Leerkracht 3: kansrijk onderwijs
Inclusie = iedereen is welkom in de samenleving
Exclusie = waarin mensen worden buitengesloten
Segregatie = waarin er voor een bepaalde groep buiten de samenleving
iets apart wordt georganiseerd -> bv. buitengewoon onderwijs
Integratie = waarin er binnen de samenleving iets apart wordt
georganiseerd
Bv. leerlingen van het buitengewoon onderwijs zitten wel op dezelfde
school
Wat zien we gebeuren in Vlaanderen?:
1. sterke toename van aantal lln. in het buitengewoon onderwijs
2. stijging van het aantal thuiszitters
= vaak lln. die op vraag van school thuisblijven en daarna via arts worden
gezien als ‘ziek’
3. Toename tijdelijk onderwijs aan huis (TOAH)
4. sterke toename van lln die de ‘lat’ niet halen
5. systeem staat onder druk:
Leerplicht ≠ leerrecht
Leraren en scholen voelen druk op alle fronten toenemen:
o Verwachtingen zijn hoog
Situatie in de toekomst:
Visienotatie: stappenplan naar meer inclusief onderwijs
Consultatienota met:
o Krachtlijnen
o Leidende principes
o Tijdpad (opstartfase, overgangsfase, implementatiefase)
Hoe inclusief onderwijs realiseren
Zorgcontinuüm Handelingsgericht werken
Subdidariteitsprincipe: startpunt is de
brede basiszorg
,Wat houdt brede basiszorg in, hoe werk je hieraan?
UDL (universal design for learning)
= aanpassing voor leerlingen met specifieke noden zijn ook zinvol voor andere
lln.
Doel: elke lerende wordt een expert
Principes UDL:
1. Verschillende mogelijkheden voor betrokkenheid en engagement creëren
2. Info op verschillende manieren aanbieden
3. Verschillende mogelijkheden tot actie en expressie voorzien
Handelingsgericht werken
= systematische manier van werken waarbij het aanbod afgestemd is op de
onderwijsbehoeften en basisbehoeften van de lln.
Doel: nadenken wat een lln. in een bepaalde context nodig heeft
Visie om de zorgwerking op school te optimaliseren
o Effectief onderwijs + effectieve leerlingenbegeleiding
o Onderwijsprofessionals kunnen beter omgaan met
overeenkomsten en verschillen tussen lln.
, 7 uitgangspunten (uitleg zie canvas):
1. Doelgericht: waar willen naar toe met deze lln.
Doelen formuleren: SMART principe
2. Wisselwerking & afstemming/ transactioneel:
ouders en de omgeving spelen een belangrijk rol
3. Onderwijsbehoeften: wat heeft de lln. nodig om vooropgestelde doelen
te bereiken.
RA (redelijke aanpassing)
4. De leerkracht en de ouders doen er toe
Evidence informed werken -> werken aan de hand van goede kennis
3 soorten kennis:
o Wettenschapskennis
o Praktijkkennis
o datakennis
5. positieve aspecten benutten
6. constructief samenwerken: alle partijen betrekken
7. systematisch en transparant: terugkijken naar het effect van wat we
deden
kenmerken van HGW
1. de uitgangspunten van handelingsgericht werken kunnen niet los van
elkaar gezien worden
2. het ene uitgangspunt vloeit over in het andere
3. de zeven uitgangspunten dienen evenveel en voldoende aandacht te
krijgen
Het 7 stappenplan -> naar redelijke aanpassingen voor leerlingen en leraar
Beleidsmatig onderwijs
1. een beleid
= geheel van afspraken en werkwijzen
wordt gebruikt om doelen te realiseren
bv. gelijkekansbeleid in onderwijs = gelijkwaardigheid
eigenschappen v/e beleid:
o consistentie = gelijkblijvend door de tijd
o coherentie = samenhang tussen onderdelen ( maatregelen
sluiten aan)
kan neergelegd worden in beleidstekst
die de naam kan dragen van een:
o beleidsnota
Inclusie = iedereen is welkom in de samenleving
Exclusie = waarin mensen worden buitengesloten
Segregatie = waarin er voor een bepaalde groep buiten de samenleving
iets apart wordt georganiseerd -> bv. buitengewoon onderwijs
Integratie = waarin er binnen de samenleving iets apart wordt
georganiseerd
Bv. leerlingen van het buitengewoon onderwijs zitten wel op dezelfde
school
Wat zien we gebeuren in Vlaanderen?:
1. sterke toename van aantal lln. in het buitengewoon onderwijs
2. stijging van het aantal thuiszitters
= vaak lln. die op vraag van school thuisblijven en daarna via arts worden
gezien als ‘ziek’
3. Toename tijdelijk onderwijs aan huis (TOAH)
4. sterke toename van lln die de ‘lat’ niet halen
5. systeem staat onder druk:
Leerplicht ≠ leerrecht
Leraren en scholen voelen druk op alle fronten toenemen:
o Verwachtingen zijn hoog
Situatie in de toekomst:
Visienotatie: stappenplan naar meer inclusief onderwijs
Consultatienota met:
o Krachtlijnen
o Leidende principes
o Tijdpad (opstartfase, overgangsfase, implementatiefase)
Hoe inclusief onderwijs realiseren
Zorgcontinuüm Handelingsgericht werken
Subdidariteitsprincipe: startpunt is de
brede basiszorg
,Wat houdt brede basiszorg in, hoe werk je hieraan?
UDL (universal design for learning)
= aanpassing voor leerlingen met specifieke noden zijn ook zinvol voor andere
lln.
Doel: elke lerende wordt een expert
Principes UDL:
1. Verschillende mogelijkheden voor betrokkenheid en engagement creëren
2. Info op verschillende manieren aanbieden
3. Verschillende mogelijkheden tot actie en expressie voorzien
Handelingsgericht werken
= systematische manier van werken waarbij het aanbod afgestemd is op de
onderwijsbehoeften en basisbehoeften van de lln.
Doel: nadenken wat een lln. in een bepaalde context nodig heeft
Visie om de zorgwerking op school te optimaliseren
o Effectief onderwijs + effectieve leerlingenbegeleiding
o Onderwijsprofessionals kunnen beter omgaan met
overeenkomsten en verschillen tussen lln.
, 7 uitgangspunten (uitleg zie canvas):
1. Doelgericht: waar willen naar toe met deze lln.
Doelen formuleren: SMART principe
2. Wisselwerking & afstemming/ transactioneel:
ouders en de omgeving spelen een belangrijk rol
3. Onderwijsbehoeften: wat heeft de lln. nodig om vooropgestelde doelen
te bereiken.
RA (redelijke aanpassing)
4. De leerkracht en de ouders doen er toe
Evidence informed werken -> werken aan de hand van goede kennis
3 soorten kennis:
o Wettenschapskennis
o Praktijkkennis
o datakennis
5. positieve aspecten benutten
6. constructief samenwerken: alle partijen betrekken
7. systematisch en transparant: terugkijken naar het effect van wat we
deden
kenmerken van HGW
1. de uitgangspunten van handelingsgericht werken kunnen niet los van
elkaar gezien worden
2. het ene uitgangspunt vloeit over in het andere
3. de zeven uitgangspunten dienen evenveel en voldoende aandacht te
krijgen
Het 7 stappenplan -> naar redelijke aanpassingen voor leerlingen en leraar
Beleidsmatig onderwijs
1. een beleid
= geheel van afspraken en werkwijzen
wordt gebruikt om doelen te realiseren
bv. gelijkekansbeleid in onderwijs = gelijkwaardigheid
eigenschappen v/e beleid:
o consistentie = gelijkblijvend door de tijd
o coherentie = samenhang tussen onderdelen ( maatregelen
sluiten aan)
kan neergelegd worden in beleidstekst
die de naam kan dragen van een:
o beleidsnota
