Samenva'ng marke,ng 1 tentamen + online marke,ng hoofdstuk 1 en 3
HOOFSTUK 1
Marktaandeel
Het marktaandeel geeft aan welk deel van de totale markt (of omzet) een bedrijf in handen heeft met zijn
producten of diensten.
Doelgroep
De doelgroep is het deel van de markt waarop een organisatie zich richt en dat zij tot klant wil maken.
Bedrijven kiezen doelgroepen op basis van kenmerken (zoals leeftijd of voorkeur) om hun marketingmix
daarop af te stemmen.
Marketing
Marketing omvat alle activiteiten die koper en verkoper bij elkaar brengen. Het is het proces waarbij
bedrijven producten en diensten ontwikkelen, prijzen bepalen, promotie voeren en het aanbod verdelen,
afgestemd op de wensen en behoeften van klanten. Het doel is waarde creëren, duurzame klantrelaties
opbouwen en de doelstellingen van beide partijen te bereiken.
Marketingmix (4 P’s)
De marketingmix is de combinatie van vier factoren waarmee een bedrijf zijn marketingbeleid uitvoert:
- Product: alles wat het bedrijf aanbiedt om in de behoeften van klanten te voorzien, inclusief
kwaliteit, merk, verpakking, service en garantie.
- Prijs: de hoeveelheid geld die voor het product wordt gevraagd, waarbij rekening wordt
gehouden met kostprijs, concurrentie en klantverwachtingen.
- Plaats (distributie): hoe en via welke kanalen het product beschikbaar wordt gemaakt voor de
klant (bijv. winkels, webshops, logistiek).
- Promotie: de manier waarop het bedrijf communiceert met de markt om verkoop te bevorderen
(zoals reclame, social media, PR, acties).
4C-model
Het 4C-model bekijkt marketing vanuit het perspectief van de klant en vertaalt de 4 P’s als volgt:
- Product → Customer solution: het biedt een oplossing voor de consument.
- Prijs → Cost to the customer: de prijs-kwaliteitverhouding voor de klant.
- Plaats → Convenience: het gemak waarmee de consument het product kan krijgen.
- Promotie → Communication: tweerichtingscommunicatie tussen klant en organisatie.
Ruilproces
Het ruilproces is het proces waarin een bedrijf en de klant iets van waarde met elkaar uitwisselen om
elkaars behoeften te bevredigen. Dit is de basis van alle marketingactiviteiten.
Ruiltransacties
Een ruiltransactie is de daadwerkelijke uitwisseling in het ruilproces, waarbij beide partijen iets
waardevols ontvangen (bijvoorbeeld geld voor een product, of een stem voor politieke beloften).
Ruilobjecten
Ruilobjecten zijn de dingen van waarde die worden uitgewisseld. Dat kan een product of dienst zijn, maar
ook iets ontastbaars zoals een idee, inspanning of status.
1
,Algemene economie
De algemene economie, ook wel de leer van de keuzehandelingen genoemd, bestudeert hoe mensen
keuzes maken in hun streven naar welzijn. Omdat geld schaars is, moeten consumenten voortdurend
beslissen hoe ze hun inkomen besteden (bijv. een nieuwe iPhone kopen of sparen voor vakantie). De
algemene economie heeft een macro-economische invalshoek (gedrag van groepen zoals consumenten
of ondernemers) en een micro-economische invalshoek (gedrag van individuele huishoudingen zoals
gezinnen en bedrijven). Ze vormt de moeder van de bedrijfseconomie en de commerciële economie.
Bedrijfseconomie
De bedrijfseconomie richt zich op de economische aspecten van activiteiten binnen een
bedrijfshuishouding en hun onderlinge samenhang. Ze bestudeert onderwerpen als kostprijsberekening,
financiering en interne organisatie. Kortom: de bedrijfseconomie bekijkt het economisch handelen van de
mens in een organisatie.
Commerciële economie
De commerciële economie is een onderdeel van de economische wetenschap dat zich bezighoudt met
beslissingen over het inkoop- en verkoopbeleid van bedrijven. Het ontstond rond 1950, toen
consumenten meer geld te besteden kregen aan luxeproducten. Omdat de traditionele economische
theorie van de rationele consument weinig houvast bood voor praktijkgerichte managers, gingen
commerciële economen het gedrag van consumenten bestuderen met behulp van psychologie en
sociologie. Zo konden bedrijven hun producten beter afstemmen op klantbehoeften en marktaandeel
winnen. Commerciële economie wordt daarom tegenwoordig vaak als synoniem gebruikt voor marketing.
Bartering
Bartering is de oorsprong van marketing: de rechtstreekse ruil van goederen tegen goederen zonder geld.
Dit dwong aanbieders al vroeg rekening te houden met de behoeften van afnemers. Het bestaat nog
steeds als belangrijke vorm van (internationale) handel.
Macromarketing
Macromarketing bekijkt marketing op maatschappijniveau als een proces dat schaarse middelen optimaal
afstemt op de behoeften van de samenleving via ruilprocessen. Het richt zich op het functioneren van het
gehele systeem (bijv. via betere media en transport).
Mesomarketing
Mesomarketing zit tussen macro- en micromarketing in: gezamenlijke marketingactiviteiten van bedrijven
op dezelfde markt of sector. Voorbeeld: collectieve reclamecampagne voor kip, gefinancierd door een
brancheorganisatie.
Bedrijfskolom
De bedrijfskolom is de reeks personen en organisaties — van oerproducent tot consument — die
betrokken zijn bij productie, distributie en verbruik van producten/diensten. Elke schakel voegt waarde
toe; producten stromen naar de klant, geld en info terug.
2
,Brancheorganisatie
Een brancheorganisatie verenigt bedrijven uit verschillende niveaus van de bedrijfskolom voor
gezamenlijke marketing (bijv. collectieve reclame voor kip of bloemen).
Bedrijfstak
Een bedrijfstak is een horizontale schakel (geleding) in de bedrijfskolom, bestaande uit bedrijven met een
gelijkwaardige functie in het productie- of marketingproces (bijv. de groothandel).
Branche
Een branche is een groep organisaties binnen een bedrijfstak die grote overeenkomsten hebben in
productietechniek of producten (bijv. hotelbranche in de horeca-bedrijfstak, of levensmiddelenbranche in
detailhandel).
Micromarketing
Micromarketing (of marketingmanagement) bekijkt marketing vanuit de manager in een individueel
bedrijf. Het omvat analyse, planning, uitvoering en controle van product-, prijs-, promotie- en
distributiebeleid om producten af te stemmen op klantbehoeften.
Marketingmanagement
Marketingmanagement is synoniem voor micromarketing: het proces van strategieontwikkeling waarbij
managers marktonderzoek doen, producten ontwikkelen, ze aantrekkelijk prijzen/distribueren/promoten
en klanttevredenheid meten.
Productieconcept
Het productieconcept richt zich op een efficiënt productieproces om kostprijzen laag te houden. Het was
dominant begin 20e eeuw en na WOII, toen producten schaars waren: "goedkoop en volop verkrijgbaar
verkoopt vanzelf".
Productconcept
Het productconcept focust op kwaliteitsverbetering van het product zelf ("een goed product verkoopt
zichzelf"). Het overheerste na WOII in een verkopersmarkt met meer vraag dan aanbod.
Verkopersmarkt
Een verkopersmarkt is een markt met schaarste, waar vraag groter is dan aanbod. Verkopers hebben de
macht, klanten weinig keuze (bijv. gezondheidszorg vroeger).
Kopersmarkt
Een kopersmarkt ontstaat bij overaanbod door gestegen productie en welvaart: kopers hebben de macht,
verkopers moeten concurreren om afzet.
Verkoopconcept
Het verkoopconcept gebruikt agressieve verkooptechnieken om producten aan de man te brengen in een
kopersmarkt. Bedrijven maken wat ze willen en focussen op verkoopinspanningen, niet op
klantbehoeften.
3
, Koopkracht
Koopkracht verwijst naar de gestegen besteedbare inkomsten en welvaart van consumenten, waardoor
ze meer kunnen kopen en een kopersmarkt ontstaat.
Marktgerichtheid
Marktgerichtheid betekent dat bedrijven bij besluitvorming rekening houden met consumenten,
tussenhandel en concurrenten. Ze beginnen met marktonderzoek, kiezen doelgroepen en passen
strategie aan op klantwensen (vs. product- of verkoopgericht).
Interne marketing
Interne marketing helpt bij het opbouwen van een goede band met collega's, zodat iedereen bijdraagt
aan klantgerichtheid en relatiemarketing.
Maatschappelijk marketingconcept
Het maatschappelijk marketingconcept (societal marketing concept) balanceert belangen van
consumenten, producenten en samenleving. Het voorkomt schade aan niet-kopers (bijv. milieu-effecten)
en richt zich op langetermijnwelzijn.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) let op effecten van bedrijfsactiviteiten op mens en
milieu, zonder wettelijke verplichting. Voorbeelden: aandacht voor kinderen, vervuiling, actiegroepen
zoals Greenpeace.
Marketing 4.0
Marketing 4.0 is denken vanuit maatschappelijk marketingconcept, met interactiviteit via social media,
macht bij consumenten en focus op sociale relaties bij koopbeslissingen.
Relatiemarketing
Relatiemarketing bouwt langetermijnrelaties op met klanten, leveranciers en partners voor loyaliteit en
herhalingsaankopen. Vs. transactiemarketing: focus op behouden vaste klanten, uitzonderlijke service en
mond-tot-mondreclame.
Duurzame marketing
Duurzame marketing houdt rekening met belangen van kopers/niet-kopers en toekomstige generaties,
zonder schadelijke effecten op milieu (bijv. Dopper-fles of Tony’s Chocolonely). Vaak digitaal via social
media en big data.
4
HOOFSTUK 1
Marktaandeel
Het marktaandeel geeft aan welk deel van de totale markt (of omzet) een bedrijf in handen heeft met zijn
producten of diensten.
Doelgroep
De doelgroep is het deel van de markt waarop een organisatie zich richt en dat zij tot klant wil maken.
Bedrijven kiezen doelgroepen op basis van kenmerken (zoals leeftijd of voorkeur) om hun marketingmix
daarop af te stemmen.
Marketing
Marketing omvat alle activiteiten die koper en verkoper bij elkaar brengen. Het is het proces waarbij
bedrijven producten en diensten ontwikkelen, prijzen bepalen, promotie voeren en het aanbod verdelen,
afgestemd op de wensen en behoeften van klanten. Het doel is waarde creëren, duurzame klantrelaties
opbouwen en de doelstellingen van beide partijen te bereiken.
Marketingmix (4 P’s)
De marketingmix is de combinatie van vier factoren waarmee een bedrijf zijn marketingbeleid uitvoert:
- Product: alles wat het bedrijf aanbiedt om in de behoeften van klanten te voorzien, inclusief
kwaliteit, merk, verpakking, service en garantie.
- Prijs: de hoeveelheid geld die voor het product wordt gevraagd, waarbij rekening wordt
gehouden met kostprijs, concurrentie en klantverwachtingen.
- Plaats (distributie): hoe en via welke kanalen het product beschikbaar wordt gemaakt voor de
klant (bijv. winkels, webshops, logistiek).
- Promotie: de manier waarop het bedrijf communiceert met de markt om verkoop te bevorderen
(zoals reclame, social media, PR, acties).
4C-model
Het 4C-model bekijkt marketing vanuit het perspectief van de klant en vertaalt de 4 P’s als volgt:
- Product → Customer solution: het biedt een oplossing voor de consument.
- Prijs → Cost to the customer: de prijs-kwaliteitverhouding voor de klant.
- Plaats → Convenience: het gemak waarmee de consument het product kan krijgen.
- Promotie → Communication: tweerichtingscommunicatie tussen klant en organisatie.
Ruilproces
Het ruilproces is het proces waarin een bedrijf en de klant iets van waarde met elkaar uitwisselen om
elkaars behoeften te bevredigen. Dit is de basis van alle marketingactiviteiten.
Ruiltransacties
Een ruiltransactie is de daadwerkelijke uitwisseling in het ruilproces, waarbij beide partijen iets
waardevols ontvangen (bijvoorbeeld geld voor een product, of een stem voor politieke beloften).
Ruilobjecten
Ruilobjecten zijn de dingen van waarde die worden uitgewisseld. Dat kan een product of dienst zijn, maar
ook iets ontastbaars zoals een idee, inspanning of status.
1
,Algemene economie
De algemene economie, ook wel de leer van de keuzehandelingen genoemd, bestudeert hoe mensen
keuzes maken in hun streven naar welzijn. Omdat geld schaars is, moeten consumenten voortdurend
beslissen hoe ze hun inkomen besteden (bijv. een nieuwe iPhone kopen of sparen voor vakantie). De
algemene economie heeft een macro-economische invalshoek (gedrag van groepen zoals consumenten
of ondernemers) en een micro-economische invalshoek (gedrag van individuele huishoudingen zoals
gezinnen en bedrijven). Ze vormt de moeder van de bedrijfseconomie en de commerciële economie.
Bedrijfseconomie
De bedrijfseconomie richt zich op de economische aspecten van activiteiten binnen een
bedrijfshuishouding en hun onderlinge samenhang. Ze bestudeert onderwerpen als kostprijsberekening,
financiering en interne organisatie. Kortom: de bedrijfseconomie bekijkt het economisch handelen van de
mens in een organisatie.
Commerciële economie
De commerciële economie is een onderdeel van de economische wetenschap dat zich bezighoudt met
beslissingen over het inkoop- en verkoopbeleid van bedrijven. Het ontstond rond 1950, toen
consumenten meer geld te besteden kregen aan luxeproducten. Omdat de traditionele economische
theorie van de rationele consument weinig houvast bood voor praktijkgerichte managers, gingen
commerciële economen het gedrag van consumenten bestuderen met behulp van psychologie en
sociologie. Zo konden bedrijven hun producten beter afstemmen op klantbehoeften en marktaandeel
winnen. Commerciële economie wordt daarom tegenwoordig vaak als synoniem gebruikt voor marketing.
Bartering
Bartering is de oorsprong van marketing: de rechtstreekse ruil van goederen tegen goederen zonder geld.
Dit dwong aanbieders al vroeg rekening te houden met de behoeften van afnemers. Het bestaat nog
steeds als belangrijke vorm van (internationale) handel.
Macromarketing
Macromarketing bekijkt marketing op maatschappijniveau als een proces dat schaarse middelen optimaal
afstemt op de behoeften van de samenleving via ruilprocessen. Het richt zich op het functioneren van het
gehele systeem (bijv. via betere media en transport).
Mesomarketing
Mesomarketing zit tussen macro- en micromarketing in: gezamenlijke marketingactiviteiten van bedrijven
op dezelfde markt of sector. Voorbeeld: collectieve reclamecampagne voor kip, gefinancierd door een
brancheorganisatie.
Bedrijfskolom
De bedrijfskolom is de reeks personen en organisaties — van oerproducent tot consument — die
betrokken zijn bij productie, distributie en verbruik van producten/diensten. Elke schakel voegt waarde
toe; producten stromen naar de klant, geld en info terug.
2
,Brancheorganisatie
Een brancheorganisatie verenigt bedrijven uit verschillende niveaus van de bedrijfskolom voor
gezamenlijke marketing (bijv. collectieve reclame voor kip of bloemen).
Bedrijfstak
Een bedrijfstak is een horizontale schakel (geleding) in de bedrijfskolom, bestaande uit bedrijven met een
gelijkwaardige functie in het productie- of marketingproces (bijv. de groothandel).
Branche
Een branche is een groep organisaties binnen een bedrijfstak die grote overeenkomsten hebben in
productietechniek of producten (bijv. hotelbranche in de horeca-bedrijfstak, of levensmiddelenbranche in
detailhandel).
Micromarketing
Micromarketing (of marketingmanagement) bekijkt marketing vanuit de manager in een individueel
bedrijf. Het omvat analyse, planning, uitvoering en controle van product-, prijs-, promotie- en
distributiebeleid om producten af te stemmen op klantbehoeften.
Marketingmanagement
Marketingmanagement is synoniem voor micromarketing: het proces van strategieontwikkeling waarbij
managers marktonderzoek doen, producten ontwikkelen, ze aantrekkelijk prijzen/distribueren/promoten
en klanttevredenheid meten.
Productieconcept
Het productieconcept richt zich op een efficiënt productieproces om kostprijzen laag te houden. Het was
dominant begin 20e eeuw en na WOII, toen producten schaars waren: "goedkoop en volop verkrijgbaar
verkoopt vanzelf".
Productconcept
Het productconcept focust op kwaliteitsverbetering van het product zelf ("een goed product verkoopt
zichzelf"). Het overheerste na WOII in een verkopersmarkt met meer vraag dan aanbod.
Verkopersmarkt
Een verkopersmarkt is een markt met schaarste, waar vraag groter is dan aanbod. Verkopers hebben de
macht, klanten weinig keuze (bijv. gezondheidszorg vroeger).
Kopersmarkt
Een kopersmarkt ontstaat bij overaanbod door gestegen productie en welvaart: kopers hebben de macht,
verkopers moeten concurreren om afzet.
Verkoopconcept
Het verkoopconcept gebruikt agressieve verkooptechnieken om producten aan de man te brengen in een
kopersmarkt. Bedrijven maken wat ze willen en focussen op verkoopinspanningen, niet op
klantbehoeften.
3
, Koopkracht
Koopkracht verwijst naar de gestegen besteedbare inkomsten en welvaart van consumenten, waardoor
ze meer kunnen kopen en een kopersmarkt ontstaat.
Marktgerichtheid
Marktgerichtheid betekent dat bedrijven bij besluitvorming rekening houden met consumenten,
tussenhandel en concurrenten. Ze beginnen met marktonderzoek, kiezen doelgroepen en passen
strategie aan op klantwensen (vs. product- of verkoopgericht).
Interne marketing
Interne marketing helpt bij het opbouwen van een goede band met collega's, zodat iedereen bijdraagt
aan klantgerichtheid en relatiemarketing.
Maatschappelijk marketingconcept
Het maatschappelijk marketingconcept (societal marketing concept) balanceert belangen van
consumenten, producenten en samenleving. Het voorkomt schade aan niet-kopers (bijv. milieu-effecten)
en richt zich op langetermijnwelzijn.
Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) let op effecten van bedrijfsactiviteiten op mens en
milieu, zonder wettelijke verplichting. Voorbeelden: aandacht voor kinderen, vervuiling, actiegroepen
zoals Greenpeace.
Marketing 4.0
Marketing 4.0 is denken vanuit maatschappelijk marketingconcept, met interactiviteit via social media,
macht bij consumenten en focus op sociale relaties bij koopbeslissingen.
Relatiemarketing
Relatiemarketing bouwt langetermijnrelaties op met klanten, leveranciers en partners voor loyaliteit en
herhalingsaankopen. Vs. transactiemarketing: focus op behouden vaste klanten, uitzonderlijke service en
mond-tot-mondreclame.
Duurzame marketing
Duurzame marketing houdt rekening met belangen van kopers/niet-kopers en toekomstige generaties,
zonder schadelijke effecten op milieu (bijv. Dopper-fles of Tony’s Chocolonely). Vaak digitaal via social
media en big data.
4
