Samenvatting Cultuurwetenschappen

CULTUURWETENSCHAPPEN



CULTUURWETENSCHAPPEN
Lesdoelstellingen

 Duiden kritisch achterliggende mens- en maatschappijbeelden en paradigma’s. (W)
 Onderscheiden inzichtelijk de mechanismen die een rol spelen in beeldvorming van
mensen. (W)
 Definiëren correct relevante cultuur antropologische begrippen. (W)
 Bespreken inzichtelijk en beargumenteerd een professionele relatie vanuit humane- en
sociaalwetenschappelijke kaders. (W)
 Beschrijven inzichtelijk sociaalwetenschappelijke kaders in relatie tot sociaal werk. (W)
 Gebruiken correct de aangereikte kaders m.b.t. beeldvorming in concrete voorbeelden. (T)
 Formuleren beargumenteerd een eigen visie op culturele gelijkenissen en verschillen tussen
mensen vanuit de positie en verantwoordelijkheid van een toekomstig sociaal werker. (T)
 Detecteren met zin voor essentie in actuele thema’s en discussies de valkuilen van
zogezegde verschillen tussen mensen. (T)

Opbouw samenvatting:

Deel 1: bespreking van begrippen als theoretisch kader binnen cultuur

Deel 2: cultuur van het hier en nu – achtergrond, invloeden, tendensen

Deel 3: praktijken van cultuur die behoren tot het sociaalwerk, en waar maatschappelijk werkers
dus een rol spelen in het werkveld

 Taken
 Functies
 Doel




1

,CULTUURWETENSCHAPPEN



Inhoud
Wat is cultuur?...................................................................................................................4
Waarom het vak cultuurwetenschappen?...............................................................................5
Inleiding...........................................................................................................................6

Antropologie als vertrekpunt voor een definitiekader....................................6
Omschrijving van antropologie..................................................................7
Wat is cultuur vanuit antropologisch perspectief?.........................................7
Historiek en dynamiek van de vele definities...............................................8
Een nieuwe tijd: de studie van cultuur krijgt vorm.....................................11
Naar een actuele definitie van cultuur?................................................................................13

Hedendaagse antropologie......................................................................13
Discussiepunten en knopen in de theorievorming over cultuur.................................................14
Enkele elementen van cultuur.............................................................................................15
Eigenschappen van cultuur.................................................................................................16
Inleiding..........................................................................................................................18
Hoe cultuur bestuderen?....................................................................................................18
Hoe ziet onze tijd eruit?.....................................................................................................20

Verschillen in de tijd..............................................................................20
Individualisering....................................................................................21
Belang van spektakel en media...............................................................22
Globalisering en lokaliteit........................................................................22
Netwerksamenleving?............................................................................23
Kosmopolitisme en kosmopolitiek: anders denken over de mens..................24
Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen (Agenda 2030)...........................................................25

Historiek en aanloop..............................................................................25
Kernfilosofie..........................................................................................25
Aanleiding tot de SDG............................................................................25
Onderliggende visie...............................................................................26
Vermaatschappelijking......................................................................................................29
Diversiteit of verscheidenheid.............................................................................................29
Beeldvorming...................................................................................................................29

Etnocentrisme.......................................................................................30
Cultureel relativisme..............................................................................31
Omgekeerd etnocentrisme......................................................................31
Racisme...............................................................................................32
Discriminatie.........................................................................................33
Inleiding..........................................................................................................................35


2

, CULTUURWETENSCHAPPEN


Wat is cultuur voor sociaal werk en waar zit dit?...................................................................35

Ter kadering: wat doet cultuur?...............................................................35
Wat zijn de speerpunten in het cultuurbeleid?............................................36
Waar zit cultuur?...................................................................................37




3