CHAPTER 13: MODES AND METHODS OF MEASUREMENT
- in dit hoofdstuk gaan we dieper in op de verschillende systemen en tools die
onderzoekers gebruiken bij het meten en beschrijven van het gedrag van een groep
of individu
- in de eerste 2 paragrafen van dit hoofdstuk bespreken we 2 veelgebruikte systemen
voor het verkrijgen van gedragsmetingen van onderzoeksdeelnemers: gedragstaken
en observatiemethoden
- gedragstaken die we in paragraaf 13.1 beschrijven vertegenwoordigen een relatief
directe methode om gedrag te meten, omdat ze de deelnemer betrekken bij een
activiteit die reacties genereert die op een eenvoudige manier kunnen worden
vastgelegd en geanalyseerd
- observatiemethoden die we in paragraaf 13.2 bespreken zijn meestal minder direct
in de manier waarop ze gedrag meten omdat ze tot op zekere hoogte afhankelijk zijn
van het oordeel of de interpretatie van de onderzoeker van wat ze observeren
- we bespreken zelfgerapporteerde/self-report measures gedragsmetingen in
paragraaf 13.3
- voor deze metingen laten we het in wezen aan de onderzoeksdeelnemer over
om zijn of haar eigen gedrag te interpreteren
- grootste deel van deze paragraaf is gewijd aan de bespreking van
enquêtemethoden, omdat deze methoden de meest prominente vb. van
zelfrapportage meting zijn
13.1 BEHAVIOURAL TASKS
= gedragstaken
- gedragsonderzoekers geven hun onderzoeksdeelnemers vaak een specifieke taak of
activiteit en registreren vervolgens de reacties van elke deelnemer (bv. via een
computermuis of toetsenbord)
- onderzoeker kan ook andere metingen verzamelen die verband houden met deze
reacties (bv. reactietijden in millisec, oogbewegings metingen)
- zulke gedragstaken worden meestal op een computer uitgevoerd => dit maakt het
gemakkelijker om de taak te controleren
- taak stimuli kunnen bv. aan alle deelnemers worden gepresenteerd in een identiek
formaat (bv. identieke grootte en scherm locatie) en op een identieke manier (bv. met
een constante presentatie snelheid)
- het gebruik van een computer verbetert ook de objectiviteit en nauwkeurigheid van
de meting
- zo kunnen reacties nauwkeurig worden geregistreerd en kunnen reactietijden met
een hoge mate van precisie worden gemeten
- veel gedragstaken zijn ontworpen om een bepaald aspect van de menselijke
informatieverwerking te meten
- deze cognitieve taken worden daarom gebruikt om processen zoals aandacht,
geheugen, taal of besluitvorming te onderzoeken
- hoewel veel van de meest prominente vb. van gedragstaken zijn ontworpen om
cognitie te onderzoeken, worden gedragstaken ook gebruikt om andere aspecten
van gedrag te meten (bv. attitudes, voorkeuren).
- veel gedragstaken omvatten het geven van een reeks oordelen, beslissingen of
antwoorden die elk een objectief correct antwoord hebben
1
,- procedures die aan elk van die antwoorden zijn gekoppeld, worden meestal een
proef genoemd
- bv. proef van een geheugentaak die bekend staat als de
Brown-Peterson-taak
- 1st verschijnen er 3 medeklinkers op het scherm die de deelnemer hardop
voorleest
- vervolgens vervangt een driecijferig getal het medeklinkertrigram op het
scherm
- deelnemer leest het getal hardop en telt vervolgens in drietallen terug vanaf
het getoonde getal
- knipperende gekleurde afbeeldingen verschijnen op het scherm terwijl de
deelnemer doorgaat met tellen
- wanneer een rode afbeelding op het scherm verschijnt, is dit het teken voor
de deelnemer om het medeklinkertrigram te herinneren
- dan zou de volgende proef, met dezelfde structuur, beginnen
- bij veel gedragstaken is er een objectief correct antwoord voor elke proef
- in Brown-Peterson-taak kan het herinnerde trigram bv. al dan niet
overeenkomen met het trigram dat aan het begin van de proef werd
gepresenteerd
- bij dergelijke taken kan onderzoeker de nauwkeurigheid (bv. het % correcte
antwoorden) registreren voor alle proeven in de taak, voor alle proeven in een
blok proeven of voor alle proeven van een bepaald type (bv. wanneer
verschillende soorten proeven worden gebruikt om verschillende
omstandigheden in een experiment te creëren)
- vaak is het de reactiesnelheid i.p.v. de nauwkeurigheid van de reactie die de
belangrijkste maatstaf is bij een gedragstaak
- ruimtelijke cueing-taak is een vb. van reactietijd- of reactietijdtaak
- bij elke poging van de taak krijgt de deelnemer een aanwijzing over de
waarschijnlijke locatie waar een afbeelding zal verschijnen
- aanwijzing zou bv. een pijl kunnen zijn die naar links of naar rechts wijst
- deze aanwijzing kan geldig zijn (geeft de locatie van volgende afbeelding
correct aan) of ongeldig
- wanneer afbeelding verschijnt reageert de deelnemer (bv. met een
toetsaanslag) zodra hij/zij de aanwezigheid van de afbeelding heeft
gedetecteerd
- reacties zijn sneller na geldige aanwijzingen dan na ongeldige aanwijzingen,
wat suggereert dat de aandacht niet gemakkelijk gelijkmatig over
verschillende locaties kan worden verdeeld
- gedragstaken = zijn gestructureerde taken die onderzoekers gebruiken om
gedragsmetingen te verzamelen zoals reactietijden en nauwkeurigheid metingen
- deze taken zijn doorgaans computergestuurd en omvatten metingen op basis van
meerdere herhalingen (proeven) van dezelfde reeks procedures
- veel gedragstaken werden oorspronkelijk bedacht met als doel specifieke
hypothesen te onderzoeken, maar zijn later gebruikt en
- aangepast om andere hypothesen te onderzoeken
- ruimtelijke cueing-taak heeft bv. experimentele manipulatie (cuevaliditeit) in
zich waardoor onderzoekers een klein aantal hypothesen over verschuivingen
in aandacht konden testen
2
, - de taak en de varianten ervan zijn in honderden onderzoeken gebruikt om
aandacht verwerking te onderzoeken, met behulp van diverse steekproeven
van deelnemers en het testen van een groot aantal hypothesen
- wanneer een bepaalde taak wordt gebruikt en aangepast om op deze manier een
uitgebreid onderzoeksprogramma na te streven, noemen we het taakparadigma,
- omdat de taak een standaardmodel/hulpmiddel biedt voor het onderzoeken
van gedrag binnen een bepaalde lijn van wetenschappelijk onderzoek
- onderzoeker die aandachtsverwerking bestudeert, kan bv. verwijzen naar
bewijs afkomstig uit het paradigma van ruimtelijke cueing het paradigma van
dichotisch luisteren of het paradigma van visueel zoeken
- hiermee zou het onderzoek aangeven dat ze bewijs beschreven uit 3 groepen
studies, die elk variaties van 1 gedragstaak gebruikten: respectievelijk
ruimtelijke cueing, dichotisch luisteren en visueel zoeken
- gedragstaken worden geassocieerd met laboratoriumonderzoek en vaak met
experimentele onderzoeksopzetten
- doordat de controle die ze de onderzoeker bieden nauwkeurige meting van
gedrag en goed gecontroleerde manipulatie van onafhankelijke variabelen
mogelijk maakt
- hun gebruik is niet beperkt tot dit soort onderzoek
- veel gedragstaken die zijn ontworpen voor gebruik in experimentele onderzoeken
worden ook gebruikt om gedrag te beoordelen in klinische en andere toegepaste
settings (bv. bij patiënten, op de werkplek)
- bovendien zijn met de opkomst van digitale technologie veel gedragstaken
aangepast voor online gebruik => betekent dat de onderzoeksdeelnemer niet naar
het laboratorium hoeft te komen om deel te nemen aan een onderzoek
BOX 13.1 HOW ARE PSYCHOLOGICAL MEASURES USED
= hoe worden fysiologische metingen gebruikt?
- positronemissietomografie (PET)
- magnetische resonantiebeeldvorming (MRI)
- het elektro-encefalogram (EEG) of magneto-encefalografie (MEG)
- wanneer deze technieken worden gebruikt, zijn ze zelden de enige manier om
gedrag in het onderzoek te meten
- metingen van de beeldvorming (bv. elektrische activiteit van een EEG) leveren
metingen op voor aanvullende variabelen die vervolgens naast die van de
gedragstaak kunnen worden onderzocht
- onderzoeker zou bv. kunnen onderzoeken hoe de elektrische activiteit in specifieke
delen van de hersenen verandert in de loop van elke proef of hoe die activiteit
varieert tussen verschillende soorten proeven, tussen verschillende soorten reacties,
of met de nauwkeurigheid van de reactie
13.2 OBSERVATIONAL METHODS
= observatie methodes
- onderzoekers observeren en registreren vaak systematisch gedrag van individuen
om gedrag te beschrijven
- bv paargedrag van vogels, ouder-kind interacties op een speelplaats of het
winkelgedrag van adolescenten
3
- in dit hoofdstuk gaan we dieper in op de verschillende systemen en tools die
onderzoekers gebruiken bij het meten en beschrijven van het gedrag van een groep
of individu
- in de eerste 2 paragrafen van dit hoofdstuk bespreken we 2 veelgebruikte systemen
voor het verkrijgen van gedragsmetingen van onderzoeksdeelnemers: gedragstaken
en observatiemethoden
- gedragstaken die we in paragraaf 13.1 beschrijven vertegenwoordigen een relatief
directe methode om gedrag te meten, omdat ze de deelnemer betrekken bij een
activiteit die reacties genereert die op een eenvoudige manier kunnen worden
vastgelegd en geanalyseerd
- observatiemethoden die we in paragraaf 13.2 bespreken zijn meestal minder direct
in de manier waarop ze gedrag meten omdat ze tot op zekere hoogte afhankelijk zijn
van het oordeel of de interpretatie van de onderzoeker van wat ze observeren
- we bespreken zelfgerapporteerde/self-report measures gedragsmetingen in
paragraaf 13.3
- voor deze metingen laten we het in wezen aan de onderzoeksdeelnemer over
om zijn of haar eigen gedrag te interpreteren
- grootste deel van deze paragraaf is gewijd aan de bespreking van
enquêtemethoden, omdat deze methoden de meest prominente vb. van
zelfrapportage meting zijn
13.1 BEHAVIOURAL TASKS
= gedragstaken
- gedragsonderzoekers geven hun onderzoeksdeelnemers vaak een specifieke taak of
activiteit en registreren vervolgens de reacties van elke deelnemer (bv. via een
computermuis of toetsenbord)
- onderzoeker kan ook andere metingen verzamelen die verband houden met deze
reacties (bv. reactietijden in millisec, oogbewegings metingen)
- zulke gedragstaken worden meestal op een computer uitgevoerd => dit maakt het
gemakkelijker om de taak te controleren
- taak stimuli kunnen bv. aan alle deelnemers worden gepresenteerd in een identiek
formaat (bv. identieke grootte en scherm locatie) en op een identieke manier (bv. met
een constante presentatie snelheid)
- het gebruik van een computer verbetert ook de objectiviteit en nauwkeurigheid van
de meting
- zo kunnen reacties nauwkeurig worden geregistreerd en kunnen reactietijden met
een hoge mate van precisie worden gemeten
- veel gedragstaken zijn ontworpen om een bepaald aspect van de menselijke
informatieverwerking te meten
- deze cognitieve taken worden daarom gebruikt om processen zoals aandacht,
geheugen, taal of besluitvorming te onderzoeken
- hoewel veel van de meest prominente vb. van gedragstaken zijn ontworpen om
cognitie te onderzoeken, worden gedragstaken ook gebruikt om andere aspecten
van gedrag te meten (bv. attitudes, voorkeuren).
- veel gedragstaken omvatten het geven van een reeks oordelen, beslissingen of
antwoorden die elk een objectief correct antwoord hebben
1
,- procedures die aan elk van die antwoorden zijn gekoppeld, worden meestal een
proef genoemd
- bv. proef van een geheugentaak die bekend staat als de
Brown-Peterson-taak
- 1st verschijnen er 3 medeklinkers op het scherm die de deelnemer hardop
voorleest
- vervolgens vervangt een driecijferig getal het medeklinkertrigram op het
scherm
- deelnemer leest het getal hardop en telt vervolgens in drietallen terug vanaf
het getoonde getal
- knipperende gekleurde afbeeldingen verschijnen op het scherm terwijl de
deelnemer doorgaat met tellen
- wanneer een rode afbeelding op het scherm verschijnt, is dit het teken voor
de deelnemer om het medeklinkertrigram te herinneren
- dan zou de volgende proef, met dezelfde structuur, beginnen
- bij veel gedragstaken is er een objectief correct antwoord voor elke proef
- in Brown-Peterson-taak kan het herinnerde trigram bv. al dan niet
overeenkomen met het trigram dat aan het begin van de proef werd
gepresenteerd
- bij dergelijke taken kan onderzoeker de nauwkeurigheid (bv. het % correcte
antwoorden) registreren voor alle proeven in de taak, voor alle proeven in een
blok proeven of voor alle proeven van een bepaald type (bv. wanneer
verschillende soorten proeven worden gebruikt om verschillende
omstandigheden in een experiment te creëren)
- vaak is het de reactiesnelheid i.p.v. de nauwkeurigheid van de reactie die de
belangrijkste maatstaf is bij een gedragstaak
- ruimtelijke cueing-taak is een vb. van reactietijd- of reactietijdtaak
- bij elke poging van de taak krijgt de deelnemer een aanwijzing over de
waarschijnlijke locatie waar een afbeelding zal verschijnen
- aanwijzing zou bv. een pijl kunnen zijn die naar links of naar rechts wijst
- deze aanwijzing kan geldig zijn (geeft de locatie van volgende afbeelding
correct aan) of ongeldig
- wanneer afbeelding verschijnt reageert de deelnemer (bv. met een
toetsaanslag) zodra hij/zij de aanwezigheid van de afbeelding heeft
gedetecteerd
- reacties zijn sneller na geldige aanwijzingen dan na ongeldige aanwijzingen,
wat suggereert dat de aandacht niet gemakkelijk gelijkmatig over
verschillende locaties kan worden verdeeld
- gedragstaken = zijn gestructureerde taken die onderzoekers gebruiken om
gedragsmetingen te verzamelen zoals reactietijden en nauwkeurigheid metingen
- deze taken zijn doorgaans computergestuurd en omvatten metingen op basis van
meerdere herhalingen (proeven) van dezelfde reeks procedures
- veel gedragstaken werden oorspronkelijk bedacht met als doel specifieke
hypothesen te onderzoeken, maar zijn later gebruikt en
- aangepast om andere hypothesen te onderzoeken
- ruimtelijke cueing-taak heeft bv. experimentele manipulatie (cuevaliditeit) in
zich waardoor onderzoekers een klein aantal hypothesen over verschuivingen
in aandacht konden testen
2
, - de taak en de varianten ervan zijn in honderden onderzoeken gebruikt om
aandacht verwerking te onderzoeken, met behulp van diverse steekproeven
van deelnemers en het testen van een groot aantal hypothesen
- wanneer een bepaalde taak wordt gebruikt en aangepast om op deze manier een
uitgebreid onderzoeksprogramma na te streven, noemen we het taakparadigma,
- omdat de taak een standaardmodel/hulpmiddel biedt voor het onderzoeken
van gedrag binnen een bepaalde lijn van wetenschappelijk onderzoek
- onderzoeker die aandachtsverwerking bestudeert, kan bv. verwijzen naar
bewijs afkomstig uit het paradigma van ruimtelijke cueing het paradigma van
dichotisch luisteren of het paradigma van visueel zoeken
- hiermee zou het onderzoek aangeven dat ze bewijs beschreven uit 3 groepen
studies, die elk variaties van 1 gedragstaak gebruikten: respectievelijk
ruimtelijke cueing, dichotisch luisteren en visueel zoeken
- gedragstaken worden geassocieerd met laboratoriumonderzoek en vaak met
experimentele onderzoeksopzetten
- doordat de controle die ze de onderzoeker bieden nauwkeurige meting van
gedrag en goed gecontroleerde manipulatie van onafhankelijke variabelen
mogelijk maakt
- hun gebruik is niet beperkt tot dit soort onderzoek
- veel gedragstaken die zijn ontworpen voor gebruik in experimentele onderzoeken
worden ook gebruikt om gedrag te beoordelen in klinische en andere toegepaste
settings (bv. bij patiënten, op de werkplek)
- bovendien zijn met de opkomst van digitale technologie veel gedragstaken
aangepast voor online gebruik => betekent dat de onderzoeksdeelnemer niet naar
het laboratorium hoeft te komen om deel te nemen aan een onderzoek
BOX 13.1 HOW ARE PSYCHOLOGICAL MEASURES USED
= hoe worden fysiologische metingen gebruikt?
- positronemissietomografie (PET)
- magnetische resonantiebeeldvorming (MRI)
- het elektro-encefalogram (EEG) of magneto-encefalografie (MEG)
- wanneer deze technieken worden gebruikt, zijn ze zelden de enige manier om
gedrag in het onderzoek te meten
- metingen van de beeldvorming (bv. elektrische activiteit van een EEG) leveren
metingen op voor aanvullende variabelen die vervolgens naast die van de
gedragstaak kunnen worden onderzocht
- onderzoeker zou bv. kunnen onderzoeken hoe de elektrische activiteit in specifieke
delen van de hersenen verandert in de loop van elke proef of hoe die activiteit
varieert tussen verschillende soorten proeven, tussen verschillende soorten reacties,
of met de nauwkeurigheid van de reactie
13.2 OBSERVATIONAL METHODS
= observatie methodes
- onderzoekers observeren en registreren vaak systematisch gedrag van individuen
om gedrag te beschrijven
- bv paargedrag van vogels, ouder-kind interacties op een speelplaats of het
winkelgedrag van adolescenten
3
