Ontwikkeling
stimuleren:
Samenvatting
Blok 1
Silke Cortier
1
,HOOFDSTUK 1 TERREINVERKENNING
1. Begripsomschrijving
Ontwikkeling = veranderen van aanwezige structuur
Ontwikkelingspsychologie = studie van gedrag hoe het evolueert doorheen de verschillende
levensfasen.
• Verschillende benamingen:
• Ontwikkelingspsychologie
• Levenslooppsychologie
• Genetische psychologie
Gedrag: het zichtbare handelen, gevoelens en verlangens, hoe mensen denken en fantaseren,
hoe ze waarnemen, …
1.1 Korte historiek
De filosofie:
Voor de komst van wetenschap en ontwikkelingspsychologie was er de filosofie
Al sinds mensenheugenis stellen filosofen zich allerlei vragen over allerlei thema’s.
Filosofische overpeinzingen = theoretische beschouwingen
----------------------------------
Babybiografieën:
• Begin van systematische observaties door geleerden over vorderingen in gedrag van
hun eigen kinderen. (Eind 18e+19e eeuw)
• Niet alleen nadenken maar ook observeren, maar subjectief en slechts 1 á 2
casussen
• Door filosofen -biologen - pedagogen
1 van hen was Charles Darwin die een biografische schets van een kind als verslag uitbracht
over de prille levensjaren van zijn firstborn zoon William
Objectieve wetenschap:
2
, • Nieuwe onderzoekstechnieken werden uitgewerkt, die beloofden meer garantie voor de
uitbouw van een objectieve wetenschap
• Verzamelen van gegevens bv. enquêtes
• Voor het verwerken van gegevens -> statistiek
Duitser Wilhelm Stern kwam op het idee om groepen van opeenvolgende leeftijden met elkaar te
vergelijken, zo kon hij zien hoe bepaalde eigenschappen evolueren in verschillende levensfasen
--------------------------------------------
Andere levensfasen:
• Ze dachten vroeger eerst dat er maar 2 levensfasen waren -> kind & volwassenen
• Jongeren:
o Kans om langer naar school te gaan en geen arbeid -> zoeken elkaar op –> eigen
omgangsvormen
• Ouderen:
o Medische problemen + pensionering -> groep met eigen kenmerken
o Gerontologie = ouderdomskunde
o Eerst interesse door medische sector daarna door sociologen & psychologen
• Volwassen:
o ‘Stabiele’ periode + algemene psychologie -> blijven lange tijd uit beeld
o Dachten vroeger dat je in deze fase niet meer ontwikkelde
1.2 De indeling in fasen
Levensloop indelen in een aantal duidelijk onderscheiden fasen of perioden
4 grote onderzoeksdomeinen binnen ontwikkelingspsychologie:
1. Kinderpsychologie
2. Jeugd- of adolescentiepsychologie
3. Spychologie v.d. volwassenheid
4. Psychologie v.d. ouderdom (psychogerontologie)
3
, Concrete faseindeling:
Prenatale Bevruchting - geboorte
Babytijd Geboorte – 1 à 1,5 jaar
Peutertijd 1 à 1,5 jaar – 3 jaar
Kleutertijd 3 jaar – 6 jaar
Schoolperiode 6 jaar – 12 jaar
Adolescentie 12 jaar – 20 jaar
Volwassenheid 20 jaar – 65 jaar
Ouderdom Vanaf 65 jaar
Hoe onderzoeken?
• Verschillende manieren om de evolutie van deze periodes te gaan onderzoeken
• Longitudinaal onderzoek
• Cross- sectioneel onderzoek
• Cohort – sequentiële methode
Naam Hoe? Beeld
Gedrag dat bestudeerd wil worden op
1. Longitudinaal regelmatige tijdstippen geobserveerd
onderzoek
Langdurig en speelt in nadeel
Groepen observeren op 1 moment die
allemaal in verschillende levensfase
2. Cross – sectioneel zitten
onderzoek
Nadeel = cohort factoren die eigen
zijn aan generatie invloed hebben op
andere generaties die iets hadden
(Vb. WO2, telefoons,..)
3. Cohort –
sequentiële methode 2 onderzoeken gecombineert
4
stimuleren:
Samenvatting
Blok 1
Silke Cortier
1
,HOOFDSTUK 1 TERREINVERKENNING
1. Begripsomschrijving
Ontwikkeling = veranderen van aanwezige structuur
Ontwikkelingspsychologie = studie van gedrag hoe het evolueert doorheen de verschillende
levensfasen.
• Verschillende benamingen:
• Ontwikkelingspsychologie
• Levenslooppsychologie
• Genetische psychologie
Gedrag: het zichtbare handelen, gevoelens en verlangens, hoe mensen denken en fantaseren,
hoe ze waarnemen, …
1.1 Korte historiek
De filosofie:
Voor de komst van wetenschap en ontwikkelingspsychologie was er de filosofie
Al sinds mensenheugenis stellen filosofen zich allerlei vragen over allerlei thema’s.
Filosofische overpeinzingen = theoretische beschouwingen
----------------------------------
Babybiografieën:
• Begin van systematische observaties door geleerden over vorderingen in gedrag van
hun eigen kinderen. (Eind 18e+19e eeuw)
• Niet alleen nadenken maar ook observeren, maar subjectief en slechts 1 á 2
casussen
• Door filosofen -biologen - pedagogen
1 van hen was Charles Darwin die een biografische schets van een kind als verslag uitbracht
over de prille levensjaren van zijn firstborn zoon William
Objectieve wetenschap:
2
, • Nieuwe onderzoekstechnieken werden uitgewerkt, die beloofden meer garantie voor de
uitbouw van een objectieve wetenschap
• Verzamelen van gegevens bv. enquêtes
• Voor het verwerken van gegevens -> statistiek
Duitser Wilhelm Stern kwam op het idee om groepen van opeenvolgende leeftijden met elkaar te
vergelijken, zo kon hij zien hoe bepaalde eigenschappen evolueren in verschillende levensfasen
--------------------------------------------
Andere levensfasen:
• Ze dachten vroeger eerst dat er maar 2 levensfasen waren -> kind & volwassenen
• Jongeren:
o Kans om langer naar school te gaan en geen arbeid -> zoeken elkaar op –> eigen
omgangsvormen
• Ouderen:
o Medische problemen + pensionering -> groep met eigen kenmerken
o Gerontologie = ouderdomskunde
o Eerst interesse door medische sector daarna door sociologen & psychologen
• Volwassen:
o ‘Stabiele’ periode + algemene psychologie -> blijven lange tijd uit beeld
o Dachten vroeger dat je in deze fase niet meer ontwikkelde
1.2 De indeling in fasen
Levensloop indelen in een aantal duidelijk onderscheiden fasen of perioden
4 grote onderzoeksdomeinen binnen ontwikkelingspsychologie:
1. Kinderpsychologie
2. Jeugd- of adolescentiepsychologie
3. Spychologie v.d. volwassenheid
4. Psychologie v.d. ouderdom (psychogerontologie)
3
, Concrete faseindeling:
Prenatale Bevruchting - geboorte
Babytijd Geboorte – 1 à 1,5 jaar
Peutertijd 1 à 1,5 jaar – 3 jaar
Kleutertijd 3 jaar – 6 jaar
Schoolperiode 6 jaar – 12 jaar
Adolescentie 12 jaar – 20 jaar
Volwassenheid 20 jaar – 65 jaar
Ouderdom Vanaf 65 jaar
Hoe onderzoeken?
• Verschillende manieren om de evolutie van deze periodes te gaan onderzoeken
• Longitudinaal onderzoek
• Cross- sectioneel onderzoek
• Cohort – sequentiële methode
Naam Hoe? Beeld
Gedrag dat bestudeerd wil worden op
1. Longitudinaal regelmatige tijdstippen geobserveerd
onderzoek
Langdurig en speelt in nadeel
Groepen observeren op 1 moment die
allemaal in verschillende levensfase
2. Cross – sectioneel zitten
onderzoek
Nadeel = cohort factoren die eigen
zijn aan generatie invloed hebben op
andere generaties die iets hadden
(Vb. WO2, telefoons,..)
3. Cohort –
sequentiële methode 2 onderzoeken gecombineert
4
