Begrippen Globalisering II:
Eigentijdse Geschiedenis
Emma Tholen
Rijksuniversiteit Groningen
November 2020 - januari 2021
1
, WEEK 1
Week 1
o Eigentijdse Geschiedenis
Eigentijdse geschiedenis is de geschiedenis van de nog levende generaties. Dit is ruwweg
de periode vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog tot nu. Eigentijdse geschiedenis
heeft een relatieve betekenis omdat de inhoud van eigentijdse geschiedenis verandert met
het voortschrijden van de tijd.
o Sociale generaties
Sociale generaties zijn generaties van mensen die historische ervaringen delen. Deze
historische ervaringen zorgen voor een cohortegevoel (generatiegevoel) en dit beïnvloed
hun latere ervaringen. Sociale generaties hebben een ongelijkere duur dan biologische
generaties.
o Biologische generaties
Biologische generaties zijn familiegeneraties → ouder-kindgeneraties. Het ritme van deze
generaties is veel minder afhankelijk van gebeurtenissen. Het criterium van deze generatie
is de gemiddelde leeftijd van de moeder bij de geboorte van het eerste kind → de
gemiddelde leeftijd van de moeder stijgt sinds het einde van de 18e eeuw en met name
sinds 1970.
o Orale traditie
Mondelinge boodschappen die uitspraken bevatten uit een verleden van vóór de huidige
generatie.
o Intergenerationele bezorgdheid
Intergenerationele bezorgdheid spreidt zich uit over minstens 2 verschillende generaties.
o Familiegeheugen
Dit is een geheugen binnen een familie. Het is een sociaal geheugen en niet een cultureel
geheugen. Objecten kunnen het familiegeheugen langer laten duren
o Bias
Een bias is een onbewuste (cognitieve of emotionele) illusie waardoor we een verschijnsel
verkeerd (te positief of te negatief) waarnemen.
o Memory bias
Memory bias is een vertekening van het geheugen. Mensen onthouden verschillende
dingen en kunnen niet alles onthouden. Historici die historische trends onderkennen
onderschatten vaak de duur van fenomenen of overschatten vaak de snelheid van
veranderingen.
o Hindsight bias
Hindsight bias wordt ook wel het achteraf-effect genoemd. Dit is het effect van "dat heb
ik altijd al geweten" Als je eenmaal een nieuw zicht op de wereld ontwikkeld, valt het je
lastig om je te herinneren wat je geloofde voordat je van gedachten veranderde. Dit leidt
ertoe dat je de mate onderschat waarin je door gebeurtenissen in het verleden verrast bent
geweest.
o Anachronisme
Anachronisme is de foute plaatsing in de tijd. Dit is bijvoorbeeld de foutieve transfer van
hedendaagse objecten naar het verleden, of hedendaagse concepten naar het verleden of
hedendaagse waarden naar het verleden.
o Chronocentrisme
De denkfout van mensen om te geloven dat de tijd waarin zij leven de bijzonderste ooit.
o Hodiecentrisme
De tendens om problemen van vandaag te beschouwen als eeuwig en universeel.
o Etnocentrisme
2
, WEEK 1
De neiging van mensen om zichzelf als centrum van de wereld te zien en alle anderen
daaraan af te meten. Dit is een universeel verschijnsel.
o Confirmatiebias
De tendens om informatie die onze opinies versterkt te verkiezen en die welke ze
tegenspreken te negeren of te onderschatten.
o Fake news
Fake news is nieuws met een onwaarheid die met opzet (door bewust informatie te
verdraaien of te verzinnen) wordt verspreidt.
o Multi-subjectiviteit
Het zoeken van verschillende subjectieve meningen zou leiden to een objectievere
mening. Veel perspectieven kan leiden tot een objectievere blik en daardoor kan een breed
verslag geschreven worden.
3
Eigentijdse Geschiedenis
Emma Tholen
Rijksuniversiteit Groningen
November 2020 - januari 2021
1
, WEEK 1
Week 1
o Eigentijdse Geschiedenis
Eigentijdse geschiedenis is de geschiedenis van de nog levende generaties. Dit is ruwweg
de periode vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog tot nu. Eigentijdse geschiedenis
heeft een relatieve betekenis omdat de inhoud van eigentijdse geschiedenis verandert met
het voortschrijden van de tijd.
o Sociale generaties
Sociale generaties zijn generaties van mensen die historische ervaringen delen. Deze
historische ervaringen zorgen voor een cohortegevoel (generatiegevoel) en dit beïnvloed
hun latere ervaringen. Sociale generaties hebben een ongelijkere duur dan biologische
generaties.
o Biologische generaties
Biologische generaties zijn familiegeneraties → ouder-kindgeneraties. Het ritme van deze
generaties is veel minder afhankelijk van gebeurtenissen. Het criterium van deze generatie
is de gemiddelde leeftijd van de moeder bij de geboorte van het eerste kind → de
gemiddelde leeftijd van de moeder stijgt sinds het einde van de 18e eeuw en met name
sinds 1970.
o Orale traditie
Mondelinge boodschappen die uitspraken bevatten uit een verleden van vóór de huidige
generatie.
o Intergenerationele bezorgdheid
Intergenerationele bezorgdheid spreidt zich uit over minstens 2 verschillende generaties.
o Familiegeheugen
Dit is een geheugen binnen een familie. Het is een sociaal geheugen en niet een cultureel
geheugen. Objecten kunnen het familiegeheugen langer laten duren
o Bias
Een bias is een onbewuste (cognitieve of emotionele) illusie waardoor we een verschijnsel
verkeerd (te positief of te negatief) waarnemen.
o Memory bias
Memory bias is een vertekening van het geheugen. Mensen onthouden verschillende
dingen en kunnen niet alles onthouden. Historici die historische trends onderkennen
onderschatten vaak de duur van fenomenen of overschatten vaak de snelheid van
veranderingen.
o Hindsight bias
Hindsight bias wordt ook wel het achteraf-effect genoemd. Dit is het effect van "dat heb
ik altijd al geweten" Als je eenmaal een nieuw zicht op de wereld ontwikkeld, valt het je
lastig om je te herinneren wat je geloofde voordat je van gedachten veranderde. Dit leidt
ertoe dat je de mate onderschat waarin je door gebeurtenissen in het verleden verrast bent
geweest.
o Anachronisme
Anachronisme is de foute plaatsing in de tijd. Dit is bijvoorbeeld de foutieve transfer van
hedendaagse objecten naar het verleden, of hedendaagse concepten naar het verleden of
hedendaagse waarden naar het verleden.
o Chronocentrisme
De denkfout van mensen om te geloven dat de tijd waarin zij leven de bijzonderste ooit.
o Hodiecentrisme
De tendens om problemen van vandaag te beschouwen als eeuwig en universeel.
o Etnocentrisme
2
, WEEK 1
De neiging van mensen om zichzelf als centrum van de wereld te zien en alle anderen
daaraan af te meten. Dit is een universeel verschijnsel.
o Confirmatiebias
De tendens om informatie die onze opinies versterkt te verkiezen en die welke ze
tegenspreken te negeren of te onderschatten.
o Fake news
Fake news is nieuws met een onwaarheid die met opzet (door bewust informatie te
verdraaien of te verzinnen) wordt verspreidt.
o Multi-subjectiviteit
Het zoeken van verschillende subjectieve meningen zou leiden to een objectievere
mening. Veel perspectieven kan leiden tot een objectievere blik en daardoor kan een breed
verslag geschreven worden.
3
