Onderzoeksmethoden- en
technieken III
1
, Chapter 1: What is qualitative research in psychology
and was it really hidden?
Inhoud + inleiding
• Psychologie en de historisch kwantitatieve basis
• Breuklijnen tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
• Visie op wetenschap als basis voor polarisering
• Visie op kwalitatief onderzoek
• Definitie kwalitatief onderzoek
• Ontluiken van kwalitatief onderzoek in de psychologie
• Doorbreken van kwantitatief paradigma
• Het kwantitatief imperatief
• Kort historisch overzicht
Kwalitatieve methoden zijn een andere manier van aan wetenschap te doen. Let wel op, het is geen
minderwaardig onderzoek!!! Kwalitatief en kwantitatief zijn even waardevol en moeilijk om te doen!!!
We kunnen spreken over een soort van breuklijn tussen de twee waarbij de kwalitatieve de
kwantitatieve niet begrijpen en omgekeerd.
Psychologie: historisch kwantitatieve basis
Positivisme
= natuurwetenschappelijke benadering: we gaan kijken naar de wereld, zoektocht naar universele
wetten
" Fysica, chemie: experiment, universalisme, meten, reductionisme
" Statistische invloeden
" Ter vergelijking: sociologie => 1950-1960 focus op kwalitatief onderzoek
" Ter vergelijking: biologie: observatie
Expansie door (1) klinische en (2) educatie, forensische , marketing , …
Die kwantitatieve basis heeft ook een expansie meegemaakt door klinische psychologie. Men ging
eigenlijk onkwantificeren wat er aan de hand was in het kader van educatie, forensische psychologie,
marketing psychologie (wat maakt dat iemand een product gaat kopen en hoe kunnen ze hier toe
aansporen?), …
Tekort aan kritische massa in het verleden
Meer massa = > meer kansen op kritiek.
Psychologie enkel aan universiteiten
4
,Opkomst praktijkwerkers met kennis mbt context.
Conclusie + notities
Door deze 4 zaken kwam er een toename van kwalitatief onderzoek in psychologie!
Notities
Een positivistit is iemand die denkt dat er universele wetten zijn ergens en die dat ze met onderzoek
moeten gaan proberen omschrijven. Voorbeelden daarvan in de fysica, in de chemie, … waarbij men
een experiment doet en op zoek gaat naar een universele wet die eigenlijk vooral die experimenten
gaat gelden en dat men natuurlijke fenomenen die men ziet gaat reducioneren tot die ene wet.
Þ Dus de complexe wereld waarin wij leven wordt gereduceerd tot een eenvoudige formule!
Natuurlijk heeft statistiek hiertoe bijgedragen.
Ter vergelijking:
- Sociologie legde vooral de focus op kwalitatief onderzoek. Dus terwijl dat de psychologie het
kwantitatieve pad bewandelt, zien we dat de sociologie eerder het kwalitatieve pad
bewandelt.
- Biologie gaat voor een groot stuk gebruik maken van observatie wat voor een groot deel
aansluit bij de natwet benadering, maar anderzijds kan observatie ook gebruikt kan worden
in termen van kwalitatief onderzoek.
Anderzijds zijn er ook andere zaken die aan de basis liggen van de kwalitatieve benadering:
- 3: In vergelijng met nu waren er vroeger veel minder psychologie studenten met gevolg ook
veel minder psychologisch onderzoek en met gevolg daarvan ook minder psychologen
waren. Dus als je groepe klein is, dan is er eigenlijk een tekort aan kritische massa -> de kans
op andersgezinden was heel wat kleiner.
9 Naarmate er een toename was van het aantal psychologie studenten en psychologie
faculteiten en dergelijke, was er ook meer kans op kritiek op de kwantitatieve
benaderingen en zag je meer een toename in interesse voor kwalitatief onderzoek in de
psychologie.
- 4: En daarbovenop om de kwalitatieve basis een beetje onderdruk te zetten en uit te dagen,
zien we dat psychologie die enkel aan de universiteiten gedoceerd werden, zien we dat er
ook heel wat praktijkwerkers zijn die misschien geen psycholoog zijn maar wel kennis
hebben mbt de context waarin dat de mensen functioneren.
Zijn zo gekomen tot het feit dat buiten het zuiver kwantitatieve benadering van een individu ook
inzicht te hebben in de context, en daarvoor heb je een stuk kwalitatief onderzoek nodig.
5
, Breuklijnen tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Deze woorden worden vaak gebruikt om ze te beschrijven, maar we zagen dat beide manieren van
onderzoek gelijkwaardig zijn dus het is niet dat de ene kant beter is dan de andere kant!
Kwantitatief Kwalitatief
- Objectief - Subjectief
- Harde data - Soft
- Mechanische benadering - Rationele benadering (laten meer de rede
- Kwantitatief een rol spelen)
- Nomothetisch (groepsconclusies => *) - Kwalitatief
- Analytisch (diepgaand kwantitatief) - Teleologisch (rede, waarom,…) => *
- Operationeel (doel is duidelijk) - Idiografisch (op individu gericht => wat
maakt dat een individu zich onderscheid van
anderen en dat het uniek is?)
- Synoptisch (breed => **)
Notities
* Nomothetisch: men gaat opzoek naar wetmatigheden die voor iedereen gelden. <-> Teleologsich:
gedrag vertonen mensen door een bepaald doel dat ze voor ogen hebben, dus er zijn geen universele
wetten. Het is het doel dat het individu voor ogen heeft dat zijn/haar gedrag gaat bepalen.
** We moeten concept niet alleen bekijken van ons eigen discipline maar ook vanuit anderen
disciplines: hoe kijkt een socioloog naar een bepaald fenomeen? Hoe kijkt geoloog ernaar, een arts, …?
We kunnen die verschillende ideëen over dat thema moeilijk kwantificeren, is beter in een kwalitatieve
benadering. Bovendien is het ook nuttig om over de tijd heen te gaan kijken; hoe was een fenomeen
vroeger en hoe worden ze nu bekeken?
Visie op wetenschap als basis voor polarisering
Een andere oorzaak als basis voor die polarisering tussen het kwalitatieve en kwantitateve onderzoek,
is de manier waarop er naar wetenschap gekeken wordt.
Visie op wetenschap (Woolgar, 1996)
We kijken naar de conceptualisering van de wetenschap vanuit psychologie en kijken naar wetenschap
als een social construct. Al deze kenmerken maken dat we kunnen zeggen dat die visie op wetenschap
ook een basis kan vormen tussen polarisering voor kwalitatief en kwantitatief onderzoek.
Conceptualisering wetenschap vanuit Wetenschap als social construct
- Objecten in de natuurlijke omgeving zijn - Mensen kunnen echte wereld nooit direct
objectief en reëel en bestaan onafhankelijk observeren
van mensen - Mensen krijgen een wereldbeeld dat wordt
- Wetenschappelijke kennis wordt bepaald opgelegd door de wetenschap
door actuele karakteristieken van de 9 We krijgen een wereldbeeld opgelegd,
fysische wereld een wereldbeeld dat ons wat filtert en in
- -> Het zijn de karakteristieken die de een bepaalde richting duwt.
wetenschapelijke kennis bepalen.
6
technieken III
1
, Chapter 1: What is qualitative research in psychology
and was it really hidden?
Inhoud + inleiding
• Psychologie en de historisch kwantitatieve basis
• Breuklijnen tussen kwantitatief en kwalitatief onderzoek
• Visie op wetenschap als basis voor polarisering
• Visie op kwalitatief onderzoek
• Definitie kwalitatief onderzoek
• Ontluiken van kwalitatief onderzoek in de psychologie
• Doorbreken van kwantitatief paradigma
• Het kwantitatief imperatief
• Kort historisch overzicht
Kwalitatieve methoden zijn een andere manier van aan wetenschap te doen. Let wel op, het is geen
minderwaardig onderzoek!!! Kwalitatief en kwantitatief zijn even waardevol en moeilijk om te doen!!!
We kunnen spreken over een soort van breuklijn tussen de twee waarbij de kwalitatieve de
kwantitatieve niet begrijpen en omgekeerd.
Psychologie: historisch kwantitatieve basis
Positivisme
= natuurwetenschappelijke benadering: we gaan kijken naar de wereld, zoektocht naar universele
wetten
" Fysica, chemie: experiment, universalisme, meten, reductionisme
" Statistische invloeden
" Ter vergelijking: sociologie => 1950-1960 focus op kwalitatief onderzoek
" Ter vergelijking: biologie: observatie
Expansie door (1) klinische en (2) educatie, forensische , marketing , …
Die kwantitatieve basis heeft ook een expansie meegemaakt door klinische psychologie. Men ging
eigenlijk onkwantificeren wat er aan de hand was in het kader van educatie, forensische psychologie,
marketing psychologie (wat maakt dat iemand een product gaat kopen en hoe kunnen ze hier toe
aansporen?), …
Tekort aan kritische massa in het verleden
Meer massa = > meer kansen op kritiek.
Psychologie enkel aan universiteiten
4
,Opkomst praktijkwerkers met kennis mbt context.
Conclusie + notities
Door deze 4 zaken kwam er een toename van kwalitatief onderzoek in psychologie!
Notities
Een positivistit is iemand die denkt dat er universele wetten zijn ergens en die dat ze met onderzoek
moeten gaan proberen omschrijven. Voorbeelden daarvan in de fysica, in de chemie, … waarbij men
een experiment doet en op zoek gaat naar een universele wet die eigenlijk vooral die experimenten
gaat gelden en dat men natuurlijke fenomenen die men ziet gaat reducioneren tot die ene wet.
Þ Dus de complexe wereld waarin wij leven wordt gereduceerd tot een eenvoudige formule!
Natuurlijk heeft statistiek hiertoe bijgedragen.
Ter vergelijking:
- Sociologie legde vooral de focus op kwalitatief onderzoek. Dus terwijl dat de psychologie het
kwantitatieve pad bewandelt, zien we dat de sociologie eerder het kwalitatieve pad
bewandelt.
- Biologie gaat voor een groot stuk gebruik maken van observatie wat voor een groot deel
aansluit bij de natwet benadering, maar anderzijds kan observatie ook gebruikt kan worden
in termen van kwalitatief onderzoek.
Anderzijds zijn er ook andere zaken die aan de basis liggen van de kwalitatieve benadering:
- 3: In vergelijng met nu waren er vroeger veel minder psychologie studenten met gevolg ook
veel minder psychologisch onderzoek en met gevolg daarvan ook minder psychologen
waren. Dus als je groepe klein is, dan is er eigenlijk een tekort aan kritische massa -> de kans
op andersgezinden was heel wat kleiner.
9 Naarmate er een toename was van het aantal psychologie studenten en psychologie
faculteiten en dergelijke, was er ook meer kans op kritiek op de kwantitatieve
benaderingen en zag je meer een toename in interesse voor kwalitatief onderzoek in de
psychologie.
- 4: En daarbovenop om de kwalitatieve basis een beetje onderdruk te zetten en uit te dagen,
zien we dat psychologie die enkel aan de universiteiten gedoceerd werden, zien we dat er
ook heel wat praktijkwerkers zijn die misschien geen psycholoog zijn maar wel kennis
hebben mbt de context waarin dat de mensen functioneren.
Zijn zo gekomen tot het feit dat buiten het zuiver kwantitatieve benadering van een individu ook
inzicht te hebben in de context, en daarvoor heb je een stuk kwalitatief onderzoek nodig.
5
, Breuklijnen tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Deze woorden worden vaak gebruikt om ze te beschrijven, maar we zagen dat beide manieren van
onderzoek gelijkwaardig zijn dus het is niet dat de ene kant beter is dan de andere kant!
Kwantitatief Kwalitatief
- Objectief - Subjectief
- Harde data - Soft
- Mechanische benadering - Rationele benadering (laten meer de rede
- Kwantitatief een rol spelen)
- Nomothetisch (groepsconclusies => *) - Kwalitatief
- Analytisch (diepgaand kwantitatief) - Teleologisch (rede, waarom,…) => *
- Operationeel (doel is duidelijk) - Idiografisch (op individu gericht => wat
maakt dat een individu zich onderscheid van
anderen en dat het uniek is?)
- Synoptisch (breed => **)
Notities
* Nomothetisch: men gaat opzoek naar wetmatigheden die voor iedereen gelden. <-> Teleologsich:
gedrag vertonen mensen door een bepaald doel dat ze voor ogen hebben, dus er zijn geen universele
wetten. Het is het doel dat het individu voor ogen heeft dat zijn/haar gedrag gaat bepalen.
** We moeten concept niet alleen bekijken van ons eigen discipline maar ook vanuit anderen
disciplines: hoe kijkt een socioloog naar een bepaald fenomeen? Hoe kijkt geoloog ernaar, een arts, …?
We kunnen die verschillende ideëen over dat thema moeilijk kwantificeren, is beter in een kwalitatieve
benadering. Bovendien is het ook nuttig om over de tijd heen te gaan kijken; hoe was een fenomeen
vroeger en hoe worden ze nu bekeken?
Visie op wetenschap als basis voor polarisering
Een andere oorzaak als basis voor die polarisering tussen het kwalitatieve en kwantitateve onderzoek,
is de manier waarop er naar wetenschap gekeken wordt.
Visie op wetenschap (Woolgar, 1996)
We kijken naar de conceptualisering van de wetenschap vanuit psychologie en kijken naar wetenschap
als een social construct. Al deze kenmerken maken dat we kunnen zeggen dat die visie op wetenschap
ook een basis kan vormen tussen polarisering voor kwalitatief en kwantitatief onderzoek.
Conceptualisering wetenschap vanuit Wetenschap als social construct
- Objecten in de natuurlijke omgeving zijn - Mensen kunnen echte wereld nooit direct
objectief en reëel en bestaan onafhankelijk observeren
van mensen - Mensen krijgen een wereldbeeld dat wordt
- Wetenschappelijke kennis wordt bepaald opgelegd door de wetenschap
door actuele karakteristieken van de 9 We krijgen een wereldbeeld opgelegd,
fysische wereld een wereldbeeld dat ons wat filtert en in
- -> Het zijn de karakteristieken die de een bepaalde richting duwt.
wetenschapelijke kennis bepalen.
6
