ZIEKTE BACTERIE INFO
. Streptococus pyogenes Heldere zone rond de kolonie van β-hemolyse van
bloedagarplaten
. Streptococcus pneumoniae Groenige verkleuring van bloedagar door α-
hemolyse
. Listeria monocytogenes Enige pathogene listeria, meestal
asymptomatisch
Listeria O = toxine ?
. Staphylococcus aureus (SA):
° PSSA = wild type ° Gevoelig voor meeste β-lactam-antibiotica
° MSSA = Penicillinase- ° Resistent tegen natuurlijke penicillines β-
producerend lactamase-stabiele penicillines (flucoxacilline en
methicilline)
° MRSA = Methicilline-resistent ° β-lactam resistent vancomycine
. Enterococcus sp:
° enterococcus faecalis ° Gevoelig voor meeste β-lactam-antibiotica
° enterococcus faecium ° PBP5 : minder gevoelig voor β-lactam
vancomycine
° vancomycine-resistente ° vanA- of vanB-genen geen behandeling
enterokokken (VRE)
. Escherichia coli Amoxicillin
. Klebsiella pneumoniae Β-lactamase: amoxicillin-clav of C3G
. Serratia sp AmpC of ESBL Carbapenem
. CPE Carbapenemase-resistant geen behandeling
. Pseudomonas aeruginosa Ontwikkeld snel resistentie:
1/ piperacillin-tazobactam
2/ C3G, C4G
3/ carbapenem
Abcesvorming Staphylococcus aureus Adhesines : binding gastcel + biofilm
Invatie via proteasen en hyaluronidase
Capsule protein A + toxinen
Pusvorming door neutrofielen accumulatie
Acne vulgaris Cutibacterium acnes Aantasting van pilosebaceous = haarfollikel,
haarzakje en talgklier
Anthrax = miltvuur Bacillus anthracis Inactieve sporen in de bodem; besmetting mens
via grazende dieren, inademing van sporen of
consumptie van besmette dierlijke producten
Artritis Streptococcus pneumoniae
Neisseria meningitidis
Atypische dermatitis Staphylococcus aureus Genetisch + omgevingsfactoren huid- en
eczema darmmicrobiota verstoring
Allergische aandoeningen
Bacillaire angiomatosis Bartonella henselae Vasculaire huidlaesies
Bartonella quintana Kat kan drager zijn van de bact
Bacillaire dysenterie Shigella sonnei Milde vorm, geïndustrialiseerde landen
Shigella dysenteriae Ernstige vorm, ontwikkelingslanden
Bacterial vaginosis Gardnerella vaginalis Verstoorde microbiële balans van vagina: ↓
(BV) lactobacillus en ↑ anaerobe bact
Botulisme Clostridium botulinum Voedselvergifitiging via botulinumtoxine
(anaeroob) remt Ach afgifte neurologische
verlamming
Bronchitis ° acuut: Mycoplasma ° acuut : meestal viraal, zeldzaam deze bact
pneumoniae, Chlamydia
pneumoniae, Bordetella
pertussis
° chronisch: Haemophilus
influenzae, Streptococcus ° chronisch: meestal COPD, secundaire infecties
pneumoniae door deze bact
Brucellosis Brucella-soorten zoonotische infectie door runderen, schapen en
geiten naar mens via contact met geaborteerde
foetus of ongepasteuriseerde zuivelproducten
(Buik-) Tyfus Salmonella enterica serovar Infectie via fecaal gecontamineerd voedsel/water
typhi mens primaire drager
Vaccinatie + betere hygiene
Buruli ulcus Mycobacterium ulcerans Diepe laesies, transmissieroute onduidelijk
Behandeling: antibiotica + operatief
Cariës Streptococcus mutans = zuurproducerende en zuurresistente bact ipv
Lactobacillus neutrale bact (oa streptococcus sanguinis/
gordonii)
, Catheter infectie Staphylococcus epidermidis Coagulase negatieve staphylococcus
Cellulitis Staphylococcus aureus Infectie van diepere huidlagen
Streptococcus
Chlamydia, Urethritis, Chlamydia trachomatis Elementaire (infectieuze) - & reticulate (niet-
Lymphogranuloma infectieuze) lichamen
venereum (LVG)
Cholera Vibrio cholerae Verspreiding via besmet water of voedsel
Cholera Vibrio cholerae Exotoxine-productie in dunne darm
Cystitis Escherichia coli Blaasontsteking met symptomen
<-> ABU (geen klachten)
Diarree & collitis Clostridium difficile Bact in darm wilt niet altijd infectie zeeggen
(kolonisatie door niet-toxigene stammen
veroorzaken geen ziekteverschijnselen)
GDH + = aanwezigheid van bact
Toxine A en/of B = pathogeen effect
Difterie Corynebacterium diphteriae Krachtig exotoxine : necrose van slijmvliezen in
(corynebact ulcerans) neus en keel
(cutane difterie) (huidinfectie)
Routine vaccin DTaP vanaf 1940
Duodenale ulcera Helicobacter pylori Urease omzetting van ureum naar ammoniak +
CO2 ammoniak = ↑ pH
Enteritis, Yersinia enterocolitica Via M-cellen nr binnen en overleven in macrofaag
Pseudo-appendicitis lymfeklier ontsteken
Epiglottis Haemophilus influenzae type B Acute ontsteking van epiglottis
(Hib) luchtwegafsluiting
(streptococcus pneumoniae/
pyogenus
Staphylococcus aureus)
Erysipelas Streptococcus pyogenes Huidinfectie (vb via muggenbeet)
° ongecompliceerd: penicilline
° gecompliceerd: breedspectrum antibiotica
Fish tank granuloma Mycobacterium marinum Water-exposie
Folliculitis barbae Staphylococcus aureus Infectie van de haarzakjes
‘Hot tub’ -folliculitis Pseudomonas aeruginosa Gram- bact
Furunkels = Staphylococcus aureus Infectie van de haarfollikels
steenpuisten
Gastro-enteritis Salmonella enteritidis = non-typhoidal salmonella (NTS)
Salmonella typhimurium Geen vaccin + ↑ antibioticaresistentie
Gastro-enteritis Campylobacter jejuni Via water of rauw pluimvee, ongepasteuriseerde
melk
Gastro-intestinale E. coli ETEC = enterotoxigene E coli
infectie - travelers’ diarrhea
EPEC = enteropathogene E coli
- cytopathogeen effect, geen toxine
EHEC = enterohemorrhagische E coli
- onverhit rund en besmette groente
- Shiga-toxinen HUS
EAEC = enteroaggregatieve E coli
EIEC = enteroinvasieve E coli
- invasie en destructie colon epitheel
Gastro-intestinale Yersinia enterocolitica Microaerofiel = verkiezen lage O2-concentratie
infecties Yersinia pseudotuberculosis omgeving
Motiliteit bij lage temp
Gaz gangrene Clostridium perfringens Anaerobe bacterie vermenigvuldiging na
= gasgangreen chirurgische ingreep/ trauma + vrijzetting α-
toxine wat leidt tot necrose
Gasvorming tijdens metabolisme blaren
Gingivitis Porphyromonas gingivalis Ontsteking van tandvlees door dysbiose in orale
Parodontitis Fusobacterium nucleatum microbioom
Gonococcal artritis Neisseria gonorrhoeae
(DGI)
Huidinfecties, Staphylococcus aureus Toxine : Panton-Valentine Leukocidine (PVL)
Necrotiserende
pneumonia
Impetigo Staphylococcus areus, Oppervlakkige huidinfectie
Streptococcus pyogenes
Infectieuze Streptococcus viridans Soms ook Streptococcus bovis, HACEK-groep bact,
endocarditis = IE Staphylococcus aureus, Bartonella of Brucella
enterokokken
Kattenkrabziekte Bartonella henselae Kat geinfecteerd via vlooien draagt over aan
mens via bijten/krabben
. Streptococus pyogenes Heldere zone rond de kolonie van β-hemolyse van
bloedagarplaten
. Streptococcus pneumoniae Groenige verkleuring van bloedagar door α-
hemolyse
. Listeria monocytogenes Enige pathogene listeria, meestal
asymptomatisch
Listeria O = toxine ?
. Staphylococcus aureus (SA):
° PSSA = wild type ° Gevoelig voor meeste β-lactam-antibiotica
° MSSA = Penicillinase- ° Resistent tegen natuurlijke penicillines β-
producerend lactamase-stabiele penicillines (flucoxacilline en
methicilline)
° MRSA = Methicilline-resistent ° β-lactam resistent vancomycine
. Enterococcus sp:
° enterococcus faecalis ° Gevoelig voor meeste β-lactam-antibiotica
° enterococcus faecium ° PBP5 : minder gevoelig voor β-lactam
vancomycine
° vancomycine-resistente ° vanA- of vanB-genen geen behandeling
enterokokken (VRE)
. Escherichia coli Amoxicillin
. Klebsiella pneumoniae Β-lactamase: amoxicillin-clav of C3G
. Serratia sp AmpC of ESBL Carbapenem
. CPE Carbapenemase-resistant geen behandeling
. Pseudomonas aeruginosa Ontwikkeld snel resistentie:
1/ piperacillin-tazobactam
2/ C3G, C4G
3/ carbapenem
Abcesvorming Staphylococcus aureus Adhesines : binding gastcel + biofilm
Invatie via proteasen en hyaluronidase
Capsule protein A + toxinen
Pusvorming door neutrofielen accumulatie
Acne vulgaris Cutibacterium acnes Aantasting van pilosebaceous = haarfollikel,
haarzakje en talgklier
Anthrax = miltvuur Bacillus anthracis Inactieve sporen in de bodem; besmetting mens
via grazende dieren, inademing van sporen of
consumptie van besmette dierlijke producten
Artritis Streptococcus pneumoniae
Neisseria meningitidis
Atypische dermatitis Staphylococcus aureus Genetisch + omgevingsfactoren huid- en
eczema darmmicrobiota verstoring
Allergische aandoeningen
Bacillaire angiomatosis Bartonella henselae Vasculaire huidlaesies
Bartonella quintana Kat kan drager zijn van de bact
Bacillaire dysenterie Shigella sonnei Milde vorm, geïndustrialiseerde landen
Shigella dysenteriae Ernstige vorm, ontwikkelingslanden
Bacterial vaginosis Gardnerella vaginalis Verstoorde microbiële balans van vagina: ↓
(BV) lactobacillus en ↑ anaerobe bact
Botulisme Clostridium botulinum Voedselvergifitiging via botulinumtoxine
(anaeroob) remt Ach afgifte neurologische
verlamming
Bronchitis ° acuut: Mycoplasma ° acuut : meestal viraal, zeldzaam deze bact
pneumoniae, Chlamydia
pneumoniae, Bordetella
pertussis
° chronisch: Haemophilus
influenzae, Streptococcus ° chronisch: meestal COPD, secundaire infecties
pneumoniae door deze bact
Brucellosis Brucella-soorten zoonotische infectie door runderen, schapen en
geiten naar mens via contact met geaborteerde
foetus of ongepasteuriseerde zuivelproducten
(Buik-) Tyfus Salmonella enterica serovar Infectie via fecaal gecontamineerd voedsel/water
typhi mens primaire drager
Vaccinatie + betere hygiene
Buruli ulcus Mycobacterium ulcerans Diepe laesies, transmissieroute onduidelijk
Behandeling: antibiotica + operatief
Cariës Streptococcus mutans = zuurproducerende en zuurresistente bact ipv
Lactobacillus neutrale bact (oa streptococcus sanguinis/
gordonii)
, Catheter infectie Staphylococcus epidermidis Coagulase negatieve staphylococcus
Cellulitis Staphylococcus aureus Infectie van diepere huidlagen
Streptococcus
Chlamydia, Urethritis, Chlamydia trachomatis Elementaire (infectieuze) - & reticulate (niet-
Lymphogranuloma infectieuze) lichamen
venereum (LVG)
Cholera Vibrio cholerae Verspreiding via besmet water of voedsel
Cholera Vibrio cholerae Exotoxine-productie in dunne darm
Cystitis Escherichia coli Blaasontsteking met symptomen
<-> ABU (geen klachten)
Diarree & collitis Clostridium difficile Bact in darm wilt niet altijd infectie zeeggen
(kolonisatie door niet-toxigene stammen
veroorzaken geen ziekteverschijnselen)
GDH + = aanwezigheid van bact
Toxine A en/of B = pathogeen effect
Difterie Corynebacterium diphteriae Krachtig exotoxine : necrose van slijmvliezen in
(corynebact ulcerans) neus en keel
(cutane difterie) (huidinfectie)
Routine vaccin DTaP vanaf 1940
Duodenale ulcera Helicobacter pylori Urease omzetting van ureum naar ammoniak +
CO2 ammoniak = ↑ pH
Enteritis, Yersinia enterocolitica Via M-cellen nr binnen en overleven in macrofaag
Pseudo-appendicitis lymfeklier ontsteken
Epiglottis Haemophilus influenzae type B Acute ontsteking van epiglottis
(Hib) luchtwegafsluiting
(streptococcus pneumoniae/
pyogenus
Staphylococcus aureus)
Erysipelas Streptococcus pyogenes Huidinfectie (vb via muggenbeet)
° ongecompliceerd: penicilline
° gecompliceerd: breedspectrum antibiotica
Fish tank granuloma Mycobacterium marinum Water-exposie
Folliculitis barbae Staphylococcus aureus Infectie van de haarzakjes
‘Hot tub’ -folliculitis Pseudomonas aeruginosa Gram- bact
Furunkels = Staphylococcus aureus Infectie van de haarfollikels
steenpuisten
Gastro-enteritis Salmonella enteritidis = non-typhoidal salmonella (NTS)
Salmonella typhimurium Geen vaccin + ↑ antibioticaresistentie
Gastro-enteritis Campylobacter jejuni Via water of rauw pluimvee, ongepasteuriseerde
melk
Gastro-intestinale E. coli ETEC = enterotoxigene E coli
infectie - travelers’ diarrhea
EPEC = enteropathogene E coli
- cytopathogeen effect, geen toxine
EHEC = enterohemorrhagische E coli
- onverhit rund en besmette groente
- Shiga-toxinen HUS
EAEC = enteroaggregatieve E coli
EIEC = enteroinvasieve E coli
- invasie en destructie colon epitheel
Gastro-intestinale Yersinia enterocolitica Microaerofiel = verkiezen lage O2-concentratie
infecties Yersinia pseudotuberculosis omgeving
Motiliteit bij lage temp
Gaz gangrene Clostridium perfringens Anaerobe bacterie vermenigvuldiging na
= gasgangreen chirurgische ingreep/ trauma + vrijzetting α-
toxine wat leidt tot necrose
Gasvorming tijdens metabolisme blaren
Gingivitis Porphyromonas gingivalis Ontsteking van tandvlees door dysbiose in orale
Parodontitis Fusobacterium nucleatum microbioom
Gonococcal artritis Neisseria gonorrhoeae
(DGI)
Huidinfecties, Staphylococcus aureus Toxine : Panton-Valentine Leukocidine (PVL)
Necrotiserende
pneumonia
Impetigo Staphylococcus areus, Oppervlakkige huidinfectie
Streptococcus pyogenes
Infectieuze Streptococcus viridans Soms ook Streptococcus bovis, HACEK-groep bact,
endocarditis = IE Staphylococcus aureus, Bartonella of Brucella
enterokokken
Kattenkrabziekte Bartonella henselae Kat geinfecteerd via vlooien draagt over aan
mens via bijten/krabben
