Samenvatting Inleiding tot het Europees recht (zonder internationaal recht) - 13/20

‘EUROPEES RECHT

DEEL I: INLEIDING TOT HET EUROPEES RECHT

Richtlijnen: één van de bronnen van bindend Europees recht
- Bepaalde termijn om omzettingsmaatregelen te nemen

Verordening maakt automatisch deel uit van uw nationale rechtsorde
- Rechtstreekse toepassing in lidstaten EU

Dia 5
- Via prejudiciële vraag - zelf trappen dus niet onder motorvoertuigen geplaatst

Unie burgerschap (bepaalde rechten)
- Het recht om vrij te reizen en te verblijven op het volledige grondgebied van de EU
- Ook aantal politieke rechten

Wat is Europees recht ?
= recht van de Europese Unie
- ‘Autonome’ rechtsorde met eigen rechtsbronnen en principes
 Rechtssysteem gebaseerd op een aantal basisverdagen
- Gegrond op het Verdrag betreffende de EU (VEU) en Verdrag betreffende de
Werking van de EU (VWEU)
 Basis voor functioneren van de EU
 ‘Geconsolideerde verdragen’
 Jaren 50
- Handvest van de grondrechten
 Juridsich bindend sinds het verdrag van Lissabon
 Referentiepunt bij conflicten waneer EU instellingen wetgevend optreden –
mag niet in strijd zijn met handvest van de grondrechten
- Artikel 47 VEU: “De Unie bezit rechtspersoonlijkheid”
 De EU kan in eigen naam optreden (o.a. m.b.t. onderhandelen en sluiten
van internationale overeenkomsten)
 Niet gewoon 27 lidstaten  gehele juridsiche structuur
 Voor bepaalde domeinen exclusief bevoegd (bv. handelsbeleid)

, HET JURIDISCH KADER VAN HET EUROPEES INTEGRATIEPROCES:
HISTORISCHE EVOLUTIE

EUROPESE INTEGRATIE NA WOII

Marshall plan
- Organisatie voor Europese Economische Samenwerking (OEES: 1948-1961)
 Vandaag de OESO: organisatie voor economische organisatie en
ontwikkeling
 Europees zit daar niet meer in  ook niet europese landen zitten
erin
- Hulpprogramma: Europa ondersteunen met de wederopbouw na WOII
(economische steun vanuit de VS aan Europa)
- 1 belangrijke voorwaarde: de landen die wensten gebruik te maken van de
Amerikaanse steun die moesten zich onderling organiseren zodanig dat zij die
hulp konden coördineren
 Het is niet zo dat elk land afzondelrijk een bepaalde enveloppe kreeg
 Ondersteuning van een groep van landen dat zich inschreef in dat
hulpprogramma en die die hulp onderling moest coördineren via een
organisatie (OEES)
 OEES: doelstelling: coördinatie tussen alle Europese landen die
Marschallhulp ontvingen
- Marshall: Amerikaanse generaal na WOII

Benenlux (1944)
- Douane unie: handelstarieven afschaffen + gezamelijke tarieven afspreken voor
derde landen

7-11 mei 1948: Congres van den Haag
- Voorzitter: W. Churchill
- Brainstorm: wat doen in Europa om oorlog te vermijden en beter te kunnen
samenwerken
 Raad van Europa (° 5 mei 1949)
 Los van de EU
 Grote verschil: raad van Europa functioneert als een intergouvernementele
organisatie – EU kenmerken van een supranationale organistatie
- Intergouvernementele organisatie met eigen institutionele structuur!

I N T E R NA T I O N A L E O R G A N I S A TI E S
Internegouvernementeel Supranationaal
Lidstaten als belangrijkste actor Instellingen die onafhankelijk van de
lidstaten opereren

Beslissingen bij consensus of unanimiteit Beslissingen bij meerderheid
(= gestemd, maar iedereen moet akkoord - Gebonden door beslissing ook al
gaan) ben je er tegen

Bronnen van internationaal recht Autonome rechtsorde met eigen
(verdragen, conventies, etc.) rechtsbronnen
- Bv. EVRM - Richtlijnen
- Verordeningen
Rechtsgevolgen in nationale rechtsorde Directe werking en voorrang
worden bepaald door nationaal
grondwettelijk recht
(cf. monisme vs. dualisme)

,Raad van Europa Europese Unie
46 lidstaten 27 lidstaten
- www.coe.int - www.europa.eu
- 1949 - ° 1950s
- Conventies (vb. EVRM, FCNM) - Verdragen van Rome+
- Belangrijkste instellingen amendementen
 Comité van Ministers - Belangrijkste instellingen
 Parlementaire assemblee  Europese Raad
 Commissaris voor  Commissie
Mensenrechten  Raad
 Europees Hof voor Rechten  Europees Parlement
van de Mens  Hof van Justitie
 staat los van hof van justitie van de EU

The founding fathers
- Jean Monet
- Robert Schuman



EUROPESE GEMEENSCHAP VOOR KOLEN EN STAAL (EGKS)

- Verklaring van Schuman (9 mei 1950)
 Oorlog materieel onmogelijk maken  samenwerken: alle
bevoegdheden in verband met kolen en staal overdragen naar een
supernationale instantie
 Lidstaten beslissen niet meer over alles zelf
- Verdrag van Parijs (1951/52) - EGKS
 Frankrijk, (West-) Duitsland, België, Nederland, Luxemburg, Italië
 Gesloten voor periode van 50 jaar (ϯ 2002)
- Supranationale organisatie
 Hoge Autoriteit (voorloper Europese comissie van vandaag)
 Gemeenschappelijke Vergadering (voorloper europees parlement)
 Raad van Ministers (vertegenwoordigers van de lidstaten)
 Hof van Justitie

VERDERE INTEGRATIE

- 1950: Pleven Plan
 Supranationale integratie die toegepast werd op kolen en staal ook op
defensie toepassen
 Europese defentie oprichten
- Verdrag tot oprichting EDG (= Europese defentie gemeenschap) en EPG
(=Europese politieke gemeenschap) (1952)
 Ratificatie verworpen in Frans Parlement (nooit in werking getreden –
frankrijk niet akkoord)
 Europese samenwerking krijgt een exclusief economische oriëntatie
- Conferentie van Messina (juni 1955)
 Nauwer smanewerken op andere domeinen?
 Sectorale (Monnet) vs. algemene (Beyen) economische integratie
 Monnet: model van EGKS toepassen op andere sectoren
 Beyen: streven naar een algemene economische intergratie
 Streven naar 1 gemeenschappelijke markt: alle barrières
inzake handelverkeer tussen die lidstaten worden opgeheven
 2 visies hebben aanleiding gegeven tot 2 belangrijke verdragen

, - Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap (EEG) en
Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) – Rome (1957/58)




ARTIKEL 2 EEG-VERDRAG
"De Gemeenschap heeft, door het instellen van een gemeenschappelijke markt en
door het geleidelijk nader tot elkaar brengen van het economische beleid van de
lidstaten, tot taak de bevordering van de harmonische ontwikkeling van de economische
activiteit binnen de gehele Gemeenschap, een gestadige en evenwichtige expansie, een
grotere stabiliteit, een toenemende verbetering van de levensstandaard en nauwere
betrekkingen tussen de in de Gemeenschap
verenigde staten".

Economische integratie: het principe dat elk
land vernatwoordelijk is om zelf zijn
economisch systeel te organiseren en
bijvoorbeeld zelf handelstarieven te bepalen
Er bestaan bepaalde spelregels voor in
het kader van de
wereldhandelorganisatie
(internationaal recht)
Binnen die spelregels een
basisspelregel: je kunt tarieven
instellen maar als je ze verlaagt voor 1 land moet je ze verlagen voor alle landen
die deel uit maken van de wereldhandelorganisatie
Aantal uitzonderingen of mogelijkheden voor landen om
zich samen te organiseren en speciefieke akkoorden te sluiten, waardoor ze die
handelsbelemmerigen onderling gaan afschaffen (verschillende vormen om dat te
doen)

vrijhandelszone
= betekend dat landen die deel uitmaken van een vrijhandelszone sluiten een
overeenkomst waarbij ind die overeenkomst staat dat zij geen handelstarieven gaan
opleggen en toepassen in hun onderling handelsverkeer voor producten die
geproduceerd worden in die landen en uitgvoerd worden naar een land die ook deel
uitmaken van die vrijhandelszone gelden geen tarieven

Douane-unie (een meer vergaande vorm)
- Er wordt ook afgesproken om gemeenschapelijke tarieven te hanteren voor
producten die afkomstig zijn van buiten de landen die deel uitmaken van die
afgspraken
- Zelfde kenmerken als een vrijhandelzone maar ook gemeenschappelijke externe
douane tarieven
 Terwijl in een vrijhandelszone kan elk land die deel uitmaakt van die
vrijhandelzonde zelf de tarieven bepalen voor goederen en producten die
van extern worden ingevoerd
- Als in actor/douane unie ons opstellen ten aanzien van de buitenwereld

Gemeenschappelijke markt/ interne markt (gaat nog een stapje verder)