1
DE LERAAR BINNEN SCHOOL EN
MAATSCHAPPIJ 2026-27
Les 1
PRAKTISCH
Lesmateriaal:
• PowerPoint slides + info tijdens de lessen (> lesopnames)
• Bijkomende info en lectuur op Minerva
• Links in de slides (>up-to-date informatie) en
op Minerva Examen
• Meerkeuzevragen: geen giscorrectie, 40-tal vragen herleid naar /20
WAAROM DLSM?
BEROEPSPROFIEL EN BASISCOMPETENTIES LERAREN
Beroepsprofiel: de omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes van de ervaren leraar
Basiscompetenties: de omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes van
de beginnende leraar (rechtstreeks afgeleid uit beroepsprofiel)
OD: ontwikkelingsdoelen
ET: eindtermen
⮡ Leerdoelstellingen bereikt door
de leerlingen
BP: beroepsprofiel
-> leraar zijn = proces van levenslang leren
ARTIKEL VAN KLASSE: DE LERAAR IS EEN DUIZENDPOOT
De tien typefuncties van de leerkracht zijn geclusterd binnen 3 verantwoordelijkheden
1
,2
LERAAR-LERENDE
1. Begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
Je kan kinderen of leerlingen goed inschatten, doelstellingen bepalen en concreet
formuleren, differentiëren, leerplannen volgen, aangepaste werkvormen zoeken,
multimedia gebruiken, bijsturen en remediëren, omgaan met diversiteit, samen met het
team leermiddelen kiezen, aanpassen en ontwikkelen, observeren en evalueren.
2. Opvoeder
Je stimuleert een positief leerklimaat, kan inspelen op maatschappelijke gebeurtenissen
en tendensen, hulp bieden bij problemen, ervoor zorgen dat iedereen zich goed voelt in
de klas.
3. Inhoudelijk expert
Je kent je vak en je verbreedt en verdiept voortdurend de leerinhouden, je weet hoe ze
over te brengen, je brengt samenhang tussen leergebieden.
4. Organisator
Je kan een gestructureerd en stimulerend speel- en leerklimaat bevorderen, hebt een
goed klasmanagement, je kan eigen taken plannen, administratieve taken uitvoeren.
5. Vernieuwer-onderzoeker
Je vernieuwt je klaspraktijk op basis van nascholing, eigen ervaring, creativiteit, je stelt je
eigen functioneren in vraagt en stelt het bij.
2
,3
LERAAR – SCHOOL/ONDERWIJSGEMEENSCHAP
6. Partner van de ouders
Je kan discreet omgaan met gegevens, op zoek gaan naar hoe je met anderstalige ouders
communiceert.
7. Lid van een schoolteam
Je werkt samen met een schoolteam, spreekt een taakverdeling af en leeft ze na, je denkt
met het schoolteam na over wat gebeurt op school, over je eigen pedagogische en
didactische aanpak.
8. Lid van de onderwijsgemeenschap
Je neemt deel aan het maatschappelijke debat over onderwijskundige thema’s, je bent op
de hoogte van recente
ontwikkelingen in onderwijs en referentiekaders om die ontwikkelingen te duiden.
9. Partner van externen
Je legt contacten met externen en werkt ermee samen, je kan verschillende soorten
gesprekken voeren afhankelijk van de klas- en schoolcontext.
LERAAR- MAATSCHAPPIJ
10. Cultuurpartcipant, mens van de wereld
Je kan actuele maatschappelijke thema’s en ontwikkelingen onderscheiden en kritisch
benaderen.
Beroepshoudingen/attitudes: ondersteunen de competenties
• Beslissingsvermogen
• Relationele gerichtheid
• Kritische ingesteldheid
• Leergierigheid
3
, 4
• Organisatievermogen
• Zin voor samenwerking
• Verantwoordelijkheidszin
• Flexibiliteit
4
DE LERAAR BINNEN SCHOOL EN
MAATSCHAPPIJ 2026-27
Les 1
PRAKTISCH
Lesmateriaal:
• PowerPoint slides + info tijdens de lessen (> lesopnames)
• Bijkomende info en lectuur op Minerva
• Links in de slides (>up-to-date informatie) en
op Minerva Examen
• Meerkeuzevragen: geen giscorrectie, 40-tal vragen herleid naar /20
WAAROM DLSM?
BEROEPSPROFIEL EN BASISCOMPETENTIES LERAREN
Beroepsprofiel: de omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes van de ervaren leraar
Basiscompetenties: de omschrijving van de kennis, vaardigheden en attitudes van
de beginnende leraar (rechtstreeks afgeleid uit beroepsprofiel)
OD: ontwikkelingsdoelen
ET: eindtermen
⮡ Leerdoelstellingen bereikt door
de leerlingen
BP: beroepsprofiel
-> leraar zijn = proces van levenslang leren
ARTIKEL VAN KLASSE: DE LERAAR IS EEN DUIZENDPOOT
De tien typefuncties van de leerkracht zijn geclusterd binnen 3 verantwoordelijkheden
1
,2
LERAAR-LERENDE
1. Begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen
Je kan kinderen of leerlingen goed inschatten, doelstellingen bepalen en concreet
formuleren, differentiëren, leerplannen volgen, aangepaste werkvormen zoeken,
multimedia gebruiken, bijsturen en remediëren, omgaan met diversiteit, samen met het
team leermiddelen kiezen, aanpassen en ontwikkelen, observeren en evalueren.
2. Opvoeder
Je stimuleert een positief leerklimaat, kan inspelen op maatschappelijke gebeurtenissen
en tendensen, hulp bieden bij problemen, ervoor zorgen dat iedereen zich goed voelt in
de klas.
3. Inhoudelijk expert
Je kent je vak en je verbreedt en verdiept voortdurend de leerinhouden, je weet hoe ze
over te brengen, je brengt samenhang tussen leergebieden.
4. Organisator
Je kan een gestructureerd en stimulerend speel- en leerklimaat bevorderen, hebt een
goed klasmanagement, je kan eigen taken plannen, administratieve taken uitvoeren.
5. Vernieuwer-onderzoeker
Je vernieuwt je klaspraktijk op basis van nascholing, eigen ervaring, creativiteit, je stelt je
eigen functioneren in vraagt en stelt het bij.
2
,3
LERAAR – SCHOOL/ONDERWIJSGEMEENSCHAP
6. Partner van de ouders
Je kan discreet omgaan met gegevens, op zoek gaan naar hoe je met anderstalige ouders
communiceert.
7. Lid van een schoolteam
Je werkt samen met een schoolteam, spreekt een taakverdeling af en leeft ze na, je denkt
met het schoolteam na over wat gebeurt op school, over je eigen pedagogische en
didactische aanpak.
8. Lid van de onderwijsgemeenschap
Je neemt deel aan het maatschappelijke debat over onderwijskundige thema’s, je bent op
de hoogte van recente
ontwikkelingen in onderwijs en referentiekaders om die ontwikkelingen te duiden.
9. Partner van externen
Je legt contacten met externen en werkt ermee samen, je kan verschillende soorten
gesprekken voeren afhankelijk van de klas- en schoolcontext.
LERAAR- MAATSCHAPPIJ
10. Cultuurpartcipant, mens van de wereld
Je kan actuele maatschappelijke thema’s en ontwikkelingen onderscheiden en kritisch
benaderen.
Beroepshoudingen/attitudes: ondersteunen de competenties
• Beslissingsvermogen
• Relationele gerichtheid
• Kritische ingesteldheid
• Leergierigheid
3
, 4
• Organisatievermogen
• Zin voor samenwerking
• Verantwoordelijkheidszin
• Flexibiliteit
4
