samenvatting - filosofie van de pedagogische wetenschappen

Filosofie van de pedagogische
wetenschappen
Hoofdstuk 1: Wetenschapsfilosofie en de pedagogische
wetenschappen.
Wat is filosofie? Onmogelijke vraag -> wel inzicht verkregen in de filosofie

filosofie is een academische discipline die vier grote deeldomeinen omvat:

 metafysica
 logica
 epistemologie
 moraalfilosofie

De vier filosofische kroonjuwelen
Metafysica
= studie van wat bestaat en van de aard van wat is (onvolledige poging)

 Bv: bestaat vrije wil? Bestaan getallen? Hoe bestaan ze? Bestaat
God? Bestaat het kind?
 Er is geen eensgezindheid of ze bestaan


Logica
= studie van de geldigheid van redeneringen en argumenten

 Welke argumenten zijn geldig? Welken lijken geldig maar zijn
ongeldig? ...

 Vb. Geldig argument: P -> Q P/Q (p en q kunnen alle vormen
aannemen) proposities zijn zinnen (bv: als het regent wordt het gras
nat)

 Vb. ongeldig argument Q/ P -> het gras wordt nat dus het regent
(het gras kan nat worden op andere manieren)

Modus ponens:

 Premisse 1: Als P, dan Q (P→Q)
 Premisse 2: P is waar.(P)
 Conclusie: Dus Q is waar (Q)

,Modus tollens:


 Premisse 1: Als P, dan Q. (P→Q)
 Premisse 2: Q is onwaar. (¬Q)
 Conclusie: Dus P is onwaar. (¬P)



Affirming the consequent:

 Premisse 1: Als P, dan Q (P→Q)
 Premisse 2: Q is waar.
 Conclusie: Dus P is waar



Andere drogredenen zijn veeleer informeel. Een mogelijk voorbeeld van
een minder formele (potentiele) drogreden is de zogenoemde slippery
slope. Die redenering gaat ongeveer als volgt:

 als we vandaag A doen, zal vroeg of laat B volgen. En B is hoogst
onwenselijk


Epistemologie
= Studie van aard en mogelijkheid van kennis

 Wat is kennis? Kunnen we dingen echt kennen? Hoe weten we dat
het bestaan niet gewoon een illusie is?
 Hangt vaak samen met metafysische vragen


Ethiek of moraalfilosofie
= De studie van principes die betrekking hebben op goed en kwaad

 Bestaat goed en kwaad? Wat zijn ze? ...

Drie onderdelen

,Wetenschapsfilosofie
Ook combinaties van de deeldisciplines zijn mogelijk

, Wetenschapsfilosofie opdelen in 2

 algemene wetenschapsfilosofie
 fundamentele filosofische kwesties die verband houden met
wetenschap

 Toegepaste wetenschapsfilosofie
 kijken naar wat er allemaal in en rond een bepaalde wetenschap
gebeurt, om daar dan vervolgens filosofisch over na te denken


De Ware Betekenis van Kritiek in de Filosofie

 Filosofische kritiek betekent niet afbreken, maar grondig
onderzoeken van vanzelfsprekende ideeën

 Twijfelen aan een idee betekent niet automatisch dat het onjuist is,
maar kan dat wel als conclusie hebben.

 Het woord "kritiek" komt van het Griekse krinein (scheiden,
oordelen, beslissen).
 Verwante termen: kriterion (criterium) en kritikos (bekwaam
om te oordelen)

 Kritische filosofie draait om analyse en beoordeling, niet om
destructie.

 Doel: verfijning van ideeën, onderscheid tussen valide en
gebrekkige argumenten.

 Kritiek legt aannames bloot en helpt het denken verder te
ontwikkelen.

 Immanuel Kant’s Kritik der reinen Vernunft onderzoekt de grenzen
en mogelijkheden van de rede, niet om deze af te breken, maar om
haar te verhelderen.


Wetenschappelijke waarheid is niet vanzelfsprekend

 Wat wetenschappers of het brede publiek denken over
wetenschap is niet per se correct.
 Succes van wetenschap betekent niet automatisch dat ze de
realiteit exact beschrijft