ONDERNEMINGSFISCALITEIT
1. BELANGRIJKSTE WETBOEKEN IN FISCALIBUS
1.1 OVERZICHT
Wetboek Inkomstenbelastingen (W.I.B. 1992)
• Personenbelasting
o Onroerende inkomsten
o Roerende inkomsten
o Beroepsinkomsten
• Bezoldigingen
• Pensioenen Directe belastingen
• Winsten
• Baten
o Diverse inkomsten
• Vennootschapsbelasting =
ondernemingsfiscaliteit
• Rechtspersonenbelasting
• Belasting niet-inwoners
Belasting over de toegevoegde waarde (BTW) Vlaamse
Codex Fiscaliteit
• Registratiebelasting
• Erfbelasting Indirecte belastingen
Douane- en accijnzen
Wetboek van de met inkomstenbelastingen gelijkgestelde belastingen
• Verkeersbelasting op autovoertuigen
• Belasting op spelen en weddenschappen
• Belasting op de automatische ontspanningstoestellen
• Belasting op de inverkeerstelling
• Belasting op de werknemersparticipatie in het kapitaal van de vennootschap en op de
winstpremie voor de werknemers
Internationale verdragen
1.1.1 VERSCHIL DIRECTE EN INDIRECTE BELASTINGEN
Indirecte belastingen belasten verrichtingen (handelingen en feiten): zo moet je btw betalen als je een goed
koopt en registratierechten betalen als je een woning koopt.
Directe belastingen belasten een periode. Een belasting is dus direct als het een permanente toestand treft
en periodiek wordt geïnd. Zo moet je voor elk inkomensjaar in het aanslagjaar belastingen betalen.
TERRITORITEITSBEGINSEL
plaats waar vennootschap de winst maakt, is de plaats waar het belast wordt -> hierdoor krijgen we transfer
pricing (T.P) = winsten komen boven waar de belasting het laagst is (bv. Ierland 12,5% corporate tax)
0
,BEPS = BASE ERASION AND PROFIT SHIFTING
verwijst naar de vennootschapsbelasting planning-strategieën gebruikt door multinationals om winsten vn
hoge taks jurisdicties naar lage taks jurisdicties te sleuren. Hiervoor introduceerde de EU commissie het
ATAD = Anti Tax Avoidance Directive: 5 verplichte legaal bindende maatregelen tegen het misbruik maken vh
systeem. Lidstaten moeten dit invoeren tegen vaak voorkomende vormen van agressieve
vennootschapsbelasting-planning
COÖRDINATIECENTRA
om internationale bedrijven naar BE te
lokken werd het coördinatiecentra
opgericht → Belgisch fiscale regeling voor bepaalde ondernemingen (multinationals)
Belangrijke activiteiten van die centra
• Fiscale risico’s en verrichtingen dekken voor wisselkoersschommelingen
• Verzekering en risicobeheer
• Wetenschappelijk onderzoek
• Publiciteit en marketing
• Administratie en boekhouding
1.2 WETBOEK INKOMSTENBELASTINGEN (WIB 1992) = DIRECTE BELASTINGEN
Er zijn 4 soorten belastingen binnen het WIB:
1) Personenbelasting
2) Vennootschapsbelasting
3) Rechtspersonenbelasting
4) Belasting niet-inwoners.
1.2.1 PERSONENBELASTING (1)
enkel natuurlijke personen: iedereen die een Belgische rijksinwoner (natuurlijke personen die hun
woonplaats in België gevestigd hebben) is, is gehouden de personenbelasting te betalen
wanneer ze geen woonplaats in België hebben, moeten ze in België de zetel van hun fortuin gevestigd
hebben (er kunnen evt onderzoeken gebeuren om te kijken of je effectief in BE woont)
personenbelasting kent 4 soorten inkomsten: onroerende, roerende, beroeps- en diverse inkomsten
Onroerende inkomsten
= inkomsten uit onroerende goederen, kunnen zowel in België als in het buitenland gelegen zijn
Bezitten vn gebouwen is op zich voldoende om onroerende inkomsten te betalen. Het eigen woonhuis wordt
nooit belast. Alles wat te maken heeft met woonbonus, heeft ook met onroerende inkomsten te maken.
vaststelling werkelijke inkomen vn onroerende goederen gebeurt via het kadastraal inkomen (KI) = geschatte
gem. normale netto-inkomen gedurende een jaar in het jaar 1975, zonder kosten voor onderhoud en
herstellingen van ieder huis, wordt dus geschat hvl euro het bij een eventuele verhuur zou opbrengen
kadastraal inkomen is 60% vd bruto jaarhuur dat het pand kon opbrengen uitgedrukt in prijzen van 1975. Stel
dat je je woning in 1975 voor €1000 op jaarbasis kon verhuren. Dan is het kadastraal inkomen €600.
Let op: sinds 1991 moet dit bedrag nog geïndexeerd worden.
Roerende inkomsten
= alle inkomsten vn roerende goederen en kapitalen zoals inkomsten van aandelen (dividenden), obligaties
(intrest), verhuring roerende goederen… meestal worden er 30% belastingen bij de bron afgehouden
(roerende voorheffing)
1
,Beroepsinkomsten
= alles wat je verdient met arbeid. Binnen de beroepsinkomsten zijn er enkele categorieën die belast worden:
bezoldigingen (werknemers, bestuurders, zaakvoerders of leiders van vennootschappen), pensioenen,
winsten (zelfstandigen) en baten (vrije beroepen).
Diverse inkomsten
Hiertoe behoren o.a. inkomsten uit occasionele prestaties, meerwaarden op onroerende goederen,
meerwaarden op aandelen, speculatiewinsten, ontvangen onderhoudsgelden…
1.2.2 VENNOOTSCHAPSBELASTING EN RECHTSPERSONENBELASTING (2) EN (3)
Bij de vennootschapsbelasting word je belast op je resultaat en je winst. Bij de rechtspersonenbelasting word
je daarop niet belast, want het is niet jouw doel om winst te maken. Je kan wel nog steeds een batig saldo
hebben. Beide belastingen treffen rechtspersonen, maar welke belasting moet je nu nemen?
Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid valt in principe onder vennootschapsbelasting. Andere
rechtspersonen zijn ook onderworpen aan vennootschapsbelasting, tenzij het gaat om vzw’s of andere
rechtspersonen die geen winstoogmerk nastreven en die ofwel een ideëel doel hebben ofwel zich niet
bezighouden met verrichtingen van winstgevende aard.
Kind en gezin, UGent en stad Gent zijn vb’en van rechtspersonen met een niet-commercieel of ideëel doel.
Rechtspersonen die niet aan vennootschapsbelasting onderworpen zijn, zijn onderworpen aan
rechtspersonenbelasting -> wie geen rechtspersoonlijkheid heeft, zal in principe onderworpen zijn aan de
personenbelasting
1.2.3 BELASTING NIET-INWONERS (BNI) (4)
De belasting niet-inwoners (BNI) kan zowel over natuurlijke als over rechtspersonen gaan.
Optie vennootschap (rechtspersoon)
Een buitenlandse vennootschap kan vestigingen in België openen. Een bijkantoor is een entiteit dat men hier
opent onder de eigen rechtspersoonlijkheid.
vb. Deutsche Bank: opbrengst die ze maken, zit in de jaarrekening in Duitsland. Het resultaat in BE zit dus samen
met het resultaat van Duitsland in de Duitse jaarrekening. Daarom geldt de volgende regel: het land waar de
winst wordt gemaakt, is heffingsbevoegd (transfer pricing). Stel Deutsche Bank €100 winst: €10 in België,
€90 in Duitsland. Dan zal België bevoegd zijn om op die €10 belasting te heffen en Duitsland op €90.
1.3 BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE (BTW) = INDIRECTE BELASTINGEN
Elke lidstaat mag 3 belastingtarieven kiezen -> België: 6%, 12% en 21%. Elke lidstaat moet dan bepaald
percentage vd totale btw inkomsten doorstorten.
Stel je koopt in een frituur frietjes om mee te nemen. Dan betaal je slechts 6% btw omdat je een goed koopt.
als je ze ter plaatse eet, dan betaal je 21% omdat je een dienst koopt
1.4 VLAAMSE CODEX FISCALITEIT = INDIRECTE BELASTINGEN
De Vlaamse codex fiscaliteit bevat twee grote belastingen: registratiebelastingen en erfbelastingen.
1.4.1 REGISTRATIE- EN ERFBELASTINGEN
Registratiebelasting: oudste vorm van belasting: als je iets laat registeren bij het registratiekantoor, dan moet
je daarop belastingen betalen (vb: overdragen onroerend goed van persoon A naar B)
Let op: schenkbelasting is een registratiebelasting en geen erfbelasting
Erfbelasting hoort bij het overlijden.
2
, 1.5 DOUANE EN ACCIJNZEN
Douane en accijnzen worden deels Europees gestuurd. Douanekosten betaal je bv als je zonnepanelen uit
China koopt. Accijnzen betaal je op drank en brandstof.
1.6 INTERNATIONALE VERDRAGEN
vb: verdrag tot geen dubbele belasting: we koppelen terug naar het vb met Deutsche Bank, mocht dit verdrag
er niet zijn, dan zouden er 2x belastingen betaald worden op die €10 (door België en door Duitsland). Dit
verdrag geldt niet voor Dubai en de Kaaimaneilanden.
3. HOGE RAAD VAN FINANCIËN - TAX SHIFT RAPPORT
Grafiek 1: globale belastingdruk, in ons land bijna 50%, in Engeland slechts 35%
Grafiek 2: belastingstructuur door te kijken naar verhoudingen tss belastingen op kapitaal, arbeid en
consumptie -> BE: heft minste belastingen op consumptie, maar wel heel veel belastingen op inkomen uit
arbeid -> taxshift: belastingen op inkomen uit arbeid vervangen door meer consumptie te belasten
4. PRIMAUTEIT BOEKHOUDRECHT EN STRUCTUUR VENNOOTSCHAPSBELASTING
4.1 PRIMAUTEIT BOEKHOUDRECHT ART. 24, 3 °
Belastbare winst wordt, onder voorbehoud vd afwijkende bepalingen in dit wetboek, in de bijzondere
wetsbepalingen mbt de inkomstenbelastingen en in de tot uitvoering ervan genomen besluiten, vastgesteld
overeenkomstig de Belgische wetgeving mbt de boekhoudkundige verplichtingen vn ondernemingen.
Boekhoudrecht primeert op het fiscaal recht tenzij het fiscaal recht er van afwijkt
4.2 STRUCTUUR SAMENSTELLING BELASTBARE BASIS
Fiscaal resultaat
• Reservebeweging (boekhoudkundig resultaat)
• Verworpen uitgaven (uitgaven die fiscus niet aanvaard als kost)
• Dividenduitkeringen (boekhoudkundig resultaat)
Resterend resultaat volgens oorsprong
• Bij verdrag vrijgesteld
• Niet bij verdrag vrijgesteld
• Belgisch
Aftrekken van de resterende winst
• Niet-belastbare bestanddelen
• Definitief belaste inkomsten en vrijgestelde roerende inkomsten
• Aftrek voor octrooi-inkomsten
• Aftrek voor innovatie-inkomsten
• Investeringsaftrek
• Groepsbijdrage
3
1. BELANGRIJKSTE WETBOEKEN IN FISCALIBUS
1.1 OVERZICHT
Wetboek Inkomstenbelastingen (W.I.B. 1992)
• Personenbelasting
o Onroerende inkomsten
o Roerende inkomsten
o Beroepsinkomsten
• Bezoldigingen
• Pensioenen Directe belastingen
• Winsten
• Baten
o Diverse inkomsten
• Vennootschapsbelasting =
ondernemingsfiscaliteit
• Rechtspersonenbelasting
• Belasting niet-inwoners
Belasting over de toegevoegde waarde (BTW) Vlaamse
Codex Fiscaliteit
• Registratiebelasting
• Erfbelasting Indirecte belastingen
Douane- en accijnzen
Wetboek van de met inkomstenbelastingen gelijkgestelde belastingen
• Verkeersbelasting op autovoertuigen
• Belasting op spelen en weddenschappen
• Belasting op de automatische ontspanningstoestellen
• Belasting op de inverkeerstelling
• Belasting op de werknemersparticipatie in het kapitaal van de vennootschap en op de
winstpremie voor de werknemers
Internationale verdragen
1.1.1 VERSCHIL DIRECTE EN INDIRECTE BELASTINGEN
Indirecte belastingen belasten verrichtingen (handelingen en feiten): zo moet je btw betalen als je een goed
koopt en registratierechten betalen als je een woning koopt.
Directe belastingen belasten een periode. Een belasting is dus direct als het een permanente toestand treft
en periodiek wordt geïnd. Zo moet je voor elk inkomensjaar in het aanslagjaar belastingen betalen.
TERRITORITEITSBEGINSEL
plaats waar vennootschap de winst maakt, is de plaats waar het belast wordt -> hierdoor krijgen we transfer
pricing (T.P) = winsten komen boven waar de belasting het laagst is (bv. Ierland 12,5% corporate tax)
0
,BEPS = BASE ERASION AND PROFIT SHIFTING
verwijst naar de vennootschapsbelasting planning-strategieën gebruikt door multinationals om winsten vn
hoge taks jurisdicties naar lage taks jurisdicties te sleuren. Hiervoor introduceerde de EU commissie het
ATAD = Anti Tax Avoidance Directive: 5 verplichte legaal bindende maatregelen tegen het misbruik maken vh
systeem. Lidstaten moeten dit invoeren tegen vaak voorkomende vormen van agressieve
vennootschapsbelasting-planning
COÖRDINATIECENTRA
om internationale bedrijven naar BE te
lokken werd het coördinatiecentra
opgericht → Belgisch fiscale regeling voor bepaalde ondernemingen (multinationals)
Belangrijke activiteiten van die centra
• Fiscale risico’s en verrichtingen dekken voor wisselkoersschommelingen
• Verzekering en risicobeheer
• Wetenschappelijk onderzoek
• Publiciteit en marketing
• Administratie en boekhouding
1.2 WETBOEK INKOMSTENBELASTINGEN (WIB 1992) = DIRECTE BELASTINGEN
Er zijn 4 soorten belastingen binnen het WIB:
1) Personenbelasting
2) Vennootschapsbelasting
3) Rechtspersonenbelasting
4) Belasting niet-inwoners.
1.2.1 PERSONENBELASTING (1)
enkel natuurlijke personen: iedereen die een Belgische rijksinwoner (natuurlijke personen die hun
woonplaats in België gevestigd hebben) is, is gehouden de personenbelasting te betalen
wanneer ze geen woonplaats in België hebben, moeten ze in België de zetel van hun fortuin gevestigd
hebben (er kunnen evt onderzoeken gebeuren om te kijken of je effectief in BE woont)
personenbelasting kent 4 soorten inkomsten: onroerende, roerende, beroeps- en diverse inkomsten
Onroerende inkomsten
= inkomsten uit onroerende goederen, kunnen zowel in België als in het buitenland gelegen zijn
Bezitten vn gebouwen is op zich voldoende om onroerende inkomsten te betalen. Het eigen woonhuis wordt
nooit belast. Alles wat te maken heeft met woonbonus, heeft ook met onroerende inkomsten te maken.
vaststelling werkelijke inkomen vn onroerende goederen gebeurt via het kadastraal inkomen (KI) = geschatte
gem. normale netto-inkomen gedurende een jaar in het jaar 1975, zonder kosten voor onderhoud en
herstellingen van ieder huis, wordt dus geschat hvl euro het bij een eventuele verhuur zou opbrengen
kadastraal inkomen is 60% vd bruto jaarhuur dat het pand kon opbrengen uitgedrukt in prijzen van 1975. Stel
dat je je woning in 1975 voor €1000 op jaarbasis kon verhuren. Dan is het kadastraal inkomen €600.
Let op: sinds 1991 moet dit bedrag nog geïndexeerd worden.
Roerende inkomsten
= alle inkomsten vn roerende goederen en kapitalen zoals inkomsten van aandelen (dividenden), obligaties
(intrest), verhuring roerende goederen… meestal worden er 30% belastingen bij de bron afgehouden
(roerende voorheffing)
1
,Beroepsinkomsten
= alles wat je verdient met arbeid. Binnen de beroepsinkomsten zijn er enkele categorieën die belast worden:
bezoldigingen (werknemers, bestuurders, zaakvoerders of leiders van vennootschappen), pensioenen,
winsten (zelfstandigen) en baten (vrije beroepen).
Diverse inkomsten
Hiertoe behoren o.a. inkomsten uit occasionele prestaties, meerwaarden op onroerende goederen,
meerwaarden op aandelen, speculatiewinsten, ontvangen onderhoudsgelden…
1.2.2 VENNOOTSCHAPSBELASTING EN RECHTSPERSONENBELASTING (2) EN (3)
Bij de vennootschapsbelasting word je belast op je resultaat en je winst. Bij de rechtspersonenbelasting word
je daarop niet belast, want het is niet jouw doel om winst te maken. Je kan wel nog steeds een batig saldo
hebben. Beide belastingen treffen rechtspersonen, maar welke belasting moet je nu nemen?
Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid valt in principe onder vennootschapsbelasting. Andere
rechtspersonen zijn ook onderworpen aan vennootschapsbelasting, tenzij het gaat om vzw’s of andere
rechtspersonen die geen winstoogmerk nastreven en die ofwel een ideëel doel hebben ofwel zich niet
bezighouden met verrichtingen van winstgevende aard.
Kind en gezin, UGent en stad Gent zijn vb’en van rechtspersonen met een niet-commercieel of ideëel doel.
Rechtspersonen die niet aan vennootschapsbelasting onderworpen zijn, zijn onderworpen aan
rechtspersonenbelasting -> wie geen rechtspersoonlijkheid heeft, zal in principe onderworpen zijn aan de
personenbelasting
1.2.3 BELASTING NIET-INWONERS (BNI) (4)
De belasting niet-inwoners (BNI) kan zowel over natuurlijke als over rechtspersonen gaan.
Optie vennootschap (rechtspersoon)
Een buitenlandse vennootschap kan vestigingen in België openen. Een bijkantoor is een entiteit dat men hier
opent onder de eigen rechtspersoonlijkheid.
vb. Deutsche Bank: opbrengst die ze maken, zit in de jaarrekening in Duitsland. Het resultaat in BE zit dus samen
met het resultaat van Duitsland in de Duitse jaarrekening. Daarom geldt de volgende regel: het land waar de
winst wordt gemaakt, is heffingsbevoegd (transfer pricing). Stel Deutsche Bank €100 winst: €10 in België,
€90 in Duitsland. Dan zal België bevoegd zijn om op die €10 belasting te heffen en Duitsland op €90.
1.3 BELASTING OVER DE TOEGEVOEGDE WAARDE (BTW) = INDIRECTE BELASTINGEN
Elke lidstaat mag 3 belastingtarieven kiezen -> België: 6%, 12% en 21%. Elke lidstaat moet dan bepaald
percentage vd totale btw inkomsten doorstorten.
Stel je koopt in een frituur frietjes om mee te nemen. Dan betaal je slechts 6% btw omdat je een goed koopt.
als je ze ter plaatse eet, dan betaal je 21% omdat je een dienst koopt
1.4 VLAAMSE CODEX FISCALITEIT = INDIRECTE BELASTINGEN
De Vlaamse codex fiscaliteit bevat twee grote belastingen: registratiebelastingen en erfbelastingen.
1.4.1 REGISTRATIE- EN ERFBELASTINGEN
Registratiebelasting: oudste vorm van belasting: als je iets laat registeren bij het registratiekantoor, dan moet
je daarop belastingen betalen (vb: overdragen onroerend goed van persoon A naar B)
Let op: schenkbelasting is een registratiebelasting en geen erfbelasting
Erfbelasting hoort bij het overlijden.
2
, 1.5 DOUANE EN ACCIJNZEN
Douane en accijnzen worden deels Europees gestuurd. Douanekosten betaal je bv als je zonnepanelen uit
China koopt. Accijnzen betaal je op drank en brandstof.
1.6 INTERNATIONALE VERDRAGEN
vb: verdrag tot geen dubbele belasting: we koppelen terug naar het vb met Deutsche Bank, mocht dit verdrag
er niet zijn, dan zouden er 2x belastingen betaald worden op die €10 (door België en door Duitsland). Dit
verdrag geldt niet voor Dubai en de Kaaimaneilanden.
3. HOGE RAAD VAN FINANCIËN - TAX SHIFT RAPPORT
Grafiek 1: globale belastingdruk, in ons land bijna 50%, in Engeland slechts 35%
Grafiek 2: belastingstructuur door te kijken naar verhoudingen tss belastingen op kapitaal, arbeid en
consumptie -> BE: heft minste belastingen op consumptie, maar wel heel veel belastingen op inkomen uit
arbeid -> taxshift: belastingen op inkomen uit arbeid vervangen door meer consumptie te belasten
4. PRIMAUTEIT BOEKHOUDRECHT EN STRUCTUUR VENNOOTSCHAPSBELASTING
4.1 PRIMAUTEIT BOEKHOUDRECHT ART. 24, 3 °
Belastbare winst wordt, onder voorbehoud vd afwijkende bepalingen in dit wetboek, in de bijzondere
wetsbepalingen mbt de inkomstenbelastingen en in de tot uitvoering ervan genomen besluiten, vastgesteld
overeenkomstig de Belgische wetgeving mbt de boekhoudkundige verplichtingen vn ondernemingen.
Boekhoudrecht primeert op het fiscaal recht tenzij het fiscaal recht er van afwijkt
4.2 STRUCTUUR SAMENSTELLING BELASTBARE BASIS
Fiscaal resultaat
• Reservebeweging (boekhoudkundig resultaat)
• Verworpen uitgaven (uitgaven die fiscus niet aanvaard als kost)
• Dividenduitkeringen (boekhoudkundig resultaat)
Resterend resultaat volgens oorsprong
• Bij verdrag vrijgesteld
• Niet bij verdrag vrijgesteld
• Belgisch
Aftrekken van de resterende winst
• Niet-belastbare bestanddelen
• Definitief belaste inkomsten en vrijgestelde roerende inkomsten
• Aftrek voor octrooi-inkomsten
• Aftrek voor innovatie-inkomsten
• Investeringsaftrek
• Groepsbijdrage
3
