Samenvatting - Basisprincipes duurzame en verantworode economie en ondernemen

SI: Introductie
0. Overzicht
1. Waarom dit vak
2. Korte geschiedenis van duurzaam denken
3. Deze cursus
 FEB’s onderwijs ERS framework
 Inhoud overzicht en uitkomsten leren
 Begeleidende principes
 Waar plaatsen van vak in jou traject?
4. Praktische zaken


1. Waarom dit vak
 Wat is
 ethiek
 Bedrijfsethiek is een multidisciplinair vakgebied met fundamenten in
morele filosofie, gedragswetenschappen, organisatieleer en
bedrijfskunde en economie
 Is geëvolueerd van definiëren wat goed/fout is (= normatieve ethiek),
naar beschrijven waarom goede/foute beslissingen worden genomen (=
beschrijvende ethiek)

 Verantwoordelijkheid
 Verantwoordelijk management verwijst naar:
 Overwegen, integreren en/of in evenwicht brengen van
economische/financiële, ecologische en sociale beleidslijnen en
praktijken binnen organisatie
 Om niet alleen de organisatiedoelen te verwezenlijken, maar ook een
positieve impact te hebben op de bredere omgeving waarin de
organisatie opereert

 Duurzaamheid
 Verwijst naar toekomstige oriëntaties met betrekking tot complexe en
complexe sociale, ecologische en economische uitdagingen
 Brundtland-definitie: voorzien in behoeften van heden zonder vermogen
van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in
gevaar te brengen
→ richt het zich dus op menselijk welzijn binnen een ecologisch
evenwicht, verwijzend naar het maatschappelijke of systemische niveau
 17 Duurzame Ontwikkelingsdoelen dienen vaak als kader voor bereiken
van duurzame ontwikkeling

 Terminologie binnen ERS
 Economie – financieel – opbrengst
 Social - samenleving – mensen

,  Milieu – ecologie – planet



 Nieuwe uitdagingen voor bedrijven
 Ze veranderen snel
 Het gaat niet enkel meer om de ‘bottom line’
 Consumenten, werknemers, investeerders, NGO’s verwachten
verantwoordelijkheid en duurzame praktijken
 Regelgevend landschap verander snel
 Potentieel om nieuwe opportuniteiten vrij te krijgen en lange termijn
waarde
 Bedrijven hebben immense kracht om positieve verandering in wereld te
krijgen
→ Grote vraag naar sustainability en responsible business

 Eigenschappen van toekomstgerichte denkers:
 Gebruik planetaire en sociale grenzen als kompas
 Is een systeemdenker
 Denken op lange termijn
 Pluralistische kijk op economie
 Inclusieve ondernemer
 Beleidsinstrumenten ontwikkelen om duurzaamheid te bereiken


2. Korte geschiedenis van duurzaam denken
 Video-clip:
 Men heeft veel concepten, maar men impliceert ze niet
 De development-goals zijn concreter, maar daar blijft het bij

 Evolutie signalen
 1972: D.K. Meadows et al: The Limits to Growth
 In opdracht van ‘Club of Rome’
 Boek geschreven: Grenzen aan de groei
 Via computersimulaties aantonen hoe we evolueren aan dit tempo
 Waarschuwing dat exponentiele groei van economie en populatie groei
met oneindige aanvoer van middel onmogelijk is

 Brundtland report 1987 (WCED):
 Ontwikkeling moet aansluiten aan de huidige behoeften zonder het
vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te
voorzien in gevaar te brengen
 Concept van ‘needs’:
 Bijzondere essentiële behoefte van armen
 Meer dan enkel eten, huis, geld, inkomen, …
 Zou breed opgevat en omvat worden door:
Psychologische noden, veiligheid, sociale noden, waardering,
zelfactualisatie

,  Idee van ‘limieten’:
 Beperking die stand van technologie en maatschappelijke
organisatie opleggen aan vermogen van milieu om in huidige en
toekomstige behoeften te voorzien
 Sociale duurzaamheid:
 Meer dan enkel ecologische duurzaamheid
 Omvat distributie en armoede
 Dubbele dimensie van gelijkheid / eerlijkheid:
 Intra generational equity
Binnen huidige generatie, tussen rijke en arme mensen
 Inter generational equity
Tussen generaties, tussen huidige en toekomstige mensen
 Geen duurzame ontwikkeling indien één van principes geschonden
wordt!
 Afruil tussen toekomst en nu, want zijn behoeftes in toekomst even groot?
 Sommige zeggen: als ene toeneemt, mag andere afnemen (ruilen)
 Sommige zeggen: er zijn bepaalde grenzen, want hier geraken we niet
meer boven
 Zwakke vs. sterke sociale ontwikkeling = compenseren vs. respecteren
grenzen

 Aanpak:
 3 P’s:
 Iedereen gaat met definitie akkoord
 Optioneel maken en meten concept moeilijk
 5 P’s:
 Recenter model
 Onderdelen:
 People
 Planet
 Profit Prosperity
→ Winst bedrijven = maximaliseren = ten nadele van toekomst
 Partnership
 Peace
 SDG’s: Sustainable Development Goals
 17 grote targets
 Aangenomen door VN in 2015
 169 sub-targets
 242 indicators
 Populair voor duurzaamheidsverslagen

 Belangrijkste van deze les:
 Brundtland definitie
 Onderliggende assumpties en variaties aan paradigma’s kunnen bespreken

, SII: Visies op sustainability en assumpties
1. Overzicht
1. Kijk op ERS
2. Disparate view
3. Subsuming view
4. Interwined view
5. Embedded view
6. Concluderende reflectie

 Doel:
 Vier visies op onderlinge verbondenheid van economische, ecologische en
sociale systemen identificeren
 Onderliggende aannames van elke visie en implicatie ervan kritisch
bespreken
 Elke visie historisch positioneren, met behulp van veranderende definities
van duurzaamheid
 Bewust zijn van bestaan van vier visies en daaruit voortvloeiende
tegengestelde argumenten


2. Kijk op ERS
 Vier systemen
→ Grote cirkel = belangrijker systeem Society

→ Plaats cirkels = relatie met elkaar Economi
e
 Disparate view:
 Afwijkende visie Environ-
ment
 Systemen zijn gescheiden
→ Bedrijven niet bezighouden met niet-
economische systemen Economi
e
 Subsuming view Society

 Absorberende visie
Environ-
 Sociale en milieu dragen bij aan economisch ment

systeem
→ Bedrijven zouden zich moeten inzetten
voor sociale- en milieusystemen zover dit
economische prestaties verbetert
 Intertwined view
 Verweven visie Economi
e




Environ- Society
ment