Samenvatting hoofdstuk 9 Basen
§9.2 Basen zijn stoffen met een pH die hoger is dan 7. Als je basen oplost in water, ontstaat altijd OH -
Een base kan een H+-ion opnemen, in tegenstelling tot een zuur die een H +-ion afstaat. Er bestaan
zwakke en sterke basen. Deze vind je terug in Binas 49 (rechtsonder staan de sterke basen, vanaf
PO43- staan de zwakke basen en vanaf CIO 3- is het geen base meer te noemen. Dit zijn theoretische
basen en deze reageren niet met water).
Bij zwakke basen opgelost in water treedt een evenwichtsreactie op. Een geconjugeerd zuur-
basepaar is bijvoorbeeld IO- en HIO. Tijdens de evenwichtsreactie staat HIO steeds een H +-ion af en
IO- neemt er steeds één op. Een sterke base reageert aflopend met water. Vaak vindt eerst een
oplosvergelijking plaats, waarbij uit een zout de losse ionen vrijkomen en vervolgens kun je de
reactievergelijking opschrijven van dat losse ion, wat vaak een base is, met water. Bij een
reactievergelijking met een base in water ontstaat altijd OH -.
§9.3 Als je kijkt in Binas tabel 49 zie je verschillende soorten basen. Er bestaan basische ionen en
basische moleculaire stoffen.
Basische ionen oplossen in water:
- Een goed oplosbaar zout met een sterk basisch ion: in de reactievergelijking staat de formule
van het zout. Neem als voorbeeld K2S, in Binas tabel 45A zie je dat dit een goed oplosbaar
zout is. Als dit zout in water komt, reageren de S 2—ionen direct aflopend met water.
K2S (s) + H2O (l) OH- (aq) + HS- (aq) + 2K+ (aq)
- Een slecht oplosbaar zout met een sterk basisch ion: als je een slecht oplosbaar zou in water
brengt, zitten er maar weinig sterk basische ionen in. Dus er vindt geen reactie plaats tussen
de base en water.
- Een slecht oplosbaar zout met een zwak basisch ion: hetzelfde als bij een slecht oplosbaar
zout met een sterk basisch ion zitten er te weinig zwak basische ionen in de oplossing die
kunnen reageren met water. Er vindt dus geen reactie plaats.
- Een goed oplosbaar zout met een zwak basisch ion: er treden twee reacties op. Eerst de
oplosvergelijking van het zout waarbij een zwak basisch ion ontstaat en vervolgens de
vergelijking van de zwakke base met water, wat een evenwichtsreactie is. Neem bijvoorbeeld
het zout Na3PO4, wat goed oplosbaar is.
Na3PO4 (s) 3Na+ (aq) + PO43- (aq)
PO43- (aq) + H2O (l) ↔ OH- (aq) + HPO42- (aq)
PO43- is een meerwaardige base, het kan meer dan één H+-ion opnemen. Toch zal dit niet gebeuren,
want PO43- is een zwakke base en daardoor ligt het evenwicht links en zal de tweede reactie niet
optreden.
Moleculaire stoffen kunnen ook basen zijn, bijvoorbeeld aminen. Deze groep, NH 2, kan een H+-ion
opnemen en wordt dan positief geladen.
Bij de notatie van basische oplossingen moet je letten op het onderscheid tussen zwakke en sterke
basen. Bij sterke basen is de notatie de stoffen die ontstaan, want het is een aflopende reactie. Bij
zwakke basen noteer je de stof die reageert met water, want bij zwakke basen vindt een
evenwichtsreactie plaats waarbij het evenwicht links ligt. Dus als je bijvoorbeeld de notatie moet
geven van CN- (aq) + H2O (l) ↔ OH- (aq) + HCN (aq), is dat CN- (aq).
§9.2 Basen zijn stoffen met een pH die hoger is dan 7. Als je basen oplost in water, ontstaat altijd OH -
Een base kan een H+-ion opnemen, in tegenstelling tot een zuur die een H +-ion afstaat. Er bestaan
zwakke en sterke basen. Deze vind je terug in Binas 49 (rechtsonder staan de sterke basen, vanaf
PO43- staan de zwakke basen en vanaf CIO 3- is het geen base meer te noemen. Dit zijn theoretische
basen en deze reageren niet met water).
Bij zwakke basen opgelost in water treedt een evenwichtsreactie op. Een geconjugeerd zuur-
basepaar is bijvoorbeeld IO- en HIO. Tijdens de evenwichtsreactie staat HIO steeds een H +-ion af en
IO- neemt er steeds één op. Een sterke base reageert aflopend met water. Vaak vindt eerst een
oplosvergelijking plaats, waarbij uit een zout de losse ionen vrijkomen en vervolgens kun je de
reactievergelijking opschrijven van dat losse ion, wat vaak een base is, met water. Bij een
reactievergelijking met een base in water ontstaat altijd OH -.
§9.3 Als je kijkt in Binas tabel 49 zie je verschillende soorten basen. Er bestaan basische ionen en
basische moleculaire stoffen.
Basische ionen oplossen in water:
- Een goed oplosbaar zout met een sterk basisch ion: in de reactievergelijking staat de formule
van het zout. Neem als voorbeeld K2S, in Binas tabel 45A zie je dat dit een goed oplosbaar
zout is. Als dit zout in water komt, reageren de S 2—ionen direct aflopend met water.
K2S (s) + H2O (l) OH- (aq) + HS- (aq) + 2K+ (aq)
- Een slecht oplosbaar zout met een sterk basisch ion: als je een slecht oplosbaar zou in water
brengt, zitten er maar weinig sterk basische ionen in. Dus er vindt geen reactie plaats tussen
de base en water.
- Een slecht oplosbaar zout met een zwak basisch ion: hetzelfde als bij een slecht oplosbaar
zout met een sterk basisch ion zitten er te weinig zwak basische ionen in de oplossing die
kunnen reageren met water. Er vindt dus geen reactie plaats.
- Een goed oplosbaar zout met een zwak basisch ion: er treden twee reacties op. Eerst de
oplosvergelijking van het zout waarbij een zwak basisch ion ontstaat en vervolgens de
vergelijking van de zwakke base met water, wat een evenwichtsreactie is. Neem bijvoorbeeld
het zout Na3PO4, wat goed oplosbaar is.
Na3PO4 (s) 3Na+ (aq) + PO43- (aq)
PO43- (aq) + H2O (l) ↔ OH- (aq) + HPO42- (aq)
PO43- is een meerwaardige base, het kan meer dan één H+-ion opnemen. Toch zal dit niet gebeuren,
want PO43- is een zwakke base en daardoor ligt het evenwicht links en zal de tweede reactie niet
optreden.
Moleculaire stoffen kunnen ook basen zijn, bijvoorbeeld aminen. Deze groep, NH 2, kan een H+-ion
opnemen en wordt dan positief geladen.
Bij de notatie van basische oplossingen moet je letten op het onderscheid tussen zwakke en sterke
basen. Bij sterke basen is de notatie de stoffen die ontstaan, want het is een aflopende reactie. Bij
zwakke basen noteer je de stof die reageert met water, want bij zwakke basen vindt een
evenwichtsreactie plaats waarbij het evenwicht links ligt. Dus als je bijvoorbeeld de notatie moet
geven van CN- (aq) + H2O (l) ↔ OH- (aq) + HCN (aq), is dat CN- (aq).
