Hoofdstuk 1 Globalisering in China
Paragraaf 1.1 China: bevolking en ruimte
Leeg westen, vol oosten
► In China wonen 1,4 miljard mensen. De bevolkingsspreiding is erg ongelijk. Het
oosten is dichtbevolkt, het westen dunbevolkt door ongunstige natuurlijke factoren:
woestijnen (te droog) en bergen (te hoog, te koud).
● In China zijn grote verschillen in neerslag. In het zuidoosten valt de meeste regen.
Richting het noordwesten wordt het steeds droger.
● Een groot deel van China is bergachtig. Het reliëf lijkt op een trap met drie treden:
■ Hoogland van Tibet (Tibetaans Hoogland) op zo’n 4.500 m hoogte. Landschap:
toendra met altijd bevroren ondergrond. Het is het brongebied van grote rivieren.
■ Hoogvlakten van 1.000 tot 2.000 m hoog met woestijnen, steppe en
akkerbouwgebieden.
■ Laagvlakte (0 tot 200 m) met delta’s van grote rivieren. Het is een dichtbevolkt,
verstedelijkt gebied.
Bevolkingspolitiek
► Chinese bevolkingspolitiek: maatregelen om het aantal en de spreiding van de
bevolking te veranderen.
● Tussen 1979 en 2015: eenkindpolitiek. Het bevolkingsdiagram van China laat
zien dat het aandeel 65-plussers in de bevolking stijgt: vergrijzing. Dat komt door
een daling van het aantal kinderen en een stijging van de levensverwachting.
■ Sinds 2015: twee kinderen toegestaan. Maar Chinezen zijn gewend aan kleine
gezinnen. De opleiding van kinderen is duur. En een groot gezin is lastig te
combineren met werk.
● Bij bevolkingspolitiek gaat het ook over de spreiding van de bevolking. De regering
wil de bevolking beter verdelen over het land door migratie vanuit het oosten naar het
westen.
,Etnische minderheden
► In het volle oosten wonen Han-Chinezen die de Chinese taal spreken en Chinese
leefgewoonten hebben. In het lege westen wonen andere etnische groepen, met
een eigen cultuur. Ze zijn in de minderheid in China. Je noemt ze etnische
minderheden maar in de dunbevolkte woestijn- en berggebieden in het westen,
noorden en zuiden zijn ze in de meerderheid.
● Minderheidsgebieden verchinezen. De massale migratie van Han-Chinezen
brengt welvaart en Chinese cultuur. Nadeel: achterstelling oorspronkelijke bevolking.
Zij krijgen de mindere baantjes en verliezen hun eigen cultuur. De regering treedt
streng op tegen kritiek en protesten.
■ Voorbeeld: de Oeigoeren, een Turks steppevolk. Hun taal: Oeigoers, hun
godsdienst: islam.
Begrippen:
Bevolkingsspreiding=
De verdeling van mensen over een land of gebied.
Reliëf=
Hoogteverschillen in het landschap.
Toendra=
Boomloos gebied in de poolstreken met begroeiing van grassen, mossen en lage
struikjes.
Hoogvlakten=
Vlak of zachtgolvend gebied dat meer dan 500 m hoog ligt.
Laagvlakte=
Gebied zonder hoogteverschillen dat lager ligt dan 500 m.
Delta=
Een gebied vlak voor de monding, waar de rivier zich vertakt in vele rivierlopen.
Bevolkingspolitiek=
, Maatregelen van de overheid om het aantal en de spreiding van de bevolking te
beïnvloeden.
Eenkindpolitiek=
Politiek waarbij gezinnen niet meer dan 1 kind mogen hebben.
Bevolkingsdiagram=
Staafdiagram met de leeftijdsopbouw van de bevolking.
Vergrijzing=
Toename van het aandeel ouderen (65+) in de totale bevolking.
Levensverwachting=
Het gemiddelde aantal verwachten levensjaren op een bepaalde leeftijd.
Etnische groep=
Een groep mensen met een andere cultuur dan die van andere bevolkingsgroepen in
een land.
Cultuur=
Alles wat je hebt aangeleerd.
Etnische minderheden=
Etnische groepen die in een land in de minderheid zijn.
Migratie=
Verhuizen van de ene woonplaats naar de andere.
Paragraaf 1.1 China: bevolking en ruimte
Leeg westen, vol oosten
► In China wonen 1,4 miljard mensen. De bevolkingsspreiding is erg ongelijk. Het
oosten is dichtbevolkt, het westen dunbevolkt door ongunstige natuurlijke factoren:
woestijnen (te droog) en bergen (te hoog, te koud).
● In China zijn grote verschillen in neerslag. In het zuidoosten valt de meeste regen.
Richting het noordwesten wordt het steeds droger.
● Een groot deel van China is bergachtig. Het reliëf lijkt op een trap met drie treden:
■ Hoogland van Tibet (Tibetaans Hoogland) op zo’n 4.500 m hoogte. Landschap:
toendra met altijd bevroren ondergrond. Het is het brongebied van grote rivieren.
■ Hoogvlakten van 1.000 tot 2.000 m hoog met woestijnen, steppe en
akkerbouwgebieden.
■ Laagvlakte (0 tot 200 m) met delta’s van grote rivieren. Het is een dichtbevolkt,
verstedelijkt gebied.
Bevolkingspolitiek
► Chinese bevolkingspolitiek: maatregelen om het aantal en de spreiding van de
bevolking te veranderen.
● Tussen 1979 en 2015: eenkindpolitiek. Het bevolkingsdiagram van China laat
zien dat het aandeel 65-plussers in de bevolking stijgt: vergrijzing. Dat komt door
een daling van het aantal kinderen en een stijging van de levensverwachting.
■ Sinds 2015: twee kinderen toegestaan. Maar Chinezen zijn gewend aan kleine
gezinnen. De opleiding van kinderen is duur. En een groot gezin is lastig te
combineren met werk.
● Bij bevolkingspolitiek gaat het ook over de spreiding van de bevolking. De regering
wil de bevolking beter verdelen over het land door migratie vanuit het oosten naar het
westen.
,Etnische minderheden
► In het volle oosten wonen Han-Chinezen die de Chinese taal spreken en Chinese
leefgewoonten hebben. In het lege westen wonen andere etnische groepen, met
een eigen cultuur. Ze zijn in de minderheid in China. Je noemt ze etnische
minderheden maar in de dunbevolkte woestijn- en berggebieden in het westen,
noorden en zuiden zijn ze in de meerderheid.
● Minderheidsgebieden verchinezen. De massale migratie van Han-Chinezen
brengt welvaart en Chinese cultuur. Nadeel: achterstelling oorspronkelijke bevolking.
Zij krijgen de mindere baantjes en verliezen hun eigen cultuur. De regering treedt
streng op tegen kritiek en protesten.
■ Voorbeeld: de Oeigoeren, een Turks steppevolk. Hun taal: Oeigoers, hun
godsdienst: islam.
Begrippen:
Bevolkingsspreiding=
De verdeling van mensen over een land of gebied.
Reliëf=
Hoogteverschillen in het landschap.
Toendra=
Boomloos gebied in de poolstreken met begroeiing van grassen, mossen en lage
struikjes.
Hoogvlakten=
Vlak of zachtgolvend gebied dat meer dan 500 m hoog ligt.
Laagvlakte=
Gebied zonder hoogteverschillen dat lager ligt dan 500 m.
Delta=
Een gebied vlak voor de monding, waar de rivier zich vertakt in vele rivierlopen.
Bevolkingspolitiek=
, Maatregelen van de overheid om het aantal en de spreiding van de bevolking te
beïnvloeden.
Eenkindpolitiek=
Politiek waarbij gezinnen niet meer dan 1 kind mogen hebben.
Bevolkingsdiagram=
Staafdiagram met de leeftijdsopbouw van de bevolking.
Vergrijzing=
Toename van het aandeel ouderen (65+) in de totale bevolking.
Levensverwachting=
Het gemiddelde aantal verwachten levensjaren op een bepaalde leeftijd.
Etnische groep=
Een groep mensen met een andere cultuur dan die van andere bevolkingsgroepen in
een land.
Cultuur=
Alles wat je hebt aangeleerd.
Etnische minderheden=
Etnische groepen die in een land in de minderheid zijn.
Migratie=
Verhuizen van de ene woonplaats naar de andere.
