Samenvatting Mondzorgplan
1 INLEIDING
Mondzorgplan = persoonlijk plan dat een tandarts/MH maakt om de mondzorg van een patiënt goed te
organiseren
- Past bij de behoeften van de patiënt.
- Het bevat
o Preventieve maatregelen
o Stappen voor behandeling
o Controleafspraken
o Praktisch advies over mondverzorging
- Doel = een gezonde mond verkrijgen, te handhaven en te bevorderen
Eigenschappen
o Individueel
o Verschillende personen
o Verschillende settings
o Holistisch
o Totaliteit van de persoon (mentaal, emotioneel, fysisch, etc.)
o Patiëntgericht
o Patiënt staat centraal
o Wordt actief betrokken in besluitvorming
o Word in zijn keuzes gerespecteerd
o Draagt medeverantwoordelijkheid
Voordelen
- Betere behandelresultaten
- Grotere gezondheidswinst
- Beter diagnostiek
- Vermijden van tunnelvisie
- Betere therapietrouw
Empowerment= mensen sterker en vaardiger maken, zodat ze zelfstandig kunne leven zonder altijd hulp nodig
te hebben.
Methodisch werken in de gezondheidszorg
- Duidelijk doel
- Stap voor stap, cyclisch
- Zorgvraag staat centraal
- Combineert theorie met praktijk, met kritische blik
- Leidt tot professionele houding
Methodisch werken is:
- Doelgericht
- Bewust
- Systematisch
- Procesmatig
Methode= een weldoordachte manier van handelen om een bepaald doel te bereiken of om een probleem op
te lossen
,Methodiek= een hele reeks methoden
Methodologie= de wetenschap van de methodiek
Zorgvraag= klacht, hulpvraag, probleem
Zorgverlener= therapeut, hulpverlener, deskundige, professional
Zorgvrager= cliënt, patiënt, bewoner
2 METHODISCH WERKEN
Gezondheidszorgsysteem= het oog op het bevorderen, vaststellen, herstellen of verbeteren van de
gezondheidstoestand van de patiënt
Ziekte hebben → objectief, universeel
Ziek zijn → subjectief
Cure→ gericht op onderzoek, diagnose
- Kortdurend
- 1ste lijnszorg
Care → gericht op verzorging, revalidatie
- Langdurig
- Chronisch zieken, ouderen
Gezondheidsbevordering → ziektepreventie, gezondheidspromotie en -bescherming
Ziektepreventie Doelgroep Voorbeeld
Primair Gezonde personen Vaccinatie
Secundair aanwezigheid predisponerende Advies bij duimzuigen
gewoonten
Tertiair Ziekte/stoornis Diabetes
Gezondheidspromotie
- Gezondheidstoestand verbeteren
- Groep mensen (zonder individuele benadering)
- Voorbeeld: campagne rond gevaren van zon
Gezondheidsbescherming
- Bescherming individuen tegen schadelijke invloeden
- Voorbeeld: milieu
Toegankelijkheid van de zorg
- 0de lijnszorg
o Gezondheidsklachten/hulpvraag
o Vrijwilligers
- 1 lijnszorg
ste
o Direct toegankelijkheid
o Opgeleide professionals
- 2 lijnszorg
de
o Specialistische zorg
- 3 lijnszorg
de
o Universitaire ziekenhuizen
,De gezondheidszorg staat financieel onder druk
- Stijgende kosten, beperkte budgetten
- Creativiteit, innovatie en digitalisering zijn nodig om kwaliteitsvolle zorg te blijven verlenen.
De-institutionalisering= steeds minder in grote instellingen (zoals ziekenhuizen of tehuizen) plaatsvindt.
- Mensen blijven langer thuis of in de samenleving met ondersteuning, in plaats van langdurig te worden
opgenomen.
- Doel: meer normale levensstijl met hulp op maat.
Inclusieve samenleving
- Defectmodel → integratiemodel → burgerschapsmodel/ondersteundingsmodel
- Defectmodel= mensen met beperkingen als ‘defect’ gezien, die ‘geprepareerd’ moeten worden
- Integratiemodel= integreren in de samenleving, maar vaak nog apart
- Burgerschapsmodel= volledig burger met rechten, wensen en ondersteuning om mee te doen
Vroeger beslisten zorgverleners alles (paternalisme). Nu verschuift het naar autonomie (eigen keuzes) en
participatie (samen beslissen en meedoen in de samenleving.
Gezondheidsbeleid
- Er is een paradigmawissel
- Vroeger: focus op probleem en oorzaken oplossen (ziektegericht)
- Nu: doelgericht vanuit de noden en wensen van de persoon (wat wil iemand bereiken, zoals zelfstandig
wonen?).
- Dit past bij gepersonaliseerde zorg
Betrokkenen in de zorg
1. De patiënt
o Vraag gestuurde zorg
o Patiënt als consument
o Shared decision making
o Health literacy
o Goal oriented care
2. De omgeving
o Fysiek
o Sociaal
o Cultureel
o Institutionele omgeving
o Contexten
o Externe factoren
3. De zorgverlener
o De professional als competente deskundige
o De zorgrelatie
▪ echtheid, respect, acceptatie, empathie
Competent= beroep bekwaam
Competentie= een geheel van kennis, vaardigheden en attituden die toegepast moeten worden om optimaal
te functioneren in een bepaalde context
- Beroepspecifieke competenties → discipline gebonden
- Beroepsgerichte competenties → heeft elke zorgverlener nodig
- Algemene competenties → vb. digitale geletterdheid
,CanMEDS competentiekader
Rollen:
1. Expert (centraal
2. Communicator
3. Samenwerker
4. Leider
5. Gezondheidsbevorderaar
6. Reflectie & evidence based gezondheidsbeoefenaar
7. Professionele gezondheidsbeoefenaar
Samenwerkingsvormen
Monodisciplinair= één of meerdere zorgverleners uit eenzelfde discipline of vakgebied.
Multidisciplinair= beperkte samenwerking tussen professionals van verschillende disciplines. overleg,
uitwisseling van informatie (vaststellingen en behandeling) zonder gemeenschappelijk doel.
Interdisciplinair= uitwisseling van resultaten, formuleren van diagnose, gemeenschappelijke
einddoelstellingen. De doelen worden vertaald in discipline specifieke behandeldoelen en acties.
Transdisciplinair= de zorgverlening wordt samen uitgestippeld maar er kunnen verschillende taken
overgenomen worden door andere disciplines
PDCA-kwaliteitscirkel
- Plan Do Check Act
- Methode om op systematische wijze continu aan
kwaliteitsverbetering te doen
- Stappen
1) Planningsfase
2) Uitvoeringsfase: realisatie plan
3) Controlefase: opvolging
4) Veranderingsfase: bijsturen
Geen einde in PDCA
- Als je stilstaat, ga je achteruit
- Continue groei
Grit-factor= kracht van passie en volharding om te werken aan
langetermijndoelen
Zelfeffectiviteit= het geloven in eigen kunnen, het vertrouwen in
eigen bekwaamheid en correcte zelfinschatting
Leerstadia van Maslow
,Dunning-krugereffect= mensen met weinig kennis of
vaardigheden in een bepaald domein hun eigen competentie
sterk overschatten, omdat ze door hun gebrek aan inzicht niet
doorhebben hoe beperkt ze eigenlijk zijn.
Fase 1: Verzamelen van achtergrondinformatie
- Aanmelding
- Intakegesprek en anamnese
1) Nieuwe patiënt → medische vragenlijst, ASA
2) Bestaande patiënt → “is er afgelopen periode
iets aan uw gezondheidstoestand of medicatiegebruik veranderd?”
- Bevorderende en belemmerende factoren
Fase 2: assessment, analyse van gegevens en diagnose
- Inventarisatie problemen
- Formuleren conclusies
Fase 3: opstellen van een zorgplan
- Smart-geformuleerd
- Boomstructuur
Fase 4: uitvoeren van interventies
- Planning in daadwerkelijke zorg
Fase 5: evaluatie
- Terugblik
- Follow-up
- Productevaluatie
- Procesevaluatie
3 MONDZORGPLAN FASE 1
Administratieve gegevens
- Verplichte gegevens (eID)
o Naam, voornaam
o Geboortedatum
- Contactgegevens
o Adres
o Telefoon
o E-mail
- Allerlei
o Verzekerbaarheid (E-Health)
o Recallopties
o Familie
o Contactpersonen (doorverwijzer huisarts)
Intakegesprek & anamnese
- Nieuwe patiënt
o Zorgvraag
o Dentale voorgeschiedenis
o Bespreking anamneseformulier
, o Mondhygiëne, voedingsgewoonten
o Bevorderende en belemmerende factoren
- Bestaande patiënt
o Analyseer EPD
o Voorbereiding en aanpassing van het intakegesprek
Medische anamnese
- Nieuwe patiënt → medische vragenlijst, ASA
- Bestaande patiënt → “is er afgelopen periode iets aan uw gezondheidstoestand of medicatiegebruik
veranderd?”
- Ziekten en medicatie
- Mondpathologie
ASA Definitie Behandeling
I Gezonde patiënt Elke mogelijk
II Lichte systemische afwijking Enige beperking
III Systemische ziekte Strikte voorwaarden
IV Ernstige levensbedreigende systemische afwijking Enkel noodvoorzieningen
Hartkramp/Anginga pectoris
- Pijn/knellend gevoel op borst, Hartspier tijdelijk te weinig zuurstof via kransslagaders
- Door slagaderverkalking, artherosclerose, langzaam toenemende vernauwing
- Progressieve ziekte
- Aanval trekt terug in rust of na innemen Nitroglycerine onder tong
- THK
o Medicatie bij hand nemen
o Stressfactoren vermijden
o Geen langdurige behandelingen
Hartinfarct/hartaanval/myocardinfarct
- Bloeddoorstroming in slagaders plots minder of afgesloten
- THK
o <6 weken geleden → geen behandeling
o <6mnd. Geleden → indien symptoom loos, behandeling mogelijk. Korte sessie en stress
voorkomen. Evt. contact met huisarts
o >6mnd. Geleden → alle behandelingen
Hartgeruis
- Afwijking aan hartklep
- Risico op endocarditis (=ontsteking aan binnenwand hart en hartkleppen)
o Bij hoog risico-ingrepen komen bacteriën in de bloedbaan terecht en hechten zich vast op
beschadigd hartweefsel of kunsthartkleppen
- THK
o Bij hoog risico hartafwijkingen in zetten op preventie
▪ Patiënten met kunsthartkleppen
▪ Eerder doorgemaakte endocarditis
▪ Niet genezen aangeboren hartziekte
▪ Harttransplantatie waarbij hartklepaandoeningen optreden
o Toediening antibiotica bij risicovolle medische ingrepen
▪ 30-60min voor tandingreep (dieper tandvlees betrokken)
o Goede dagelijkse handhygiëne
o 2x/jaar op controle
,Bypass hartoperatie
- Zieke gedeelte kransslagader overbrugd met ander bloedvat
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR),
cholesterolverlaging (statines)
Hartritmestoornissen
- Bradycardie= hartslag lager dan 60 slagen per minuut
o Kan normaal zijn bij (top)sporters
o Pacemaker= schijfvormig metalen toestel met 1/2 elektroden, geeft
elektrisch impuls af waardoor het hart weer in normaal tempo pompt
- Tachycardie= hartslag van 100-300 slapen per minuut (in rust)
o ICD (=inwendige defibrillator)= implanteerbare hartstimulator, geeft
elektrische schok af bij ritmestoornis
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR), cholesterolverlaging
(statines)
Stent
- PCI(=percutane coronaire interventie)
- Oprekken kransslagaders met ballonkatheter.
- Openhouden bloedvat voor lange termijn met cilindertje van gaas
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR),
cholesterolverlaging(statines)
Vaatchirurgie
- Vernauwingen, afsluitingen en verwijdering van bloedvaten
- Behandelingen: angina pectoris, trombose, aneurysma, diabetische voet, spataderen
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR), cholesterolverlaging(statines)
Reuma
- Verzamelnaam voor aandoeningen aan gewrichten, spieren en pezen. Afweersysteem is ontregeld en
er staat chronische ontstekingen
- Vormen: artrose, reumatoïde artritis, syndroom van Sjögren, Jicht
- Acuut reuma= voorkomend bij 5-15jr met als mogelijke complicatie aantasting van hartkleppen
- THK:
- AB profylaxe bij acuut reuma
Trombose
- Bloedklonter wordt gevormd in de bloedvaten die de doorstroming belemmert
- Veneuze trombose= volledige ader is afgesloten
- Diepe veneuze trombose= bloedklonter in dieper gelegen grote ader
o Bij loskomen kans op longembool
Aneurysma
- Plaatselijke verbreding van slagader
Carotisstenose
- Vernauwing van halsslagaders.
- Oorzaak: slagaderverkalking, atherosclerose
,Diabetesvoet
- Beschadiging van kleine bloedvaten en zenuwen (neuropathie) door diabetes
- Vertraagde genezing van wonden
- Gevoelloosheid in tenen, voeten en benen
- Voetwondjes kunnen ontsteken en infecteren
Spataderen/varices
- Uitgezette aders die zich op de benen aftekenen als blauwe lijnen of dikke
knobbelige kronkels.
- Terugslagkleppen die niet meer goed werken
- Oedeem= vochtophoping in benen
- Flebitis= ontsteking van ader
Cerebrovasculaire aandoening (CVA)
- Beschadiging deel hersenen
- Hersentrombose → verstopping van bloedvat door klonter
- Herseninfarct → beschadiging door tekort aan bloedvoorziening
- Hersenbloeding → beschadiging door plots scheuren bloedvat
Transiënte ischemische aanval (TIA)
- Miniberoerte met kortstondige verstoring van doorbloeding en zuurstoftekort in de hersenen.
Artrose
- Kwaliteit kraakbeen in gewricht vermindert (slijtage)
- Gewricht kan uiteindelijk helemaal vervormen
Reumatoïde artritis
- Chronische ontstekingsziekte van de gewrichten
- Auto-immuunziekte
- In kaakgewricht: pijn bij kauwen en kunnen de mond niet volledig
openen
Artrose
- THK
o Bacteriën in ongezond tandvlees → op gang brengen auto-
immuunziekte
o Parodontitis komt vaker voor bij RA-patiënten, dezelfde
bacteriën als in het tandvlees werden aangetroffen rond Normaal
artrotische gewrichten.
o Vroeg stadium RA → immuun cellen produceren unieke eiwitantistoffen
gericht op bacteriën die alleen in het tandvlees voorkomen (nog voordat de
gewrichten zijn aangetast)
Syndroom van Sjögren Reumatoïde artritis
- Ernstige reumatische aandoening
- Auto-immuunziekte
- Afweerstoffen tegen klieren in de slijmvliezen
- Gevolg: chronische ontsteking speeksel- en traanklieren, droge mond, kloven in de tong, problemen
met slikken, droge ogen, gewrichtsklachten
, Jicht
- Ontsteking in gewricht → meestal grote teen
- Gewricht wordt dik, rood, warm en pijnlijk
- Oorzaak: ophoping urinezuurkristallen (te veel urinezuur in bloed)
Hartkloppingen
- Zijn meestal ongevaarlijk
- Oorzaken: stress, angst, koffie (cafeïne), drugs, hoge bloeddruk
- Normaal: 60-90 slagen per minuut (in rust)
- Opletten bij:
o Pijnlijk, drukkend gevoel in/op de borst (niet weg na paar min)
o Onrustig gevoel, misselijk, zweterig, bleke gelaatskleur
o Benauwd voelen, gevoel flauw te vallen
Hartfalen
- Hart pompt minder bloed rond dan normaal
- Oorzaak: hartbeschadiging/extra hartbelasting (hoge bloeddruk)
- Symptomen:
o Snel moe bij inspanning
o Snel buiten adem, kortademigheid
o Voeten en enkels zijn opgezwollen
- THK
o Licht-gemiddeld hartfalen die goed ingesteld zijn op medicamenteuze therapie → alle
behandelingen mogelijk
o Hartklepafwijkingen → AB profylaxe
o Orthostatische hypotensie: bloeddrukdaling bij te snel rechtop zitten
o Behandelfasering en stressreductie
Bloeddruk
- Bovendruk (systolische druk)→ hartspier trekt samen om bloed in de slagaders te pompen
- Onderdruk (diastolische druk)→ hartspier ontspant en hart vult zich met bloed
Hypotensie
- Lage bloeddruk
- 70-90 mmHg systolisch
- 40-60 mmHg diastolisch
- Oorzaken: Pijn, emoties, zien van bloed
- THK
o Flauwvallen, syncope, vasovagaal collaps
Hypertensie
- Hoge bloeddruk
- >140 mmHg systolisch
- >90 mmHg diastolisch
- THK
o Vragen naar stabiliteit bloeddruk en medicatie
o Angst, stress en pijn vermijden
o Orthostatische hypotensie → langzame positieverandering
1 INLEIDING
Mondzorgplan = persoonlijk plan dat een tandarts/MH maakt om de mondzorg van een patiënt goed te
organiseren
- Past bij de behoeften van de patiënt.
- Het bevat
o Preventieve maatregelen
o Stappen voor behandeling
o Controleafspraken
o Praktisch advies over mondverzorging
- Doel = een gezonde mond verkrijgen, te handhaven en te bevorderen
Eigenschappen
o Individueel
o Verschillende personen
o Verschillende settings
o Holistisch
o Totaliteit van de persoon (mentaal, emotioneel, fysisch, etc.)
o Patiëntgericht
o Patiënt staat centraal
o Wordt actief betrokken in besluitvorming
o Word in zijn keuzes gerespecteerd
o Draagt medeverantwoordelijkheid
Voordelen
- Betere behandelresultaten
- Grotere gezondheidswinst
- Beter diagnostiek
- Vermijden van tunnelvisie
- Betere therapietrouw
Empowerment= mensen sterker en vaardiger maken, zodat ze zelfstandig kunne leven zonder altijd hulp nodig
te hebben.
Methodisch werken in de gezondheidszorg
- Duidelijk doel
- Stap voor stap, cyclisch
- Zorgvraag staat centraal
- Combineert theorie met praktijk, met kritische blik
- Leidt tot professionele houding
Methodisch werken is:
- Doelgericht
- Bewust
- Systematisch
- Procesmatig
Methode= een weldoordachte manier van handelen om een bepaald doel te bereiken of om een probleem op
te lossen
,Methodiek= een hele reeks methoden
Methodologie= de wetenschap van de methodiek
Zorgvraag= klacht, hulpvraag, probleem
Zorgverlener= therapeut, hulpverlener, deskundige, professional
Zorgvrager= cliënt, patiënt, bewoner
2 METHODISCH WERKEN
Gezondheidszorgsysteem= het oog op het bevorderen, vaststellen, herstellen of verbeteren van de
gezondheidstoestand van de patiënt
Ziekte hebben → objectief, universeel
Ziek zijn → subjectief
Cure→ gericht op onderzoek, diagnose
- Kortdurend
- 1ste lijnszorg
Care → gericht op verzorging, revalidatie
- Langdurig
- Chronisch zieken, ouderen
Gezondheidsbevordering → ziektepreventie, gezondheidspromotie en -bescherming
Ziektepreventie Doelgroep Voorbeeld
Primair Gezonde personen Vaccinatie
Secundair aanwezigheid predisponerende Advies bij duimzuigen
gewoonten
Tertiair Ziekte/stoornis Diabetes
Gezondheidspromotie
- Gezondheidstoestand verbeteren
- Groep mensen (zonder individuele benadering)
- Voorbeeld: campagne rond gevaren van zon
Gezondheidsbescherming
- Bescherming individuen tegen schadelijke invloeden
- Voorbeeld: milieu
Toegankelijkheid van de zorg
- 0de lijnszorg
o Gezondheidsklachten/hulpvraag
o Vrijwilligers
- 1 lijnszorg
ste
o Direct toegankelijkheid
o Opgeleide professionals
- 2 lijnszorg
de
o Specialistische zorg
- 3 lijnszorg
de
o Universitaire ziekenhuizen
,De gezondheidszorg staat financieel onder druk
- Stijgende kosten, beperkte budgetten
- Creativiteit, innovatie en digitalisering zijn nodig om kwaliteitsvolle zorg te blijven verlenen.
De-institutionalisering= steeds minder in grote instellingen (zoals ziekenhuizen of tehuizen) plaatsvindt.
- Mensen blijven langer thuis of in de samenleving met ondersteuning, in plaats van langdurig te worden
opgenomen.
- Doel: meer normale levensstijl met hulp op maat.
Inclusieve samenleving
- Defectmodel → integratiemodel → burgerschapsmodel/ondersteundingsmodel
- Defectmodel= mensen met beperkingen als ‘defect’ gezien, die ‘geprepareerd’ moeten worden
- Integratiemodel= integreren in de samenleving, maar vaak nog apart
- Burgerschapsmodel= volledig burger met rechten, wensen en ondersteuning om mee te doen
Vroeger beslisten zorgverleners alles (paternalisme). Nu verschuift het naar autonomie (eigen keuzes) en
participatie (samen beslissen en meedoen in de samenleving.
Gezondheidsbeleid
- Er is een paradigmawissel
- Vroeger: focus op probleem en oorzaken oplossen (ziektegericht)
- Nu: doelgericht vanuit de noden en wensen van de persoon (wat wil iemand bereiken, zoals zelfstandig
wonen?).
- Dit past bij gepersonaliseerde zorg
Betrokkenen in de zorg
1. De patiënt
o Vraag gestuurde zorg
o Patiënt als consument
o Shared decision making
o Health literacy
o Goal oriented care
2. De omgeving
o Fysiek
o Sociaal
o Cultureel
o Institutionele omgeving
o Contexten
o Externe factoren
3. De zorgverlener
o De professional als competente deskundige
o De zorgrelatie
▪ echtheid, respect, acceptatie, empathie
Competent= beroep bekwaam
Competentie= een geheel van kennis, vaardigheden en attituden die toegepast moeten worden om optimaal
te functioneren in een bepaalde context
- Beroepspecifieke competenties → discipline gebonden
- Beroepsgerichte competenties → heeft elke zorgverlener nodig
- Algemene competenties → vb. digitale geletterdheid
,CanMEDS competentiekader
Rollen:
1. Expert (centraal
2. Communicator
3. Samenwerker
4. Leider
5. Gezondheidsbevorderaar
6. Reflectie & evidence based gezondheidsbeoefenaar
7. Professionele gezondheidsbeoefenaar
Samenwerkingsvormen
Monodisciplinair= één of meerdere zorgverleners uit eenzelfde discipline of vakgebied.
Multidisciplinair= beperkte samenwerking tussen professionals van verschillende disciplines. overleg,
uitwisseling van informatie (vaststellingen en behandeling) zonder gemeenschappelijk doel.
Interdisciplinair= uitwisseling van resultaten, formuleren van diagnose, gemeenschappelijke
einddoelstellingen. De doelen worden vertaald in discipline specifieke behandeldoelen en acties.
Transdisciplinair= de zorgverlening wordt samen uitgestippeld maar er kunnen verschillende taken
overgenomen worden door andere disciplines
PDCA-kwaliteitscirkel
- Plan Do Check Act
- Methode om op systematische wijze continu aan
kwaliteitsverbetering te doen
- Stappen
1) Planningsfase
2) Uitvoeringsfase: realisatie plan
3) Controlefase: opvolging
4) Veranderingsfase: bijsturen
Geen einde in PDCA
- Als je stilstaat, ga je achteruit
- Continue groei
Grit-factor= kracht van passie en volharding om te werken aan
langetermijndoelen
Zelfeffectiviteit= het geloven in eigen kunnen, het vertrouwen in
eigen bekwaamheid en correcte zelfinschatting
Leerstadia van Maslow
,Dunning-krugereffect= mensen met weinig kennis of
vaardigheden in een bepaald domein hun eigen competentie
sterk overschatten, omdat ze door hun gebrek aan inzicht niet
doorhebben hoe beperkt ze eigenlijk zijn.
Fase 1: Verzamelen van achtergrondinformatie
- Aanmelding
- Intakegesprek en anamnese
1) Nieuwe patiënt → medische vragenlijst, ASA
2) Bestaande patiënt → “is er afgelopen periode
iets aan uw gezondheidstoestand of medicatiegebruik veranderd?”
- Bevorderende en belemmerende factoren
Fase 2: assessment, analyse van gegevens en diagnose
- Inventarisatie problemen
- Formuleren conclusies
Fase 3: opstellen van een zorgplan
- Smart-geformuleerd
- Boomstructuur
Fase 4: uitvoeren van interventies
- Planning in daadwerkelijke zorg
Fase 5: evaluatie
- Terugblik
- Follow-up
- Productevaluatie
- Procesevaluatie
3 MONDZORGPLAN FASE 1
Administratieve gegevens
- Verplichte gegevens (eID)
o Naam, voornaam
o Geboortedatum
- Contactgegevens
o Adres
o Telefoon
o E-mail
- Allerlei
o Verzekerbaarheid (E-Health)
o Recallopties
o Familie
o Contactpersonen (doorverwijzer huisarts)
Intakegesprek & anamnese
- Nieuwe patiënt
o Zorgvraag
o Dentale voorgeschiedenis
o Bespreking anamneseformulier
, o Mondhygiëne, voedingsgewoonten
o Bevorderende en belemmerende factoren
- Bestaande patiënt
o Analyseer EPD
o Voorbereiding en aanpassing van het intakegesprek
Medische anamnese
- Nieuwe patiënt → medische vragenlijst, ASA
- Bestaande patiënt → “is er afgelopen periode iets aan uw gezondheidstoestand of medicatiegebruik
veranderd?”
- Ziekten en medicatie
- Mondpathologie
ASA Definitie Behandeling
I Gezonde patiënt Elke mogelijk
II Lichte systemische afwijking Enige beperking
III Systemische ziekte Strikte voorwaarden
IV Ernstige levensbedreigende systemische afwijking Enkel noodvoorzieningen
Hartkramp/Anginga pectoris
- Pijn/knellend gevoel op borst, Hartspier tijdelijk te weinig zuurstof via kransslagaders
- Door slagaderverkalking, artherosclerose, langzaam toenemende vernauwing
- Progressieve ziekte
- Aanval trekt terug in rust of na innemen Nitroglycerine onder tong
- THK
o Medicatie bij hand nemen
o Stressfactoren vermijden
o Geen langdurige behandelingen
Hartinfarct/hartaanval/myocardinfarct
- Bloeddoorstroming in slagaders plots minder of afgesloten
- THK
o <6 weken geleden → geen behandeling
o <6mnd. Geleden → indien symptoom loos, behandeling mogelijk. Korte sessie en stress
voorkomen. Evt. contact met huisarts
o >6mnd. Geleden → alle behandelingen
Hartgeruis
- Afwijking aan hartklep
- Risico op endocarditis (=ontsteking aan binnenwand hart en hartkleppen)
o Bij hoog risico-ingrepen komen bacteriën in de bloedbaan terecht en hechten zich vast op
beschadigd hartweefsel of kunsthartkleppen
- THK
o Bij hoog risico hartafwijkingen in zetten op preventie
▪ Patiënten met kunsthartkleppen
▪ Eerder doorgemaakte endocarditis
▪ Niet genezen aangeboren hartziekte
▪ Harttransplantatie waarbij hartklepaandoeningen optreden
o Toediening antibiotica bij risicovolle medische ingrepen
▪ 30-60min voor tandingreep (dieper tandvlees betrokken)
o Goede dagelijkse handhygiëne
o 2x/jaar op controle
,Bypass hartoperatie
- Zieke gedeelte kransslagader overbrugd met ander bloedvat
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR),
cholesterolverlaging (statines)
Hartritmestoornissen
- Bradycardie= hartslag lager dan 60 slagen per minuut
o Kan normaal zijn bij (top)sporters
o Pacemaker= schijfvormig metalen toestel met 1/2 elektroden, geeft
elektrisch impuls af waardoor het hart weer in normaal tempo pompt
- Tachycardie= hartslag van 100-300 slapen per minuut (in rust)
o ICD (=inwendige defibrillator)= implanteerbare hartstimulator, geeft
elektrische schok af bij ritmestoornis
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR), cholesterolverlaging
(statines)
Stent
- PCI(=percutane coronaire interventie)
- Oprekken kransslagaders met ballonkatheter.
- Openhouden bloedvat voor lange termijn met cilindertje van gaas
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR),
cholesterolverlaging(statines)
Vaatchirurgie
- Vernauwingen, afsluitingen en verwijdering van bloedvaten
- Behandelingen: angina pectoris, trombose, aneurysma, diabetische voet, spataderen
- THK
o Navragen medicatie bloedstolling (TAR), cholesterolverlaging(statines)
Reuma
- Verzamelnaam voor aandoeningen aan gewrichten, spieren en pezen. Afweersysteem is ontregeld en
er staat chronische ontstekingen
- Vormen: artrose, reumatoïde artritis, syndroom van Sjögren, Jicht
- Acuut reuma= voorkomend bij 5-15jr met als mogelijke complicatie aantasting van hartkleppen
- THK:
- AB profylaxe bij acuut reuma
Trombose
- Bloedklonter wordt gevormd in de bloedvaten die de doorstroming belemmert
- Veneuze trombose= volledige ader is afgesloten
- Diepe veneuze trombose= bloedklonter in dieper gelegen grote ader
o Bij loskomen kans op longembool
Aneurysma
- Plaatselijke verbreding van slagader
Carotisstenose
- Vernauwing van halsslagaders.
- Oorzaak: slagaderverkalking, atherosclerose
,Diabetesvoet
- Beschadiging van kleine bloedvaten en zenuwen (neuropathie) door diabetes
- Vertraagde genezing van wonden
- Gevoelloosheid in tenen, voeten en benen
- Voetwondjes kunnen ontsteken en infecteren
Spataderen/varices
- Uitgezette aders die zich op de benen aftekenen als blauwe lijnen of dikke
knobbelige kronkels.
- Terugslagkleppen die niet meer goed werken
- Oedeem= vochtophoping in benen
- Flebitis= ontsteking van ader
Cerebrovasculaire aandoening (CVA)
- Beschadiging deel hersenen
- Hersentrombose → verstopping van bloedvat door klonter
- Herseninfarct → beschadiging door tekort aan bloedvoorziening
- Hersenbloeding → beschadiging door plots scheuren bloedvat
Transiënte ischemische aanval (TIA)
- Miniberoerte met kortstondige verstoring van doorbloeding en zuurstoftekort in de hersenen.
Artrose
- Kwaliteit kraakbeen in gewricht vermindert (slijtage)
- Gewricht kan uiteindelijk helemaal vervormen
Reumatoïde artritis
- Chronische ontstekingsziekte van de gewrichten
- Auto-immuunziekte
- In kaakgewricht: pijn bij kauwen en kunnen de mond niet volledig
openen
Artrose
- THK
o Bacteriën in ongezond tandvlees → op gang brengen auto-
immuunziekte
o Parodontitis komt vaker voor bij RA-patiënten, dezelfde
bacteriën als in het tandvlees werden aangetroffen rond Normaal
artrotische gewrichten.
o Vroeg stadium RA → immuun cellen produceren unieke eiwitantistoffen
gericht op bacteriën die alleen in het tandvlees voorkomen (nog voordat de
gewrichten zijn aangetast)
Syndroom van Sjögren Reumatoïde artritis
- Ernstige reumatische aandoening
- Auto-immuunziekte
- Afweerstoffen tegen klieren in de slijmvliezen
- Gevolg: chronische ontsteking speeksel- en traanklieren, droge mond, kloven in de tong, problemen
met slikken, droge ogen, gewrichtsklachten
, Jicht
- Ontsteking in gewricht → meestal grote teen
- Gewricht wordt dik, rood, warm en pijnlijk
- Oorzaak: ophoping urinezuurkristallen (te veel urinezuur in bloed)
Hartkloppingen
- Zijn meestal ongevaarlijk
- Oorzaken: stress, angst, koffie (cafeïne), drugs, hoge bloeddruk
- Normaal: 60-90 slagen per minuut (in rust)
- Opletten bij:
o Pijnlijk, drukkend gevoel in/op de borst (niet weg na paar min)
o Onrustig gevoel, misselijk, zweterig, bleke gelaatskleur
o Benauwd voelen, gevoel flauw te vallen
Hartfalen
- Hart pompt minder bloed rond dan normaal
- Oorzaak: hartbeschadiging/extra hartbelasting (hoge bloeddruk)
- Symptomen:
o Snel moe bij inspanning
o Snel buiten adem, kortademigheid
o Voeten en enkels zijn opgezwollen
- THK
o Licht-gemiddeld hartfalen die goed ingesteld zijn op medicamenteuze therapie → alle
behandelingen mogelijk
o Hartklepafwijkingen → AB profylaxe
o Orthostatische hypotensie: bloeddrukdaling bij te snel rechtop zitten
o Behandelfasering en stressreductie
Bloeddruk
- Bovendruk (systolische druk)→ hartspier trekt samen om bloed in de slagaders te pompen
- Onderdruk (diastolische druk)→ hartspier ontspant en hart vult zich met bloed
Hypotensie
- Lage bloeddruk
- 70-90 mmHg systolisch
- 40-60 mmHg diastolisch
- Oorzaken: Pijn, emoties, zien van bloed
- THK
o Flauwvallen, syncope, vasovagaal collaps
Hypertensie
- Hoge bloeddruk
- >140 mmHg systolisch
- >90 mmHg diastolisch
- THK
o Vragen naar stabiliteit bloeddruk en medicatie
o Angst, stress en pijn vermijden
o Orthostatische hypotensie → langzame positieverandering
