe van hiërarchische integratie: van eenvoudig naar complex
 Eerst afzonderlijke vingerbewegingen, dan het grijpen


Principe van onafhankelijkheid van systemen: verschillende systemen
kennen een verschillend groeitempo
 Zenuwstelsel en seksuele rijping verschillen
2/ motorische ontwikkeling
Reflex

,  Niet aangeleerd
 Gestructureerd
 Onvrijwillig


Kortdurende reflexen
 Zoekreflex (3 weken): Hoofd draait naar aanraking van de wang.
 Stapreflex (2 maanden): Beweging van de benen bij contact met de
grond.
 Zwemreflex (4-6 maanden): Zwembewegingen in water.
 Moro-reflex (6 maanden): Armen spreiden bij plotseling verlies van
ondersteuning.
 Babinski-reflex (8-12 maanden): Tenen spreiden bij aanraking van de
voetzijkant.
 Reflexen verdwijnen naarmate de baby meer motorische controle
ontwikkelt, omdat ze de basis vormen voor toekomstig gedrag


Blijvende reflexen
 Schrikreflex (blijft in andere vorm): Armen en rug strekken bij plotseling
geluid.
 Knipperreflex: Ogen sluiten bij blootstelling aan licht.
 Zuigreflex: Neiging om te zuigen bij aanraking van de lippen.
 Kokhalsreflex: De keel vrijmaken.


Voordelen reflexen
 Overleving en bescherming (zoals de zuig- en slikreflex).
 Bevordering van sociale relaties (zoals grijpreflex om hechting te
stimuleren).
 Diagnostisch hulpmiddel (reflexen helpen artsen om neurologische
ontwikkeling te beoordelen)


Grove motoriek
 Zitten: 6 maand
 Kruipen: 8-10 maand
 Lopen zonder steun: 1 jaar


Fijne motoriek (hiërarchisch)
 Hele hand  pincetgreep