Hoofdstuk 1: De logica van statische vergelijkingen en analyses
1. Inleiding: waarom data analyseren?
Sinds de Renaissance is er een nadruk komen te liggen op het leren en
verbeteren van de wijze waarop we dingen doen.
Voor onze eigen Adolphe Quetelet, die de normaalverdeling ontdekte voor
menselijke eigenschappen, zich bezighield met statistiek als hulpmiddel
om de moraliteit, de zeden en gewoonten van gebieden te bestuderen en
op basis daarvan beleidsbeslissingen te nemen.
Wetenschap gaat onder meer over het ontdekken van patronen en
processen, Veel patronen komen niet zomaar uit de lucht gevallen maar
zijn het gevolg van het feit dat mensen nu eenmaal gewoontedieren zijn
en een menselijke natuur hebben, die in samenspraak met culturele
omstandigheden, attitudes, denkprocessen, morele emoties, overtuigingen
over wat goed en verkeerd is,… beïnvloeden. Het proces van
wetenschappelijk onderzoek voorziet in een methode om zaken die ons op
een systematische manier interesseren, te bestuderen. In het algemeen
vereist dit proces bewijs om een argument te ondersteunen. 1 van de
duidelijke methoden om bewijs te verkrijgen is door kwantitatieve data te
bestuderen die geassocieerd zijn met objecten die bestudeerd worden. Dit
gebeurt door statische analyse.
2. Geschiedenis van de statistiek in een notendop
- Statische analyse ontwikkeld door Pythagoras in de 6de eeuw voor
christus(het gemiddelde)
- Beschrijvende statistiek
- Ander type van statische analyse(inferentiele statistiek) voor het
eerst ontwikkeld on het Oosten rond 200 voor christus
o In de vorm van een waarschijnlijkheid/kansberekeningen om
na te gaan of een verwachte baby eerder en jongen of meisje
zou zijn
- evolueerde in de vorm van gokberekeningen
- Late jaren 1800 en vroege jaren 1900 werden nog vele andere
beschrijvende statistieken ontwikkeld door mathematici en
wetenschappers
Statistiek ging verder dan gokken en pure mathematische concepten en
werd later ‘political arithmetics’ genoemd. Een term dat te danken is aan
de dichte associatie met diegenen die politieke onderwerpen
bestudeerden, inclusief economisch. Men probeerde immers op basis van
1
, gegevens met behulp van ‘political arithmetics’ antwoorden op problemen
van de staat te krijgen. Hier ontstond waarschijnlijk de associatie tussen
leugentjes bedenken om er politiek voordeel uit te halen en liegen door
statistieken te manipuleren.
Als we de overleveringen mogen geloven dan was de eerste politicus die
van statistiek gebruik maakte een zekere John Graunt(1662). Hij gebruikte
beschrijvende statistieken, zoals we ze vandaag noemen, om het
sterftecijfer in Londen te bestuderen.
Merendeel van de statistici is het erover eens dat de term statistiek
uitgevonden is door Eberhard August Wlihelm von Zimmerman in de
inleiding van ‘A Political Survey of the Present State of Europe’
Het moderne gebruik van de term statistiek (ten opzichte van wiskunde)
wordt vaak toegeschreven aan R.A. Fisher en zijn werk ‘Statistical Methods
for Research Workers’(1925), waarin hij stelt dat ‘’a statistic is a value
calculated from an observed sample with a view to characterizing the
population from wich is is drawn.’’ Sinds die tijd hebben vele statistici
bijgedragen tot de technieken die mogelijk zijn om data te analyseren. De
bijdrage aan statische technieken gebeurt vandaag de dag nog steeds.
Analysetchnieken zijn de laatste jaren enorm toegnomen en het heeft
onderzoekers in de sociologie, criminologie en andere wetenschappen
mogelijk gemaakt om de relatie tussen variabelen accurater te
bestuderen.
3. Het gebruik van statistiek
De eerste term, die de historiek van de term reflecteert, is de verzameling
en bewaring van data, vaak uitgedrukt in een samenvattende vorm.
Goede voorbeelden hiervan zijn de volkstelling-, misdaad- of
sterftestatistieken. Volksstellingen geven een voorstelling van de
karakteristieken of kenmerken van de personen die in een land wonen op
een bepaald in de tijd en sterftestatistieken geven inzicht in het aantal
personen die sterven in een land op een bepaald moment. Dergelijke
statistieken worden door de administratie verzameld om zicht te krijgen op
belangrijke ontwikkelingen. Vanuit historisch perspectief zijn de
statistieken van de veroordeelden de oudste gerechtelijke statistieken. De
tweede toepassing van de statistiek is het onderwerp van deze inleiding:
de statistiek is een methode om data te analyseren.
2
1. Inleiding: waarom data analyseren?
Sinds de Renaissance is er een nadruk komen te liggen op het leren en
verbeteren van de wijze waarop we dingen doen.
Voor onze eigen Adolphe Quetelet, die de normaalverdeling ontdekte voor
menselijke eigenschappen, zich bezighield met statistiek als hulpmiddel
om de moraliteit, de zeden en gewoonten van gebieden te bestuderen en
op basis daarvan beleidsbeslissingen te nemen.
Wetenschap gaat onder meer over het ontdekken van patronen en
processen, Veel patronen komen niet zomaar uit de lucht gevallen maar
zijn het gevolg van het feit dat mensen nu eenmaal gewoontedieren zijn
en een menselijke natuur hebben, die in samenspraak met culturele
omstandigheden, attitudes, denkprocessen, morele emoties, overtuigingen
over wat goed en verkeerd is,… beïnvloeden. Het proces van
wetenschappelijk onderzoek voorziet in een methode om zaken die ons op
een systematische manier interesseren, te bestuderen. In het algemeen
vereist dit proces bewijs om een argument te ondersteunen. 1 van de
duidelijke methoden om bewijs te verkrijgen is door kwantitatieve data te
bestuderen die geassocieerd zijn met objecten die bestudeerd worden. Dit
gebeurt door statische analyse.
2. Geschiedenis van de statistiek in een notendop
- Statische analyse ontwikkeld door Pythagoras in de 6de eeuw voor
christus(het gemiddelde)
- Beschrijvende statistiek
- Ander type van statische analyse(inferentiele statistiek) voor het
eerst ontwikkeld on het Oosten rond 200 voor christus
o In de vorm van een waarschijnlijkheid/kansberekeningen om
na te gaan of een verwachte baby eerder en jongen of meisje
zou zijn
- evolueerde in de vorm van gokberekeningen
- Late jaren 1800 en vroege jaren 1900 werden nog vele andere
beschrijvende statistieken ontwikkeld door mathematici en
wetenschappers
Statistiek ging verder dan gokken en pure mathematische concepten en
werd later ‘political arithmetics’ genoemd. Een term dat te danken is aan
de dichte associatie met diegenen die politieke onderwerpen
bestudeerden, inclusief economisch. Men probeerde immers op basis van
1
, gegevens met behulp van ‘political arithmetics’ antwoorden op problemen
van de staat te krijgen. Hier ontstond waarschijnlijk de associatie tussen
leugentjes bedenken om er politiek voordeel uit te halen en liegen door
statistieken te manipuleren.
Als we de overleveringen mogen geloven dan was de eerste politicus die
van statistiek gebruik maakte een zekere John Graunt(1662). Hij gebruikte
beschrijvende statistieken, zoals we ze vandaag noemen, om het
sterftecijfer in Londen te bestuderen.
Merendeel van de statistici is het erover eens dat de term statistiek
uitgevonden is door Eberhard August Wlihelm von Zimmerman in de
inleiding van ‘A Political Survey of the Present State of Europe’
Het moderne gebruik van de term statistiek (ten opzichte van wiskunde)
wordt vaak toegeschreven aan R.A. Fisher en zijn werk ‘Statistical Methods
for Research Workers’(1925), waarin hij stelt dat ‘’a statistic is a value
calculated from an observed sample with a view to characterizing the
population from wich is is drawn.’’ Sinds die tijd hebben vele statistici
bijgedragen tot de technieken die mogelijk zijn om data te analyseren. De
bijdrage aan statische technieken gebeurt vandaag de dag nog steeds.
Analysetchnieken zijn de laatste jaren enorm toegnomen en het heeft
onderzoekers in de sociologie, criminologie en andere wetenschappen
mogelijk gemaakt om de relatie tussen variabelen accurater te
bestuderen.
3. Het gebruik van statistiek
De eerste term, die de historiek van de term reflecteert, is de verzameling
en bewaring van data, vaak uitgedrukt in een samenvattende vorm.
Goede voorbeelden hiervan zijn de volkstelling-, misdaad- of
sterftestatistieken. Volksstellingen geven een voorstelling van de
karakteristieken of kenmerken van de personen die in een land wonen op
een bepaald in de tijd en sterftestatistieken geven inzicht in het aantal
personen die sterven in een land op een bepaald moment. Dergelijke
statistieken worden door de administratie verzameld om zicht te krijgen op
belangrijke ontwikkelingen. Vanuit historisch perspectief zijn de
statistieken van de veroordeelden de oudste gerechtelijke statistieken. De
tweede toepassing van de statistiek is het onderwerp van deze inleiding:
de statistiek is een methode om data te analyseren.
2
