Strafrecht
Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................3
Deel 1: belangrijke begrippen.................................................................................................................4
Wat is strafrecht?...............................................................................................................................4
Begrippen.......................................................................................................................................4
Het legaliteitsbeginsel: wat?...........................................................................................................5
Toepassingsgebied van het strafrecht............................................................................................6
Bronnen van het strafrecht................................................................................................................6
De strafgerechten: organigram...........................................................................................................7
Wat is een misdrijf?............................................................................................................................7
Begrip.............................................................................................................................................7
De wettelijke indeling.....................................................................................................................7
Wat is een straf?.................................................................................................................................8
Begrippen.......................................................................................................................................8
Indeling van de straffen..................................................................................................................8
Hoofdstraffen.................................................................................................................................9
De bijkomende straffen................................................................................................................12
Deel 2: het misdrijf...............................................................................................................................14
De bestanddelen van het misdrijf.....................................................................................................14
Het materieel bestanddeel...........................................................................................................14
Het moreel bestanddeel...............................................................................................................15
Het wederrechtelijk element........................................................................................................16
Het voorlopig samenvattend basisschema...................................................................................16
Het materieel bestanddeel...............................................................................................................17
De verzwarende omstandigheden................................................................................................17
De poging......................................................................................................................................17
Strafbare deelneming...................................................................................................................18
Het wederrechtelijk bestanddeel.....................................................................................................20
Algemene begrippen....................................................................................................................20
Rechtvaardigingsgronden.............................................................................................................20
Het moreel bestanddeel...................................................................................................................21
Algemene begrippen....................................................................................................................21
Gronden van niet toerekenbaarheid/ niet toerekeningsvatbaarheid...........................................22
Schulduitsluitingsgronden............................................................................................................23
,Deel 3: de straf.....................................................................................................................................24
Algemene begrippen........................................................................................................................24
Strafvermindering.............................................................................................................................25
Verzachtende omstandigheden....................................................................................................25
Verschoningsgronden...................................................................................................................26
Strafvermeerdering..........................................................................................................................26
Modaliteiten van de straf.................................................................................................................27
Opschorting van de uitspraak van de veroordeling......................................................................27
Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf...............................................................................27
Probatievoorwaarden...................................................................................................................27
Doel..............................................................................................................................................27
, Inleiding
Functies van de straf:
1. Algemene preventieve functie = de afschrikwekkende functie van de straf t.a.v. ons allemaal,
mogelijke overtreders van de wet
De straf als middel om de criminaliteit in de maatschappij te voorkomen
Vb. de doodstraf
2. Bijzonder preventieve functie = straf als afschrikking voor de dader zelf op wie de straf wordt
toegepast (die al een misdrijf heeft gepleegd)
De straf als middel om te voorkomen dat de delinquent zelf opnieuw strafbaar gedrag
vertoont (bij gevangenisstraffen werkt dit niet goed)
Vb. Geldboete
3. Vergeldende functie = het onrecht dat door het misdrijf veroorzaakt werd vergoeden
Hoe? Door aan de dader een sanctie op te leggen die “pijn” doet
Vb. Fysieke pijn (in de gevangenis zitten), financiële pijn (boetes), morele pijn (mobiliteit
afnemen door bv. een rijverbod, werkstraf)
Een vrijheidsstraf is ook een morele straf (omdat je niet weg kan)
Tweede grootste pijn: menselijkheid (vb. eten wat de post schaft, vragen of je naar wc mag…)
4. Verzoenende functie = door de straf wordt het leed dat door het misdrijf werd veroorzaakt
hersteld
De straf als middel om rechtvaardigheid te bewerkstelligen en als symbool om de
maatschappelijke orde te herstellen
Vb. Strafbemiddeling
5. Beschermende functie = de straf als middel om de maatschappij te beschermen tegen
gevaarlijk gedrag
Vb. Kim de Gelder
6. Resocialiserende functie = de straf als middel voor de dader om te resocialiseren, dit is om
op een aangepaste manier terug in de maatschappij te kunnen worden opgenomen
De straf als actief instrument om dader terug op te voeden
Vb. Werkstraf, probatie (= straffen waarbij er een leeraspect is, mensen worden
aangemoedigd een cursus te volgen)
! Een gevangenisstraf behoort hier niet toe
Inhoud
Inleiding..................................................................................................................................................3
Deel 1: belangrijke begrippen.................................................................................................................4
Wat is strafrecht?...............................................................................................................................4
Begrippen.......................................................................................................................................4
Het legaliteitsbeginsel: wat?...........................................................................................................5
Toepassingsgebied van het strafrecht............................................................................................6
Bronnen van het strafrecht................................................................................................................6
De strafgerechten: organigram...........................................................................................................7
Wat is een misdrijf?............................................................................................................................7
Begrip.............................................................................................................................................7
De wettelijke indeling.....................................................................................................................7
Wat is een straf?.................................................................................................................................8
Begrippen.......................................................................................................................................8
Indeling van de straffen..................................................................................................................8
Hoofdstraffen.................................................................................................................................9
De bijkomende straffen................................................................................................................12
Deel 2: het misdrijf...............................................................................................................................14
De bestanddelen van het misdrijf.....................................................................................................14
Het materieel bestanddeel...........................................................................................................14
Het moreel bestanddeel...............................................................................................................15
Het wederrechtelijk element........................................................................................................16
Het voorlopig samenvattend basisschema...................................................................................16
Het materieel bestanddeel...............................................................................................................17
De verzwarende omstandigheden................................................................................................17
De poging......................................................................................................................................17
Strafbare deelneming...................................................................................................................18
Het wederrechtelijk bestanddeel.....................................................................................................20
Algemene begrippen....................................................................................................................20
Rechtvaardigingsgronden.............................................................................................................20
Het moreel bestanddeel...................................................................................................................21
Algemene begrippen....................................................................................................................21
Gronden van niet toerekenbaarheid/ niet toerekeningsvatbaarheid...........................................22
Schulduitsluitingsgronden............................................................................................................23
,Deel 3: de straf.....................................................................................................................................24
Algemene begrippen........................................................................................................................24
Strafvermindering.............................................................................................................................25
Verzachtende omstandigheden....................................................................................................25
Verschoningsgronden...................................................................................................................26
Strafvermeerdering..........................................................................................................................26
Modaliteiten van de straf.................................................................................................................27
Opschorting van de uitspraak van de veroordeling......................................................................27
Uitstel van de tenuitvoerlegging van de straf...............................................................................27
Probatievoorwaarden...................................................................................................................27
Doel..............................................................................................................................................27
, Inleiding
Functies van de straf:
1. Algemene preventieve functie = de afschrikwekkende functie van de straf t.a.v. ons allemaal,
mogelijke overtreders van de wet
De straf als middel om de criminaliteit in de maatschappij te voorkomen
Vb. de doodstraf
2. Bijzonder preventieve functie = straf als afschrikking voor de dader zelf op wie de straf wordt
toegepast (die al een misdrijf heeft gepleegd)
De straf als middel om te voorkomen dat de delinquent zelf opnieuw strafbaar gedrag
vertoont (bij gevangenisstraffen werkt dit niet goed)
Vb. Geldboete
3. Vergeldende functie = het onrecht dat door het misdrijf veroorzaakt werd vergoeden
Hoe? Door aan de dader een sanctie op te leggen die “pijn” doet
Vb. Fysieke pijn (in de gevangenis zitten), financiële pijn (boetes), morele pijn (mobiliteit
afnemen door bv. een rijverbod, werkstraf)
Een vrijheidsstraf is ook een morele straf (omdat je niet weg kan)
Tweede grootste pijn: menselijkheid (vb. eten wat de post schaft, vragen of je naar wc mag…)
4. Verzoenende functie = door de straf wordt het leed dat door het misdrijf werd veroorzaakt
hersteld
De straf als middel om rechtvaardigheid te bewerkstelligen en als symbool om de
maatschappelijke orde te herstellen
Vb. Strafbemiddeling
5. Beschermende functie = de straf als middel om de maatschappij te beschermen tegen
gevaarlijk gedrag
Vb. Kim de Gelder
6. Resocialiserende functie = de straf als middel voor de dader om te resocialiseren, dit is om
op een aangepaste manier terug in de maatschappij te kunnen worden opgenomen
De straf als actief instrument om dader terug op te voeden
Vb. Werkstraf, probatie (= straffen waarbij er een leeraspect is, mensen worden
aangemoedigd een cursus te volgen)
! Een gevangenisstraf behoort hier niet toe
