Hoofdstuk 3 – Consumentengedrag en de
afleiding van de vraag
Inleiding
Marktvraag = som van individuele vraagcurves
➔ Koopgedrag van consumenten volgens beperkingen (budget)
Theorie van consumptiebeslissing van individuen = theoretische fundering voor verloop van
vraagcurve
➔ Rol van voorkeuren
➔ Wijzigingen in het inkomen
➔ Prijzen
➔ Overheidsrol
Nut, marginaal nut en consumptiebeslissingen
Nut
= de voldoening die gehaald wordt uit de consumptie van een bepaalde hoeveelheid van een
willekeurig goed
Waardeparadox:
- Goederen met groot nut maar geen waarde (vb. water, lucht)
- Goederen met weinig nut maat grote waarde (vb. diamanten)
Klassieke economen dachten dat nut kardinaal1 was
➔ Dat is niet zo! → Ordinaal
Marginaal nut
= toename van het totaal nut per bijkomende eenheid consumptie van dat goed
= verandering in nut/ verandering in aantal dat je aankoopt
Marginaal nut per € = marginaal nut/prijs
1e wet van Gossen: marginaal nut van een goed daalt als de consumptie ervan stijgt
Consumentenbeslissingen
Afhankelijk van:
- Preferenties
- Budgettaire mogelijkheden
1
Meetbaar, een meeteenheid
, 2e wet van Gossen: een consument die zijn totaal nut wil maximaliseren zijn bestedingen zodanig zal
verdelen dat de laatste eurocent die aan de verschillende goederen wordt besteed overal eenzelfde
nut oplevert
Evenwicht: Combinatie zoeken van een hoeveelheid x1 en x2 dat binnen je budget past en je het
meest nut oplevert!
➔ Totale nut = totaal nut x1 + totaal nut x2
➔ In evenwicht is marginaal nut/€ van x1 = marginaal nut/€ van x2
In het optimum: marginale baten van een extra euro = marginale kosten van het andere goed
➔ Bijkomend nut per euro = nutsverlies door een euro minder te kunnen uitgeven aan een
ander goed
Baten = voordelen
Kosten = nadelen
Preferenties, indifferentiecurven en nutfuncties
Preferenties en indifferentiecurven
Volledigheid: goederenbundels kunnen vergelijken en ordenen
Transitief: volgens preferenties van de consument zal a verkozen worden boven c
Veronderstellingen van de preferenties:
- Niet-verzadiging: liever meer van alle goederen dan minder
- Convexe preferenties
Indifferentiecurve = curve die alle bundels verbindt die de consument hetzelfde totaal nut oplevert.
Eigenschappen van de indifferentiecurve
1. Dalend verloop
Als men een hoeveelheid van goed 2 ontneemt, zal men een bepaalde hoeveelheid van goed 1
moeten bijgeven om het totale nut te behouden.
2. Convex t.o.v. de oorsprong
Betalingsbereidheid van de consument voor extra eenheden van een willekeurig goed daalt
naarmate hij er meer van consumeert
Substitutieverhouding van goed 2 op goed 1 = Hoeveel is de consument bereidt maximaal op te
geven van goed 2 voor een extra hoeveelheid van goed 1 (zonder dat het nut wijzigt)
𝛥𝑥2
𝑆𝑉21 = −
𝛥𝑥1
3. Hoger nutsniveau naarmate verder van de oorsprong
4. Twee indifferentiecurven kunnen elkaar niet raken of snijden
afleiding van de vraag
Inleiding
Marktvraag = som van individuele vraagcurves
➔ Koopgedrag van consumenten volgens beperkingen (budget)
Theorie van consumptiebeslissing van individuen = theoretische fundering voor verloop van
vraagcurve
➔ Rol van voorkeuren
➔ Wijzigingen in het inkomen
➔ Prijzen
➔ Overheidsrol
Nut, marginaal nut en consumptiebeslissingen
Nut
= de voldoening die gehaald wordt uit de consumptie van een bepaalde hoeveelheid van een
willekeurig goed
Waardeparadox:
- Goederen met groot nut maar geen waarde (vb. water, lucht)
- Goederen met weinig nut maat grote waarde (vb. diamanten)
Klassieke economen dachten dat nut kardinaal1 was
➔ Dat is niet zo! → Ordinaal
Marginaal nut
= toename van het totaal nut per bijkomende eenheid consumptie van dat goed
= verandering in nut/ verandering in aantal dat je aankoopt
Marginaal nut per € = marginaal nut/prijs
1e wet van Gossen: marginaal nut van een goed daalt als de consumptie ervan stijgt
Consumentenbeslissingen
Afhankelijk van:
- Preferenties
- Budgettaire mogelijkheden
1
Meetbaar, een meeteenheid
, 2e wet van Gossen: een consument die zijn totaal nut wil maximaliseren zijn bestedingen zodanig zal
verdelen dat de laatste eurocent die aan de verschillende goederen wordt besteed overal eenzelfde
nut oplevert
Evenwicht: Combinatie zoeken van een hoeveelheid x1 en x2 dat binnen je budget past en je het
meest nut oplevert!
➔ Totale nut = totaal nut x1 + totaal nut x2
➔ In evenwicht is marginaal nut/€ van x1 = marginaal nut/€ van x2
In het optimum: marginale baten van een extra euro = marginale kosten van het andere goed
➔ Bijkomend nut per euro = nutsverlies door een euro minder te kunnen uitgeven aan een
ander goed
Baten = voordelen
Kosten = nadelen
Preferenties, indifferentiecurven en nutfuncties
Preferenties en indifferentiecurven
Volledigheid: goederenbundels kunnen vergelijken en ordenen
Transitief: volgens preferenties van de consument zal a verkozen worden boven c
Veronderstellingen van de preferenties:
- Niet-verzadiging: liever meer van alle goederen dan minder
- Convexe preferenties
Indifferentiecurve = curve die alle bundels verbindt die de consument hetzelfde totaal nut oplevert.
Eigenschappen van de indifferentiecurve
1. Dalend verloop
Als men een hoeveelheid van goed 2 ontneemt, zal men een bepaalde hoeveelheid van goed 1
moeten bijgeven om het totale nut te behouden.
2. Convex t.o.v. de oorsprong
Betalingsbereidheid van de consument voor extra eenheden van een willekeurig goed daalt
naarmate hij er meer van consumeert
Substitutieverhouding van goed 2 op goed 1 = Hoeveel is de consument bereidt maximaal op te
geven van goed 2 voor een extra hoeveelheid van goed 1 (zonder dat het nut wijzigt)
𝛥𝑥2
𝑆𝑉21 = −
𝛥𝑥1
3. Hoger nutsniveau naarmate verder van de oorsprong
4. Twee indifferentiecurven kunnen elkaar niet raken of snijden
