Hoofdstuk 9: DEMOCRATIE NA DE
EERSTE WERELDOORLOG
LOPPEM(ligt in West-Vlaanderen)
In het Kasteel van Loppem werd tijdelijk het hoofdkwartier ondergebracht. Intussen leed
Duitsland zware verliezen in de Eerste Wereldoorlog: het verloor zijn bondgenoten en
kreeg te maken met interne opstanden.
Op 11 november 1918 kwam er een einde aan de oorlog. Opmerkelijk is dat het front
zich toen nog niet op Duits grondgebied bevond, maar wel bijvoorbeeld in de buurt van
Gent. Duitsland was echter van binnenuit aan het instorten.
Aanvankelijk verwachtte men dat de oorlog pas rond 1919 zou eindigen, omdat de
geallieerden slechts langzaam oprukten(het was moeilijk om Duitsland uit te sluiten).
Het plotselinge einde kwam dan ook als een grote verrassing.
• 11 november 1918: de Wapenstilstand van 11 november 1918 wordt
ondertekend.
• De frontlijn heeft ondertussen Gent bereikt(en is dus niet in het bezit van
Duitsland), terwijl de rest van België nog grotendeels onder Duitse bezetting
staat.
• Een delegatie vertrekt onmiddellijk vanuit Brussel om contact op te nemen met
koning Albert I van België.
Er heerst grote politieke onrust en angst over wat er in Brussel zal gebeuren, aangezien
de stad nog onder Duitse controle staat. Er zijn opstanden, maar die richten zich niet
1
,tegen België zelf. Tegelijk breidt de socialistische linkse beweging zich sterk uit in
Duitsland en in de door Duitsland bezette gebieden.
Koning Albert I neemt het initiatief en handelt snel: binnen elf dagen zorgt hij voor de
vorming van een nieuwe regering. Zijn doel is om de socialisten in het politieke systeem
te integreren en zo een revolutie te voorkomen.
• De Belgische Werkliedenpartij moet uitgroeien tot een volwaardige politieke
partij.
• In plaats van een revolutie te riskeren, wil men de socialisten tegemoetkomen
door hen politieke invloed te geven.
• De koning schuift de militaire regering aan de kant en kiest voor een burgerlijke
regering met bredere vertegenwoordiging.
• 11 november 1918: het einde van de Eerste Wereldoorlog markeert een periode
van grote onzekerheid in Europa.
• In de jaren voordien en tijdens het einde van de oorlog breken er revoluties uit in
verschillende steden, zoals Sint-Petersburg (1917), Berlijn, Wenen en Boedapest
(1918).
• Ook in Brussel dreigt onrust, met onder andere het ontstaan van zogenaamde
“Soldatenraden”, geïnspireerd door revolutionaire bewegingen in Duitsland.
• Duitse soldaten ondernemen zelfs pogingen tot een socialistische opstand.
• Er ontstaat een linkse beweging die zich keert tegen het bestaande Belgische
bestuur.
Europa bevindt zich op dat moment in een toestand van chaos:
• Centraal België staat nog onder Duitse controle, maar Duitsland zelf is intern aan
het instorten.
2
, • In Rusland wordt de familie van tsaar Nicolaas II van Rusland aangevallen en
uiteindelijk vermoord tijdens de Russische Revolutie.
• Tientallen vorstenhuizen verliezen hun macht.
• In Centraal- en Oost-Europa verdwijnen monarchieën en maken ze plaats voor
vaak linkse of radicale regimes.
• Na vier jaar oorlog en hongersnood is de bevolking uitgeput, wat de kans op
revoluties sterk vergroot.
• Er wordt een formateur aangeduid om met koning Albert I van België te
onderhandelen over een nieuwe regering.
• Er ontstaat het idee van een regering van nationale unie, waarbij de
belangrijkste politieke strekkingen vertegenwoordigd zijn.
• De regering wordt samengesteld uit:
o 6 katholieken
o 3 liberalen
o 3 socialisten
→ Dit zorgt nog steeds voor een katholieke meerderheid.
3
EERSTE WERELDOORLOG
LOPPEM(ligt in West-Vlaanderen)
In het Kasteel van Loppem werd tijdelijk het hoofdkwartier ondergebracht. Intussen leed
Duitsland zware verliezen in de Eerste Wereldoorlog: het verloor zijn bondgenoten en
kreeg te maken met interne opstanden.
Op 11 november 1918 kwam er een einde aan de oorlog. Opmerkelijk is dat het front
zich toen nog niet op Duits grondgebied bevond, maar wel bijvoorbeeld in de buurt van
Gent. Duitsland was echter van binnenuit aan het instorten.
Aanvankelijk verwachtte men dat de oorlog pas rond 1919 zou eindigen, omdat de
geallieerden slechts langzaam oprukten(het was moeilijk om Duitsland uit te sluiten).
Het plotselinge einde kwam dan ook als een grote verrassing.
• 11 november 1918: de Wapenstilstand van 11 november 1918 wordt
ondertekend.
• De frontlijn heeft ondertussen Gent bereikt(en is dus niet in het bezit van
Duitsland), terwijl de rest van België nog grotendeels onder Duitse bezetting
staat.
• Een delegatie vertrekt onmiddellijk vanuit Brussel om contact op te nemen met
koning Albert I van België.
Er heerst grote politieke onrust en angst over wat er in Brussel zal gebeuren, aangezien
de stad nog onder Duitse controle staat. Er zijn opstanden, maar die richten zich niet
1
,tegen België zelf. Tegelijk breidt de socialistische linkse beweging zich sterk uit in
Duitsland en in de door Duitsland bezette gebieden.
Koning Albert I neemt het initiatief en handelt snel: binnen elf dagen zorgt hij voor de
vorming van een nieuwe regering. Zijn doel is om de socialisten in het politieke systeem
te integreren en zo een revolutie te voorkomen.
• De Belgische Werkliedenpartij moet uitgroeien tot een volwaardige politieke
partij.
• In plaats van een revolutie te riskeren, wil men de socialisten tegemoetkomen
door hen politieke invloed te geven.
• De koning schuift de militaire regering aan de kant en kiest voor een burgerlijke
regering met bredere vertegenwoordiging.
• 11 november 1918: het einde van de Eerste Wereldoorlog markeert een periode
van grote onzekerheid in Europa.
• In de jaren voordien en tijdens het einde van de oorlog breken er revoluties uit in
verschillende steden, zoals Sint-Petersburg (1917), Berlijn, Wenen en Boedapest
(1918).
• Ook in Brussel dreigt onrust, met onder andere het ontstaan van zogenaamde
“Soldatenraden”, geïnspireerd door revolutionaire bewegingen in Duitsland.
• Duitse soldaten ondernemen zelfs pogingen tot een socialistische opstand.
• Er ontstaat een linkse beweging die zich keert tegen het bestaande Belgische
bestuur.
Europa bevindt zich op dat moment in een toestand van chaos:
• Centraal België staat nog onder Duitse controle, maar Duitsland zelf is intern aan
het instorten.
2
, • In Rusland wordt de familie van tsaar Nicolaas II van Rusland aangevallen en
uiteindelijk vermoord tijdens de Russische Revolutie.
• Tientallen vorstenhuizen verliezen hun macht.
• In Centraal- en Oost-Europa verdwijnen monarchieën en maken ze plaats voor
vaak linkse of radicale regimes.
• Na vier jaar oorlog en hongersnood is de bevolking uitgeput, wat de kans op
revoluties sterk vergroot.
• Er wordt een formateur aangeduid om met koning Albert I van België te
onderhandelen over een nieuwe regering.
• Er ontstaat het idee van een regering van nationale unie, waarbij de
belangrijkste politieke strekkingen vertegenwoordigd zijn.
• De regering wordt samengesteld uit:
o 6 katholieken
o 3 liberalen
o 3 socialisten
→ Dit zorgt nog steeds voor een katholieke meerderheid.
3
