Algemene Introductie
Enkele historische aspecten
Gedurende lange tijd ging men ervan uit dat ziekten veroorzaakt werden door niet biologische zaken
zoals kwade krachten, supernatuurlijke evenementen,…
Uiteindelijk groeide het besef dat er kleine, niet zichtbare levensvormen bestonden en dat deze in
staat waren om infectieuze ziekten te veroorzaken. Hiervoor waren drie dingen belangrijk:
- Zichtbaar maken van deze micro organismen
- Isolatie
- Karakterisatie
Wel dacht men op dit moment nog dat er spontane generaties van microbes ontstonden en dit dacht
men tot midden 19de eeuw.
Antonie van Leeuwenhoek
Hij was de eerste die lenzen en microscopen maakte waardoor het mogelijk was om bacteriën te
observeren. Hij zelf was actief in de textile industrie en door de lenzen kon hij de kwaliteit van
aangekochte stoffen beter bepalen.
“the world is composed of tiny living things and indeed whole societies of intricately formed
animalcules”
“the different kinds of animals were very, very tiny”
Louis Pasteur: Law of biogenesis met swan neck experiment
Het concept van biogenese zal het idee van spontane generatie vervangen.
Flessen gevuld met vloeistof waar bacteriën in fermenteren. Hiermee aangetoond dat fermentatie
komt van bacteriën die al aanwezig zijn en niet die plots ontstaan. Zwanennek vorm laat toe dat er
contact is met buitenwereld maar bacteriën komen er niet in tot in de fles.
Germ theory of fermentation
Pasteur demonstreerde dat fermentatie veroorzaakt wordt door de groei van micro organismen en
door de groei van bacteriën in een voedingsbodem, niet door spontane generatie maar door
biogenese.
1
,Germ theory of disease
Infectie ziekten worden veroorzaakt door micro organismen, kleine organismen die men niet kan zien
zonder vergroting en die een gastheer invaderen. Hij zag dus ook een link met het ziekteverwekkend
zijn van micro organismen door proeven bij dieren maar Koch ging hierin verder.
Robert Koch: Postulaten van Koch
2
,Deze basisprincipes gebruikt men nog altijd bij het vinden van nieuwe ziekten.
Er waren echter enkele tekortkomingen:
- Er zijn asymptomatische infecties en subklinische carriers dus het eerste postulaat wordt
deels verworpen. Dit zien we vaak bij virale infecties
- Het derde postulaat wordt ook minder strikt genomen omdat niet alle organismen die
blootgesteld worden, ook effectief de infectie doormaken
- Het tweede postulaat is moeilijk bij sommige organismen omdat het niet gegroeid kan
worden in cultuur zoals prionen en sommige bacteriën.
Deze postulaten heeft men in de 21ste eeuw herwerkt:
- Nucleïnezuren sequentie van een pathogeen moet aanwezig zijn bij de infectie. Deze worden
vaker gevonden bij de zieke organen of anatomische sites en minder bij deze waar geen
pathologie is. Men kijkt dus naar het genoom en op cellulair en organisch niveau.
- Bij een host zonder ziekte zien we minder kopieën van de sequentie dus lager relatieve
nummer. Men kijkt naar relatieve hoeveelheden en niet naar aan- of afwezigheid.
- Bij herval stijgt het aantal kopieën en bij genezen daalt dit aantal
- Wanneer het aantal gecorreleerd is aan de ernst van de ziekte, dan is er een causaal verband
- Er zijn plaatsen waar de micro organismen liever nestelen
- De vormen van bewijs op basis van sequentie moeten reproduceerbaar zijn
- De sequentie wijst op de biologische karakteristieken van een bepaalde groep organismen
Microscopische technieken
Bright field microscopy
De grote limiet bij dit type microscoop is het contrast. Hiervoor kunnen stalen gekleurd worden maar
hierdoor zijn de stalen dood want er is nood aan fixatie.
3
, Fase contrast microscopie
Dit verbetert het contrast zonder dat men de cellen moet voorbereiden.
Dark field microscopie
Dit zal het contrast verbeteren zonder voorbereiding. Zonder staal zien we niets op het objectief.
4
Enkele historische aspecten
Gedurende lange tijd ging men ervan uit dat ziekten veroorzaakt werden door niet biologische zaken
zoals kwade krachten, supernatuurlijke evenementen,…
Uiteindelijk groeide het besef dat er kleine, niet zichtbare levensvormen bestonden en dat deze in
staat waren om infectieuze ziekten te veroorzaken. Hiervoor waren drie dingen belangrijk:
- Zichtbaar maken van deze micro organismen
- Isolatie
- Karakterisatie
Wel dacht men op dit moment nog dat er spontane generaties van microbes ontstonden en dit dacht
men tot midden 19de eeuw.
Antonie van Leeuwenhoek
Hij was de eerste die lenzen en microscopen maakte waardoor het mogelijk was om bacteriën te
observeren. Hij zelf was actief in de textile industrie en door de lenzen kon hij de kwaliteit van
aangekochte stoffen beter bepalen.
“the world is composed of tiny living things and indeed whole societies of intricately formed
animalcules”
“the different kinds of animals were very, very tiny”
Louis Pasteur: Law of biogenesis met swan neck experiment
Het concept van biogenese zal het idee van spontane generatie vervangen.
Flessen gevuld met vloeistof waar bacteriën in fermenteren. Hiermee aangetoond dat fermentatie
komt van bacteriën die al aanwezig zijn en niet die plots ontstaan. Zwanennek vorm laat toe dat er
contact is met buitenwereld maar bacteriën komen er niet in tot in de fles.
Germ theory of fermentation
Pasteur demonstreerde dat fermentatie veroorzaakt wordt door de groei van micro organismen en
door de groei van bacteriën in een voedingsbodem, niet door spontane generatie maar door
biogenese.
1
,Germ theory of disease
Infectie ziekten worden veroorzaakt door micro organismen, kleine organismen die men niet kan zien
zonder vergroting en die een gastheer invaderen. Hij zag dus ook een link met het ziekteverwekkend
zijn van micro organismen door proeven bij dieren maar Koch ging hierin verder.
Robert Koch: Postulaten van Koch
2
,Deze basisprincipes gebruikt men nog altijd bij het vinden van nieuwe ziekten.
Er waren echter enkele tekortkomingen:
- Er zijn asymptomatische infecties en subklinische carriers dus het eerste postulaat wordt
deels verworpen. Dit zien we vaak bij virale infecties
- Het derde postulaat wordt ook minder strikt genomen omdat niet alle organismen die
blootgesteld worden, ook effectief de infectie doormaken
- Het tweede postulaat is moeilijk bij sommige organismen omdat het niet gegroeid kan
worden in cultuur zoals prionen en sommige bacteriën.
Deze postulaten heeft men in de 21ste eeuw herwerkt:
- Nucleïnezuren sequentie van een pathogeen moet aanwezig zijn bij de infectie. Deze worden
vaker gevonden bij de zieke organen of anatomische sites en minder bij deze waar geen
pathologie is. Men kijkt dus naar het genoom en op cellulair en organisch niveau.
- Bij een host zonder ziekte zien we minder kopieën van de sequentie dus lager relatieve
nummer. Men kijkt naar relatieve hoeveelheden en niet naar aan- of afwezigheid.
- Bij herval stijgt het aantal kopieën en bij genezen daalt dit aantal
- Wanneer het aantal gecorreleerd is aan de ernst van de ziekte, dan is er een causaal verband
- Er zijn plaatsen waar de micro organismen liever nestelen
- De vormen van bewijs op basis van sequentie moeten reproduceerbaar zijn
- De sequentie wijst op de biologische karakteristieken van een bepaalde groep organismen
Microscopische technieken
Bright field microscopy
De grote limiet bij dit type microscoop is het contrast. Hiervoor kunnen stalen gekleurd worden maar
hierdoor zijn de stalen dood want er is nood aan fixatie.
3
, Fase contrast microscopie
Dit verbetert het contrast zonder dat men de cellen moet voorbereiden.
Dark field microscopie
Dit zal het contrast verbeteren zonder voorbereiding. Zonder staal zien we niets op het objectief.
4
