Vwo Systeem aarde CE2026 ev Samenvatting H3
Samenvatting
bij hoofdstuk 3
De Geo LRN-line bovenbouw havo/vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2024
, Vwo Systeem aarde CE2026 ev Samenvatting H3
3 Landschappen
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Hoe ontstaan verschillende landschappen en stroomgebieden en
welke invloed heeft de mens op de ecologische draagkracht van deze
systemen?
3.1 Natuurlijke landschapszones
Deelvragen
1 Hoe ontstaan verschillende landschappen onder invloed van met
elkaar samenhangende geofactoren?
2 Waarom vallen natuurlijke landschapszones, klimaatgebieden en
de zones van natuurlijke plantengroei grotendeels samen?
3 Wat zijn de kenmerken van de landschapszones en wat is de
verklaring van hun ligging?
Landschapszones op aarde
► Je kunt de samenhang tussen de lithosfeer, de atmosfeer, de
biosfeer en de hydrosfeer ook op een andere manier beschrijven,
geofactor namelijk met geofactoren: het klimaat, de atmosfeer (lucht), de
flora
flora, de fauna, de bodem, het water, de gesteenten en het reliëf
fauna
bodem en de mens (figuur 3.3). De geofactoren zorgen voor de vorming van
water landschappen met als drijvende krachten de energie van de zon en
mens de endogene krachten.
● De geofactoren beïnvloeden elkaar. Een verandering van een
geofactor heeft gevolgen voor een of meer andere geofactoren.
Hierdoor kan ook het landschap veranderen. Het landschap is zo een
dynamisch systeem. Het maakt daarnaast uit hoelang veranderingen
duren. Op deze manier speelt de tijd ook een rol (figuur 3.3).
● Op aarde worden een aantal natuurlijke landschapszones
landschapszone
onderscheiden (figuur 3.4), die geleidelijk in elkaar overgaan en
grotendeels samenvallen met klimaatgebieden en met de zones van
natuurlijke plantengroei.
Tropische zone
tropische zone ► Tropische zone: tropisch regenwoud en savanne (figuur 3.4 en
3.5).
● Het tropische regenwoud (figuur 3.6) komt voor in gebieden met
een tropisch regenwoudklimaat. De luchtvochtigheid is constant
hoger dan 80%. Er leven heel veel verschillende planten en dieren.
Een tropisch regenwoud bestaat een bovenste etage van een
aaneengesloten bladerdak met daaruit stekende woudreuzen. De
middelste etage bestaat uit bomen en struiken van enkele meters
hoog. De laagste etage is de schaduwrijke bosvloer.
● De tropische bodem is niet vruchtbaar. Schimmels en bacteriën
breken dode planten, bomen en dieren onmiddellijk af. Soms
gebeurt dat in minder dan een paar uur. De voedingsstoffen die
daarbij vrijkomen, worden snel door andere planten en bomen
opgenomen. Daardoor is de humuslaag erg dun.
■ Veel bodems in de tropen hebben tot op een grote diepte een
rode kleur (figuur 3.7). Door de grote hoeveelheid neerslag en de
De Geo LRN-line bovenbouw havo/vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2024
Samenvatting
bij hoofdstuk 3
De Geo LRN-line bovenbouw havo/vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2024
, Vwo Systeem aarde CE2026 ev Samenvatting H3
3 Landschappen
De hoofdvraag in dit hoofdstuk is:
Hoe ontstaan verschillende landschappen en stroomgebieden en
welke invloed heeft de mens op de ecologische draagkracht van deze
systemen?
3.1 Natuurlijke landschapszones
Deelvragen
1 Hoe ontstaan verschillende landschappen onder invloed van met
elkaar samenhangende geofactoren?
2 Waarom vallen natuurlijke landschapszones, klimaatgebieden en
de zones van natuurlijke plantengroei grotendeels samen?
3 Wat zijn de kenmerken van de landschapszones en wat is de
verklaring van hun ligging?
Landschapszones op aarde
► Je kunt de samenhang tussen de lithosfeer, de atmosfeer, de
biosfeer en de hydrosfeer ook op een andere manier beschrijven,
geofactor namelijk met geofactoren: het klimaat, de atmosfeer (lucht), de
flora
flora, de fauna, de bodem, het water, de gesteenten en het reliëf
fauna
bodem en de mens (figuur 3.3). De geofactoren zorgen voor de vorming van
water landschappen met als drijvende krachten de energie van de zon en
mens de endogene krachten.
● De geofactoren beïnvloeden elkaar. Een verandering van een
geofactor heeft gevolgen voor een of meer andere geofactoren.
Hierdoor kan ook het landschap veranderen. Het landschap is zo een
dynamisch systeem. Het maakt daarnaast uit hoelang veranderingen
duren. Op deze manier speelt de tijd ook een rol (figuur 3.3).
● Op aarde worden een aantal natuurlijke landschapszones
landschapszone
onderscheiden (figuur 3.4), die geleidelijk in elkaar overgaan en
grotendeels samenvallen met klimaatgebieden en met de zones van
natuurlijke plantengroei.
Tropische zone
tropische zone ► Tropische zone: tropisch regenwoud en savanne (figuur 3.4 en
3.5).
● Het tropische regenwoud (figuur 3.6) komt voor in gebieden met
een tropisch regenwoudklimaat. De luchtvochtigheid is constant
hoger dan 80%. Er leven heel veel verschillende planten en dieren.
Een tropisch regenwoud bestaat een bovenste etage van een
aaneengesloten bladerdak met daaruit stekende woudreuzen. De
middelste etage bestaat uit bomen en struiken van enkele meters
hoog. De laagste etage is de schaduwrijke bosvloer.
● De tropische bodem is niet vruchtbaar. Schimmels en bacteriën
breken dode planten, bomen en dieren onmiddellijk af. Soms
gebeurt dat in minder dan een paar uur. De voedingsstoffen die
daarbij vrijkomen, worden snel door andere planten en bomen
opgenomen. Daardoor is de humuslaag erg dun.
■ Veel bodems in de tropen hebben tot op een grote diepte een
rode kleur (figuur 3.7). Door de grote hoeveelheid neerslag en de
De Geo LRN-line bovenbouw havo/vwo
© ThiemeMeulenhoff, Amersfoort, 2024
