Inhoudsopgave
Les 1 – Inleiding............................................................................................. 4
Cultuur............................................................................................................................ 4
Blinde vlekken communicatiewetenschap......................................................................4
Lineaire communicatieprocessen................................................................................5
Model van Hodkinson..................................................................................................6
Blinde vlekken sociologie................................................................................................ 7
Proces van modernisering, wat is de rol van mediatisering?.......................................7
Mediatisering & politiek............................................................................................... 9
Mediatisering & samenleving....................................................................................10
Mediatisering & media zelf........................................................................................10
Mediatisering vs. mediëring......................................................................................10
Les 2: Media-technologie..............................................................................11
Sociologische context................................................................................................... 11
Max Weber: modernisering, rationalisering & technologie.........................................11
Media-technologie in 21ste eeuw................................................................................11
Digitale media/ ‘nieuwe media’....................................................................................12
Kenmerk 1: Media Convergentie................................................................................12
Kenmerk 2: Media Mobiliteit......................................................................................12
Kenmerk 3: Diversificatie & interactiviteit.................................................................12
Kenmerk 4: Non-lineairiteit........................................................................................12
Kenmerk 5: Connectiviteit......................................................................................... 13
Kenmerk 6: Virtualiteit............................................................................................... 13
Uiteenzetting benaderingen.........................................................................................14
Benadering 1: Media-tech. als vormende kracht.......................................................14
Benadering 2: Media-tech. als afspiegeling...............................................................16
Benadering 3: Wederkerige relatie media-tech. & samenleving................................17
Extra’s vanuit literatuur................................................................................................ 18
VIDEO: AI and the future of humanity...........................................................................19
Mijlpaal 1.................................................................................................................. 19
Mijlpaal 2.................................................................................................................. 19
Reguleren van AI....................................................................................................... 20
Les 3: Media-industrie..................................................................................21
Macht v/d media-industrie............................................................................................ 21
Kritische erfenis van Karl Marx......................................................................................21
Internet en sociale media – cultuurindustrie 2.0?.........................................................22
VIDEO – hoe big tech onze data steelt en verkoopt......................................................24
Extra’s uit de literatuur.................................................................................................25
Globalisatie............................................................................................................... 26
Les 4 – Media-industrie II..............................................................................28
1
, Wat is ideologie?........................................................................................................... 28
Media: de verspreiding van ideologie en reproductie van ongelijkheid.........................28
Media-industrie en ideologie.........................................................................................29
Media-industrie en gender representatie...................................................................29
Laura Mulvey – “The male gaze” in film....................................................................30
In games................................................................................................................... 30
In reclame................................................................................................................. 30
Tussenbeschouwing ideologie.......................................................................................31
Media: ideologische strijd en diverstiteit.......................................................................31
Video – Tropes vs women in video games.......................................................32
Extra’s vanuit de literatuur...........................................................................33
Over ideologie........................................................................................................... 33
En hegemonie…........................................................................................................ 33
Les 5: Media-inhoud: tekst & narratief..........................................................35
Media-tekst: een sociale constructie.............................................................................35
Analyse media-tekst..................................................................................................... 36
Benadering 1: Semiotiek........................................................................................... 36
Benadering 2: Narratieve analyse.............................................................................38
Benadering 2.5: Genre analyse.................................................................................38
Benadering 3: Discours analyse................................................................................39
Benadering 4: Inhoudsanalyse..................................................................................39
Samenvatting & conclusie............................................................................................ 40
Les 6 – Media & Publiek: betekenisgeving......................................................42
Communicatiewetenschappelijk onderzoek publiek......................................................42
Effect-studies: een passief publiek...............................................................................42
Gewelddadige games: media-effect of betekenis?........................................................44
Mediacultuur: een actief publiek...................................................................................44
Tussenbeschouwing: media-effecten vs. mediacultuur.................................................48
Internet 1.0 en games: van actief naar interactief publiek........................................49
Sociale media en ‘participatory culture’.......................................................................49
Conclusie & samenvatting............................................................................................ 50
Les 7 – Media & Publiek II: identiteit..............................................................51
Een sociologisch perspectief op identiteit.....................................................................51
Media-publiek en identiteit...........................................................................................52
De presentative van zelf-identiteit online.....................................................................52
Ervin Goffman – The Presentation of Self in Everyday Life........................................52
Media als performatieve ruimten...............................................................................53
Tussenbeschouwing: industrie en technologie…...........................................................54
2
, Technologies of the self: identiteit als maakbaar.......................................................54
Cyborg identiteit........................................................................................................ 55
Voorbij de menselijke natuur? Een posthumane identiteit.........................................55
Les 8 – Media en sociale problemen...............................................................56
Media & maatschappij..................................................................................................56
Jürgen Habermas – idealistische visie over publieke sfeer.........................................56
Media: van opportuniteit tot sociaal probleem?.........................................................57
De twee sociologische perspectieven...........................................................................58
Globalisering................................................................................................................. 60
Pan-Europese publieke sfeer.........................................................................................61
Video – Fabeltjesfuik..................................................................................................... 61
Begrippenlijst.............................................................................................. 63
Personenlijst................................................................................................ 93
3
, Les 1 – Inleiding
Mediasociologie = studie van relatie tss media en maatschappij
snijvlak van SOC (blinde vlek voor media en mediatisering) en COM
(blinden vlek voor maatschappij, relaties en sociologie)
Cultuur
2 vormen – Raymond Williams:
1. Verwijzend naar creatieve expressie “werk van intellectuele en
artistieke activiteit”
oorspronkelijk gericht naar elite
2. Later meer richting ‘populaire cultuur’
verwijzend naar cultuur als gemedieerde vormen van expressie
& activiteit
volledige manier van leven in samenleving
nauw verbonden: zaken zoals kunst tonen ook hoe op dat moment
andere zaken van de samenleving worden bekeken
Samenleving/ maatschappij verwijst naar volledige sociale wereld
waarin we ons bevinden
‘de belichaming van instituties en relaties waarbinnen veel mensen
leven’ – Williams
elementen: macht, ongelijkheid, welvaard, ect.
Structuren = alles van bepaalde vormen hoe zaken in een sameleving
werken
Agency = mogelijkheid om als mensen zelfbepalend te zijn
‘hoe gaan deze samen?’
zijn we gebonden aan onze persoonlijke eigenschappen, nalatenschap
of kunnen we zelf lot bepalen?
Blinde vlekken communicatiewetenschap
Verschillende benaderingen:
Mediapsychologische benadering= invloed op individu
o Wat trekt een individu aan in apps? Psychologische motieven?
o Wat is de psycho-sociale impact van apps (bv. welzijn,
relatievorming)?
Mediasociologische benadering= plaats binnen samenleving
o Hoe en waar situeren?
4
Les 1 – Inleiding............................................................................................. 4
Cultuur............................................................................................................................ 4
Blinde vlekken communicatiewetenschap......................................................................4
Lineaire communicatieprocessen................................................................................5
Model van Hodkinson..................................................................................................6
Blinde vlekken sociologie................................................................................................ 7
Proces van modernisering, wat is de rol van mediatisering?.......................................7
Mediatisering & politiek............................................................................................... 9
Mediatisering & samenleving....................................................................................10
Mediatisering & media zelf........................................................................................10
Mediatisering vs. mediëring......................................................................................10
Les 2: Media-technologie..............................................................................11
Sociologische context................................................................................................... 11
Max Weber: modernisering, rationalisering & technologie.........................................11
Media-technologie in 21ste eeuw................................................................................11
Digitale media/ ‘nieuwe media’....................................................................................12
Kenmerk 1: Media Convergentie................................................................................12
Kenmerk 2: Media Mobiliteit......................................................................................12
Kenmerk 3: Diversificatie & interactiviteit.................................................................12
Kenmerk 4: Non-lineairiteit........................................................................................12
Kenmerk 5: Connectiviteit......................................................................................... 13
Kenmerk 6: Virtualiteit............................................................................................... 13
Uiteenzetting benaderingen.........................................................................................14
Benadering 1: Media-tech. als vormende kracht.......................................................14
Benadering 2: Media-tech. als afspiegeling...............................................................16
Benadering 3: Wederkerige relatie media-tech. & samenleving................................17
Extra’s vanuit literatuur................................................................................................ 18
VIDEO: AI and the future of humanity...........................................................................19
Mijlpaal 1.................................................................................................................. 19
Mijlpaal 2.................................................................................................................. 19
Reguleren van AI....................................................................................................... 20
Les 3: Media-industrie..................................................................................21
Macht v/d media-industrie............................................................................................ 21
Kritische erfenis van Karl Marx......................................................................................21
Internet en sociale media – cultuurindustrie 2.0?.........................................................22
VIDEO – hoe big tech onze data steelt en verkoopt......................................................24
Extra’s uit de literatuur.................................................................................................25
Globalisatie............................................................................................................... 26
Les 4 – Media-industrie II..............................................................................28
1
, Wat is ideologie?........................................................................................................... 28
Media: de verspreiding van ideologie en reproductie van ongelijkheid.........................28
Media-industrie en ideologie.........................................................................................29
Media-industrie en gender representatie...................................................................29
Laura Mulvey – “The male gaze” in film....................................................................30
In games................................................................................................................... 30
In reclame................................................................................................................. 30
Tussenbeschouwing ideologie.......................................................................................31
Media: ideologische strijd en diverstiteit.......................................................................31
Video – Tropes vs women in video games.......................................................32
Extra’s vanuit de literatuur...........................................................................33
Over ideologie........................................................................................................... 33
En hegemonie…........................................................................................................ 33
Les 5: Media-inhoud: tekst & narratief..........................................................35
Media-tekst: een sociale constructie.............................................................................35
Analyse media-tekst..................................................................................................... 36
Benadering 1: Semiotiek........................................................................................... 36
Benadering 2: Narratieve analyse.............................................................................38
Benadering 2.5: Genre analyse.................................................................................38
Benadering 3: Discours analyse................................................................................39
Benadering 4: Inhoudsanalyse..................................................................................39
Samenvatting & conclusie............................................................................................ 40
Les 6 – Media & Publiek: betekenisgeving......................................................42
Communicatiewetenschappelijk onderzoek publiek......................................................42
Effect-studies: een passief publiek...............................................................................42
Gewelddadige games: media-effect of betekenis?........................................................44
Mediacultuur: een actief publiek...................................................................................44
Tussenbeschouwing: media-effecten vs. mediacultuur.................................................48
Internet 1.0 en games: van actief naar interactief publiek........................................49
Sociale media en ‘participatory culture’.......................................................................49
Conclusie & samenvatting............................................................................................ 50
Les 7 – Media & Publiek II: identiteit..............................................................51
Een sociologisch perspectief op identiteit.....................................................................51
Media-publiek en identiteit...........................................................................................52
De presentative van zelf-identiteit online.....................................................................52
Ervin Goffman – The Presentation of Self in Everyday Life........................................52
Media als performatieve ruimten...............................................................................53
Tussenbeschouwing: industrie en technologie…...........................................................54
2
, Technologies of the self: identiteit als maakbaar.......................................................54
Cyborg identiteit........................................................................................................ 55
Voorbij de menselijke natuur? Een posthumane identiteit.........................................55
Les 8 – Media en sociale problemen...............................................................56
Media & maatschappij..................................................................................................56
Jürgen Habermas – idealistische visie over publieke sfeer.........................................56
Media: van opportuniteit tot sociaal probleem?.........................................................57
De twee sociologische perspectieven...........................................................................58
Globalisering................................................................................................................. 60
Pan-Europese publieke sfeer.........................................................................................61
Video – Fabeltjesfuik..................................................................................................... 61
Begrippenlijst.............................................................................................. 63
Personenlijst................................................................................................ 93
3
, Les 1 – Inleiding
Mediasociologie = studie van relatie tss media en maatschappij
snijvlak van SOC (blinde vlek voor media en mediatisering) en COM
(blinden vlek voor maatschappij, relaties en sociologie)
Cultuur
2 vormen – Raymond Williams:
1. Verwijzend naar creatieve expressie “werk van intellectuele en
artistieke activiteit”
oorspronkelijk gericht naar elite
2. Later meer richting ‘populaire cultuur’
verwijzend naar cultuur als gemedieerde vormen van expressie
& activiteit
volledige manier van leven in samenleving
nauw verbonden: zaken zoals kunst tonen ook hoe op dat moment
andere zaken van de samenleving worden bekeken
Samenleving/ maatschappij verwijst naar volledige sociale wereld
waarin we ons bevinden
‘de belichaming van instituties en relaties waarbinnen veel mensen
leven’ – Williams
elementen: macht, ongelijkheid, welvaard, ect.
Structuren = alles van bepaalde vormen hoe zaken in een sameleving
werken
Agency = mogelijkheid om als mensen zelfbepalend te zijn
‘hoe gaan deze samen?’
zijn we gebonden aan onze persoonlijke eigenschappen, nalatenschap
of kunnen we zelf lot bepalen?
Blinde vlekken communicatiewetenschap
Verschillende benaderingen:
Mediapsychologische benadering= invloed op individu
o Wat trekt een individu aan in apps? Psychologische motieven?
o Wat is de psycho-sociale impact van apps (bv. welzijn,
relatievorming)?
Mediasociologische benadering= plaats binnen samenleving
o Hoe en waar situeren?
4
