1
SAMENVATTING NATUURWETENSCHAPPEN
EXAMEN 2026-27
Deel 3: trillingen en golven
1.periodieke beweging:
• Periodieke beweging: een beweging die zich voortdurend in de tijd
herhaald
• Bv. Hartslag, ademhaling, eb en vloed
1.1 Periode en Frequentie:
• Tussen t1 en t2 is een periode(T)
• De tijd die een trillend punt voor een volledige trilling nodig heeft, noemt
men de periode
• Periode uitgedrukt in seconden
• Het aantal keren dat zo’n cyclus gebeurt in een tijdseenheid noemen we de
frequentie (f)
• Frequentie= Hertz of Hz
• Formule: f= 1/T => T=1/f
2 Trilling:
,2
• Een trilling is een heen-en weer gaande beweging van een punt van een
voorwerp ten opzichte van een evenwichtstoestand
• Luchtmoleculen kunnen zodanig aan het trillen gebracht worden dat ze
geluid doorgeven
• Een trilling van de aarde wordt weergegeven op een seismogram:
• Uitwijking: de afwijking t.o.v. de evenwichtspositie (verticale hoogte)
2.1 harmonische trilling
• De y-grafiek van de trilling van bv. een slinger, een massa aan een veer of
een stemvork heeft de vorm van een sinusfunctie= harmonische functie en
harmonische trilling of HT
• Amplitude (A)= maximale uitwijking t.o.v. de evenwichtsstand
• Uitgedrukt in meter(m)
3 Golven
3.1 ontstaan van golven
• Steen in water gooien => trillingen op plaats waar steen het water raakt
=> trillingen planten zich voort over wateroppervlak => aantal cirkels op
water die steeds groter worden
• Een trilling die zich voortplant noemen we een golf
, 3
• Lopende golf = een trilling die zich voortplant in 1 of meer richtingen met
een bepaalde snelheid, die we de voortplantingssnelheid noemen.
3.2 energietransport van golven
• Bij golven op wateroppervlak trillen waterdeeltjes op en neer => er is geen
netto-verplaatsing van de waterdeeltjes
• Bij golven op een touw trillen deeltjes van het touw op en neer rond
evenwichtspositie => geen netto-verplaatsing
• Bij golven op slinky veer trillen windingen van de veer weg en weer rond
hun evenwichtspositie => geen netto-verplaatsing
• Golven transporteren energie (zonder massatransport). De
voortplantingsrichting van een golf is daarom de richting waarlangs
energie zich voortplant
− Andere voorbeelden: geluidsgolven in de lucht brengen
trommelvlies aan het trillen
− Energie in radiogolven wordt getransporteerd naar antennes in
telefoon
• Bij golven op een wateroppervlak neemt de amplitude af naarmate je
verder verwijderd bent van de trillingsbron-> de hoeveelheid energie
vermindert. De energie gaat altijd voor een deeltje verloren van de
trillingsbron
3.3 Soorten lopende golven
3.3.1 transversale vs. Longitudinale golven:
Transversale golven
• Transversale golven: planten zich voort zoals golven van de zee. De
trillingsrichting staat loodrecht op de voorplantingsrichting vd golf. Alle
deeltjes blijven terplaatse. Ze bewegen alleen verticaal op en neer.
• De trilling (samendrukking van de windingen) plant zich voort.
SAMENVATTING NATUURWETENSCHAPPEN
EXAMEN 2026-27
Deel 3: trillingen en golven
1.periodieke beweging:
• Periodieke beweging: een beweging die zich voortdurend in de tijd
herhaald
• Bv. Hartslag, ademhaling, eb en vloed
1.1 Periode en Frequentie:
• Tussen t1 en t2 is een periode(T)
• De tijd die een trillend punt voor een volledige trilling nodig heeft, noemt
men de periode
• Periode uitgedrukt in seconden
• Het aantal keren dat zo’n cyclus gebeurt in een tijdseenheid noemen we de
frequentie (f)
• Frequentie= Hertz of Hz
• Formule: f= 1/T => T=1/f
2 Trilling:
,2
• Een trilling is een heen-en weer gaande beweging van een punt van een
voorwerp ten opzichte van een evenwichtstoestand
• Luchtmoleculen kunnen zodanig aan het trillen gebracht worden dat ze
geluid doorgeven
• Een trilling van de aarde wordt weergegeven op een seismogram:
• Uitwijking: de afwijking t.o.v. de evenwichtspositie (verticale hoogte)
2.1 harmonische trilling
• De y-grafiek van de trilling van bv. een slinger, een massa aan een veer of
een stemvork heeft de vorm van een sinusfunctie= harmonische functie en
harmonische trilling of HT
• Amplitude (A)= maximale uitwijking t.o.v. de evenwichtsstand
• Uitgedrukt in meter(m)
3 Golven
3.1 ontstaan van golven
• Steen in water gooien => trillingen op plaats waar steen het water raakt
=> trillingen planten zich voort over wateroppervlak => aantal cirkels op
water die steeds groter worden
• Een trilling die zich voortplant noemen we een golf
, 3
• Lopende golf = een trilling die zich voortplant in 1 of meer richtingen met
een bepaalde snelheid, die we de voortplantingssnelheid noemen.
3.2 energietransport van golven
• Bij golven op wateroppervlak trillen waterdeeltjes op en neer => er is geen
netto-verplaatsing van de waterdeeltjes
• Bij golven op een touw trillen deeltjes van het touw op en neer rond
evenwichtspositie => geen netto-verplaatsing
• Bij golven op slinky veer trillen windingen van de veer weg en weer rond
hun evenwichtspositie => geen netto-verplaatsing
• Golven transporteren energie (zonder massatransport). De
voortplantingsrichting van een golf is daarom de richting waarlangs
energie zich voortplant
− Andere voorbeelden: geluidsgolven in de lucht brengen
trommelvlies aan het trillen
− Energie in radiogolven wordt getransporteerd naar antennes in
telefoon
• Bij golven op een wateroppervlak neemt de amplitude af naarmate je
verder verwijderd bent van de trillingsbron-> de hoeveelheid energie
vermindert. De energie gaat altijd voor een deeltje verloren van de
trillingsbron
3.3 Soorten lopende golven
3.3.1 transversale vs. Longitudinale golven:
Transversale golven
• Transversale golven: planten zich voort zoals golven van de zee. De
trillingsrichting staat loodrecht op de voorplantingsrichting vd golf. Alle
deeltjes blijven terplaatse. Ze bewegen alleen verticaal op en neer.
• De trilling (samendrukking van de windingen) plant zich voort.
